Tín dụng - Ngân hàng
Toàn cảnh tăng trưởng tín dụng và dự báo nửa cuối năm 2026
Tăng trưởng tín dụng nửa đầu năm đã góp phần hỗ trợ cho tăng trưởng GDP tích cực. Dự báo nửa cuối năm, kỳ vọng tín dụng sẽ tiếp tục đóng vai trò một trong những "bệ đỡ" cho mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số.
Tăng trưởng tín dụng đảm bảo đáp ứng nhu cầu vốn
Từ đầu năm 2026 cho đến nay, bám sát chủ trương chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về các nhiệm vụ giải pháp phát triển kinh tế xã hội năm 2026 cũng như giai đoạn 2026-2030, Ngân hàng Nhà nước đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn tín dụng, phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.
Ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng Ngân hàng Nhà nước cho biết, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục rà soát và hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng cho các ngành và lĩnh vực. Ngay từ đầu năm, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chỉ thị 01, định hướng tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Ngân hàng Nhà nước cũng đã có văn bản chỉ đạo tín dụng đối với một số ngành lĩnh vực quan trọng như cà phê, lúa gạo, chăn nuôi, xăng dầu, tiêu dùng, xuất nhập khẩu, nông nghiệp, tín dụng xanh và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã đẩy mạnh triển khai các chương trình, chính sách tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Ngoài ra, chủ động triển khai các nhiệm vụ được giao theo các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng và Nhà nước về phát triển các ngành và lĩnh vực.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cho nền kinh tế, ông Bắc nói. Đến ngày 26 tháng 6 năm 2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt 19,93 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025 và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguồn vốn bổ sung thêm cho nền kinh tế đạt khoảng 1,35 triệu tỷ đồng so với cuối năm 2025.
Cơ cấu tín dụng đi theo đúng định hướng chỉ đạo
Về cơ bản, cơ cấu tín dụng đi theo đúng định hướng chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với cơ cấu các ngành kinh tế, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng NHNN nhìn nhận.
Ông cho biết tính đến cuối tháng 4 năm 2026, tỷ trọng tín dụng đối với ngành công nghiệp và xây dựng chiếm 23,8%, trong đó ngành công nghiệp chế biến chế tạo chiếm 12,1% và ngành xây dựng chiếm 7,62%. Trong số đó, các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng tiếp tục được Chính phủ đẩy mạnh đầu tư. Ngành thương mại dịch vụ chiếm 70,07%, trong khi ngành nông lâm thủy sản chiếm 6,13%. Vốn tín dụng tiếp tục hướng vào các lĩnh vực kinh doanh và ưu tiên, trong khi các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro vẫn được kiểm soát chặt chẽ.
Về việc triển khai các chương trình tín dụng, đã và đang được tích cực thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, qua đó hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ sản xuất kinh doanh.
Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản hiện có quy mô 185.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 5/2026, doanh số giải ngân lũy kế đạt khoảng 219.000 tỷ đồng, tương đương 118,4% quy mô chương trình, với hơn 79.900 lượt khách hàng được giải ngân.
Đối với Chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sau 12 tháng triển khai, doanh số giải ngân lũy kế đối với các khách hàng nằm trong danh sách Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố và có đăng ký đạt khoảng 4.200 tỷ đồng.
Trong khi đó, Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 33/NQ-CP hiện có 9 ngân hàng thương mại đăng ký tham gia với tổng số tiền 145.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, kể từ khi triển khai đến nay, mức lãi suất đã giảm 1,7 điểm phần trăm so với thời điểm ban đầu, hiện còn 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà.
Tính đến ngày 31/5/2026, doanh số giải ngân của chương trình đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, trong đó khoảng 10.640 tỷ đồng dành cho chủ đầu tư và 1.800 tỷ đồng dành cho người mua nhà. Dư nợ của chương trình đạt khoảng 10.175 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Xuân Bắc cho hay, mặc dù nhiều dự án nhà ở xã hội đã được triển khai, nguồn cung vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế của người dân. Do đó, chưa có nhiều dự án để các ngân hàng thương mại tiếp cận, thẩm định và cho vay.
Đối với chương trình cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, đến ngày 31/5/2026, doanh số giải ngân đạt khoảng 383 tỷ đồng, dư nợ đạt khoảng 353 tỷ đồng.
Đáng chú ý, đối với chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược, dư nợ tại các ngân hàng thương mại đạt khoảng 10.527 tỷ đồng tính đến cuối tháng 5/2026.
Còn những khó khăn, vướng mắc
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động tín dụng của ngân hàng cũng còn gặp một số khó khăn, vướng mắc, theo ông Nguyễn Xuân Bắc đánh giá. Tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường. Sự cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gia tăng, xung đột quân sự tại một số quốc gia và khu vực kéo dài. "Điều này tác động mạnh đến chuỗi cung ứng, giá năng lượng, hàng hóa cơ bản và thu hẹp thương mại toàn cầu, qua đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức cầu, khả năng hấp thụ và chất lượng tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực", ông Bắc nói.
