Kiến nghị

Góp ý với Dự thảo Báo cáo tổng hợp hoàn thiện thiết kế thị trường bán buôn cạnh tranh (VWEM), xây dựng thị trường bán lẻ điện cạnh tranh (VREM) và lộ trình triển khai tổng thể (Dự thảo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có nhiều kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế, bảo đảm thị trường điện vận hành minh bạch, hiệu quả và tạo động lực thu hút đầu tư tư nhân.

Theo VCCI, hiện nay hạ tầng lưới điện phân phối chủ yếu do các đơn vị thuộc khu vực Nhà nước quản lý. Khi thị trường bán lẻ điện được mở cửa, nếu các đơn vị này vừa sở hữu hạ tầng mang tính độc quyền tự nhiên, vừa trực tiếp tham gia hoạt động bán lẻ điện sẽ dễ làm phát sinh lo ngại về sự thiếu bình đẳng giữa doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.

Để thu hút nguồn lực xã hội tham gia lĩnh vực bán lẻ điện, VCCI đề nghị Ban soạn thảo quy định rõ lộ trình minh bạch hóa, tiến tới tách bạch hoàn toàn chức năng quản lý lưới điện với hoạt động kinh doanh bán lẻ điện. Theo đó, các doanh nghiệp cần được tiếp cận hạ tầng và thông tin trên cơ sở công bằng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ và mang lại lợi ích cho khách hàng sử dụng điện.

Một nội dung khác được VCCI đặc biệt quan tâm là thủ tục chuyển đổi nhà cung cấp điện.

Theo VCCI, trên thực tế, các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các nhà máy có nhu cầu sử dụng điện lớn, rất quan tâm đến khả năng chuyển đổi nhà cung cấp để tiếp cận dịch vụ tốt hơn. Tuy nhiên, nếu quy trình chốt chỉ số công tơ hoặc chuyển đổi hợp đồng được thiết kế phức tạp sẽ làm gia tăng chi phí tuân thủ và giảm động lực tham gia thị trường.

Do đó, VCCI đề nghị xây dựng quy trình chuyển đổi hoàn toàn trên môi trường số, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và cho phép các bên chủ động lựa chọn phương thức giao dịch phù hợp. Đồng thời, cần hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung và cơ chế chia sẻ thông tin minh bạch trên cơ sở có sự đồng ý của khách hàng nhằm giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Đối với yêu cầu doanh nghiệp bán lẻ điện phải có biện pháp bảo đảm tài chính, VCCI cho rằng đây là quy định cần thiết nhằm hạn chế rủi ro cho hệ thống điện. Tuy nhiên, nếu chỉ áp dụng hình thức ký quỹ bằng tiền mặt với giá trị lớn sẽ tạo áp lực đáng kể về dòng tiền, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Vì vậy, VCCI kiến nghị mở rộng các hình thức bảo đảm theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể, doanh nghiệp có thể sử dụng bảo lãnh ngân hàng, bảo hiểm thương mại hoặc cơ chế đánh giá tín nhiệm thay cho ký quỹ tiền mặt. Theo VCCI, cách tiếp cận này vừa kiểm soát được rủi ro, vừa giảm gánh nặng tài chính và tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường.

VCCI cũng đánh giá tích cực việc Dự thảo thiết kế cơ chế "nhà cung cấp dự phòng" nhằm bảo đảm khách hàng không bị gián đoạn cung cấp điện khi doanh nghiệp bán lẻ ngừng hoạt động.

Tuy nhiên, VCCI lưu ý, trong trường hợp phải chuyển sang nhà cung cấp dự phòng, doanh nghiệp có thể phải mua điện với mức giá cao hơn đáng kể so với hợp đồng trước đó, làm gia tăng chi phí sản xuất.

Do đó, VCCI đề nghị bổ sung quy định về thời gian ân hạn áp dụng mức giá trần ổn định đối với khách hàng phải chuyển sang nhà cung cấp dự phòng nhưng không do lỗi của mình. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp có thêm thời gian lựa chọn đơn vị cung cấp mới, hạn chế biến động chi phí đầu vào và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh không bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, VCCI cũng kiến nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp bán lẻ điện trong việc thông báo sớm cho khách hàng nếu có nguy cơ phá sản hoặc ngừng hoạt động, giúp khách hàng chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Bài: Yến Nhung - Ảnh: Quốc Tuấn