Kinh tế

Nhấn mạnh chu kỳ phát triển mới với nhiều dư địa tăng trưởng đang mở ra cho doanh nghiệp, song trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Phí Thị Hương Nga - Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết: Để chuyển hoá tiềm năng tăng trưởng và triển vọng lạc quan thành những kết quả cụ thể, doanh nghiệp cần chủ động ứng phó với những rủi ro từ bên ngoài, tái cấu trúc và tăng cường nội lực, khả năng thích ứng với bất định.

Củng cố sức bền và niềm tin kinh doanh

Theo Cục Thống kê, trong 6 tháng đầu của năm, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 169,8 nghìn, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và hoàn tất thủ tục giải thể cũng tăng mạnh. Bức tranh doanh nghiệp tiếp tục có nhiều gam màu đối lập. Phân tích sâu hơn về “sức khoẻ” doanh nghiệp từ những dữ liệu này, bà Phí Thị Hương Nga cho rằng, trong bối cảnh mới, những hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư công, đầu tư trực tiếp nước ngoài đã thúc đẩy doanh nghiệp trong nước chuyển mình. Sự đào thải vì thế diễn ra nhanh hơn, không chỉ doanh nghiệp thành lập mới nhiều hơn mà các doanh nghiệp không thích ứng được nhịp độ sản xuất nhanh buộc phải rút lui khỏi thị trường nhanh hơn.

Dữ liệu cũng chỉ ra một số điểm tích cực khác. Đặc biệt ở quy mô vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp tăng trên 30%, từ khoảng 9 tỷ đồng/doanh nghiệp vào cuối năm 2025 lên mức gần 13 tỷ đồng/doanh nghiệp ở thời điểm hiện nay. Bên cạnh đó, hiệu ứng từ các chính sách xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, các dự án đầu tư hạ tầng dân dụng góp phần thúc đẩy tăng trưởng cao trong các doanh nghiệp công nghiệp, xây dựng. Trong 6 tháng qua, tổng số vốn đăng ký đưa vào nền kinh tế đạt gần 3,1 triệu tỷ đồng- nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng những tháng cuối năm hướng tới mục tiêu đã đề ra.

Không chỉ nhìn ở con số tăng trưởng, niềm tin kinh doanh và sức bền của doanh nghiệp đang dần củng cố. Theo Nghiên cứu triển vọng doanh nghiệp năm 2026 của UOB: 85% doanh nghiệp Việt Nam có tâm lý kinh doanh tích cực, tăng mạnh so với mức 48% của năm 2025. Điều này cho thấy khả năng thích ứng và sức bền ấn tượng của doanh nghiệp trong môi trường toàn cầu ngày càng nhiều biến động. Trong bối cảnh mới, theo UOB, các doanh nghiệp vừa và lớn đang tập trung nguồn lực vào hai mũi nhọn công nghệ và năng lượng góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng cũng như nắm bắt cơ hội mới.

Tháo gỡ điểm nghẽn khiến doanh nghiệp “mắc kẹt”

Trong những tháng tới, theo Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng, tăng trưởng của doanh nghiệp đang được thúc đẩy từ những nền tảng quan trọng. Trước hết, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát giúp doanh nghiệp yên tâm xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư. Cùng với đó là quy mô thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân, tiến độ giải ngân đầu tư công tăng so với các năm không chỉ tạo thêm việc làm mà còn thúc đẩy tăng trưởng nhiều ngành kinh tế như xây dựng, sản xuất vật liệu, logistics, thương mại và tiêu dùng.

Trong khi đó, xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI vào Việt Nam đang gia tăng, nhất là trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, năng lượng tái tạo mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu. Triển vọng này lạc quan hơn khi các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao nội lực, năng lực liên kết được thực hiện quyết liệt hơn.

Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết hơn khi đại diện Cục Thống kê đề cập đến một số rủi ro trong thời gian tới có thể tác động đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ bên ngoài, những biến động về chính sách thương mại, nhu cầu tiêu dùng hoặc các yếu tố địa chính trị tại các thị trường nhập khẩu lớn có thể tác động trực tiếp đến đơn hàng xuất khẩu, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất trong nước. Trong nội tại, doanh nghiệp xây dựng dân dụng, bất động sản có đối mặt với nguy cơ thiếu nguồn cung một số loại vật liệu, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đặc biệt, tiếng nói từ doanh nghiệp qua khảo sát hàng quý của Cục Thống kê với các doanh nghiệp công nghiệp, xây dựng cho thấy, chi phí đầu vào sản xuất tăng cao và lãi suất vay vốn cao ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất kinh doanh, biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong ngắn hạn doanh nghiệp đâu đó có thể chịu được nhưng tiếp tục kéo dài, với đặc thù đa phần là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sẽ khó trụ được.

Từ thực tế trên, để duy trì tăng trưởng tích cực trong thời gian tới, bà Phí Thị Hương Nga cho rằng: Các doanh nghiệp thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình tái cấu trúc, chuyển đổi sản xuất xanh hơn, sạch hơn, minh bạch nguồn gốc, đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường lớn như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản cũng như vượt qua các rào cản phòng vệ thương mại quốc tế. Ngoài nỗ lực của doanh nghiệp, Chính phủ cần tiếp sức thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường và đơn hàng xuất khẩu; ổn định nguồn cung đầu vào sản xuất, phát triển logistics, tiếp cận vốn vay với lãi suất phù hợp vừa kích thích sản xuất trong nước vừa nuôi dưỡng nguồn thu từ sản xuất kinh doanh.

Hạnh Lê