Cùng với đó, theo Lãnh đạo Vụ Tín dụng, sức ép cung ứng vốn cho nền kinh tế đè nặng lên hệ thống ngân hàng trong bối cảnh thị trường tài chính phát triển chưa cân xứng. Tỷ lệ tín dụng trên GDP đang ở mức cao. Nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế xã hội tăng cao, trong khi huy động vốn từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp và chứng khoán chưa phát huy được vai trò là kênh cung ứng vốn trung và dài hạn chủ yếu.
Thêm vào đó, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia là rất lớn. "Điều này gây áp lực lớn cho các tổ chức tín dụng trong việc cung ứng vốn để thực hiện dự án, đồng thời tạo ra rủi ro chênh lệch kỳ hạn, do nguồn vốn chủ yếu của các tổ chức tín dụng để cho vay lại đến từ tiền gửi có kỳ hạn ngắn", ông nhấn mạnh.
Cơ chế "miễn trừ" tính dư nợ tín dụng vào "room"
Liên quan đến các cơ chế, chính sách mới vừa được Ngân hàng Nhà nước áp dụng gần đây, như chấp thuận cơ chế cho vay đặc biệt đối với các dự án hạ tầng của Vingroup, Sun Group và Masterise. Theo đó, các đơn vị được xin phép loại trừ dư nợ phát sinh khỏi tăng trưởng tín dụng. NHNH đồng thời cho phép các NHTM nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%.
Trước đó, vào tháng 5 năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép 25 tổ chức tín dụng loại trừ phần dư nợ tại các dự án nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất khỏi room tăng trưởng tín dụng bất động sản, cũng như ban hành Thông tư 08 về tính tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ LDR... Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng NHNN cũng cho hay, đây cũng là những vấn đề dư luận xã hội và người dân rất quan tâm.
Theo ông Quang, trước thực trạng của ngành ngân hàng thời gian qua đối mặt với nhiều khó khăn, lớn nhất là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đã có các cơ chế chính sách điều hành phù hợp. Trong đó, đối với điều hành room tín dụng theo cơ chế "miễn trừ", theo ông Quang, các dự án mà ba tập đoàn này cùng một số lĩnh vực khác đang thực hiện đều là các dự án trọng điểm quốc gia, có tính lan tỏa vùng lớn và tác động sâu rộng đến nền kinh tế.
Cùng với đó, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước cũng đã rà soát 4 lĩnh vực mang tính an sinh xã hội, đặc biệt là các chương trình cho vay nhà ở xã hội và nhà ở cho sinh viên thuê theo chỉ đạo của Thủ tướng.
"Tất cả những lĩnh vực này, bao gồm cả bất động sản khu công nghiệp và khu chế xuất, đều là động lực cải thiện tổng cung, tổng cầu và tạo ra tăng trưởng kinh tế. Do đó, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động loại bỏ hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với những lĩnh vực này khỏi room tín dụng được giao để các tổ chức tín dụng an tâm tập trung đầu tư.
Song song với việc loại trừ room tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cũng đang triển khai các chương trình xem xét tái cấp vốn cho các dự án đầu tư trọng điểm quốc gia, đặc biệt là chương trình nhà ở xã hội cho thuê. Điều này một mặt tạo nguồn vốn mới, ổn định thanh khoản và lãi suất thị trường, mặt khác hướng dòng vốn tín dụng vào các động lực để tạo sức bật tăng trưởng GDP cao trong thời gian tới", ông Quang khẳng định.
Theo Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết, nửa cuối năm 2026, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế và quy định về hoạt động tín dụng ngân hàng. Việc này góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng, đồng thời cụ thể hóa các nhiệm vụ của ngành ngân hàng trong các nghị quyết và chỉ thị của Đảng, Nhà nước về phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế.
Ngân hàng Nhà nước sẽ thực hiện các giải pháp tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Đồng thời tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng hướng dòng vốn vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ. Tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro sẽ tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ.
Bên cạnh đó, sẽ tích cực triển khai các chương trình, chính sách tín dụng theo chủ trương của Chính phủ về các chương trình mục tiêu quốc gia, tiếp nối các nỗ lực chính sách thời gian qua, với việc Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tín dụng cung ứng vốn, nhất là cho các dự án, công trình trọng điểm.
Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng cũng cần kiên quyết thực hiện cho vay đúng quy định để đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức tín dụng tăng cường hợp vốn tài trợ cho các dự án lớn, công trình trọng điểm có nhu cầu vốn cao, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn, chia sẻ rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.