Chính sách - Quy hoạch
Luật Đô thị đặc biệt cần dư địa cho nhà ở giá phù hợp
Góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, HoREA cho rằng dự thảo cần bổ sung thêm nhiều cơ chế đặc thù để giải quyết bài toán nhà ở và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị.
Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang vừa yêu cầu tập trung hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Đô thị đặc biệt, trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp tháng 8/2026.
Cần dư địa cho nhà ở giá phù hợp
Góp ý dự thảo luật, HoREA cho rằng một trong những nội dung cần hoàn thiện là bổ sung chính sách dành cho phân khúc nhà ở thương mại có giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình và thu nhập thấp đô thị. Đây là phân khúc đang thiếu nguồn cung trong khi nhu cầu rất lớn.
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA đề xuất giao Hội đồng nhân dân Thành phố được quyết định các cơ chế về đầu tư, thuế, tín dụng và ưu đãi nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà lưu trú công nhân, ký túc xá, nhà ở cho thuê, nhà trọ cho thuê dài hạn cũng như nhà ở thương mại giá phù hợp.
Theo ông Lê Hoàng Châu, việc bổ sung nhóm nhà ở này sẽ góp phần cụ thể hóa chủ trương phát triển mạnh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập trung bình và thấp.
Bên cạnh đó, Chủ tịch HoREA cũng đề nghị bổ sung loại hình nhà trọ có phòng cho thuê dài hạn vào hệ thống chính sách phát triển nhà ở. Theo ông, đây thực chất là một hình thức nhà ở xã hội do hộ gia đình, cá nhân đầu tư, phù hợp với quy định của Luật Nhà ở hiện hành.
Ngoài cơ chế đầu tư, ông Lê Hoàng Châu cũng kiến nghị trao quyền cho UBND Thành phố quy định giá bán và giá thuê tối đa đối với nhà ở thương mại giá phù hợp khả năng chi trả. Doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này và tuân thủ mức giá trần sẽ được hưởng các cơ chế ưu đãi theo luật.
Một nội dung khác được HoREA đề xuất là ưu tiên bố trí mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang có nơi ở cách nơi làm việc từ 20 km trở lên mà không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở hay thu nhập.
Đồng thời, ông Lê Hoàng Châu kiến nghị Chủ tịch UBND Thành phố được quyết định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật đối với dự án cải tạo chung cư cũ, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, khu nhà trọ dài hạn và nhà ở thương mại giá phù hợp khả năng chi trả, nhằm đẩy nhanh thủ tục đầu tư. Theo ông, quy định này cũng tạo cơ sở để nghiên cứu các mô hình căn hộ diện tích nhỏ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của hộ độc thân và hộ ít người.
Cơ chế quy hoạch và khai thác không gian đô thị
Ngoài lĩnh vực nhà ở, ông Lê Hoàng Châu cũng đề xuất nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch và quản lý đô thị. Theo đó, HoREA kiến nghị bổ sung khái niệm "phục vụ lợi ích công cộng đặc biệt quan trọng" trong dự thảo luật nhằm làm rõ căn cứ điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thành phố trong những trường hợp cần thiết.
Chủ tịch HoREA cho rằng Quy hoạch tổng thể Thành phố cần được xác định rõ là quy hoạch tích hợp, thay thế quy hoạch thành phố, quy hoạch chung và đồng thời tích hợp cả quy hoạch sử dụng đất để bảo đảm tính thống nhất.
Đối với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), ông Lê Hoàng Châu đề nghị bổ sung cơ chế chuyển quyền phát triển không gian (Transfer of Development Rights - TDR). Theo ông, đây là công cụ đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm vừa bảo tồn các công trình có giá trị lịch sử, vừa khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và hỗ trợ chỉnh trang đô thị.
HoREA cũng kiến nghị mở rộng quyền của chính quyền đô thị trong việc quản lý, khai thác hành lang sông, kênh rạch, quảng trường, phố đi bộ, không gian ngầm và các công trình công cộng khác để vừa phục vụ người dân, vừa tạo thêm nguồn thu cho ngân sách địa phương.
Bên cạnh đó, ông Lê Hoàng Châu đề xuất bổ sung nguyên tắc phát triển văn hóa ngay trong dự thảo luật, khẳng định việc xây dựng và phát triển TP HCM phải xứng tầm với truyền thống năng động, đổi mới, sáng tạo, nhân văn và nghĩa tình.
Theo Chủ tịch HoREA, các cơ chế đặc thù nếu được hoàn thiện sẽ tạo dư địa lớn cho đô thị đặc biệt chủ động hơn trong quy hoạch, phát triển nhà ở và huy động nguồn lực xã hội, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP HCM trở thành đô thị hiện đại, có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế.