Chuyên đề

Từ góc nhìn của đại diện Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam (thuộc Shinhan Group, Hàn Quốc), ông Nguyễn Hoàn Niên - Trưởng phòng cấp cao, Trung tâm Phân tích, trao đổi với DĐDN về không gian tài trợ vốn cho mục tiêu tham vọng đó.

- Việc huy động 1,5 nghìn tỷ USD (tương đương gần 40 triệu tỷ đồng) vốn đầu tư toàn xã hội để thực hiện các mục tiêu chiến lược quốc gia 2026-2030 đòi hỏi một chiến lược vốn lớn. Vậy chiến lược này cần dựa vào những nguồn vốn nào, thưa ông?

Với mức đầu tư xã hội cần khoảng 35 - 40% mỗi năm, trong khi kinh tế Việt Nam vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào tín dụng ngân hàng, rõ ràng đã đến lúc (và thực tế đã diễn ra từ sớm hơn), các nhà điều hành đã tính toán, có các giải pháp để thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán.

Nhưng nếu chỉ nhìn về thị trường chứng khoán thì chúng ta lại thấy từ năm 2023 đến nay, khối nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng, trong cả năm và chỉ xen kẽ một vài tháng rất ít các chiều mua ròng. Do đó, lại cần phải phát triển các kênh thị trường khác như trái phiếu để giúp cung cấp vốn dài hạn, phân tán rủi ro và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn.

Song song đó, vẫn phải nhắc lại, tăng trưởng cao luôn cần vốn dài hạn. Vốn dài hạn cần có thị trường vốn phát triển, phân tán rủi ro và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn. Việc nâng hạng thị trường sắp tới chính là một bước quan trọng để giúp cho thị trường vốn phát triển.

Ngoài ra, thu hút dòng vốn nước ngoài sẽ thúc đẩy đầu tư và sản xuất trong nước. Bên cạnh những dòng vốn vừa nêu, cũng không thể không nói đến dòng vốn FDI. Đây sẽ là dòng vốn góp phần không nhỏ trong việc phát triển nền sản xuất trong nước. Sự ra đời của Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hết sức quan trọng.

- Theo ông, nâng hạng thị trường chứng khoán theo cách hiểu chung có phải “phép màu” cho sự “nở nồi” của thị trường và sẽ hóa giải phần lớn thách thức của bài toán về nguồn vốn đầu tư?

Muốn có dòng vốn chất lượng thì thị trường vốn Việt Nam sẽ cần phải phát triển về hạ tầng và chính sách để có thể đáp ứng được các tiêu chí của các tổ chức xếp hạng thị trường lớn như MSCI và FTSE. Việc được các tổ chức này xếp vào các nhóm thị trường cao hơn sẽ mở ra cơ hội lớn cho thị trường Việt Nam tiếp cận được các dòng vốn lớn trên toàn cầu khi thị trường Việt Nam được đưa vào danh mục theo dõi của nhiều quỹ đầu tư lớn trên thế giới.

Mặc dù nhìn về vấn đề nâng hạng, chúng ta thấy mục tiêu này sẽ có hiệu ứng tốt trực tiếp cho thị trường chứng khoán, nhưng về dài hạn, cũng mang hiệu ứng lan tỏa và tốt hơn cho các thị trường khác nữa. Về chứng khoán nói riêng, xin nhấn mạnh bản chất việc nâng hạng cũng sẽ không làm thay đổi đột ngột dòng vốn quay lại trở lại Việt Nam. Các số liệu ước tính chỉ khoảng 95 triệu USD từ các quỹ thụ động sẽ đổ vào thị trường Việt Nam ở cho cả 4 giai đoạn, và con số này thực sự không quá lớn so với nhu cầu vốn của nền kinh tế.

Còn ở các thị trường khác thì trong ngắn hạn sẽ không có nhiều thay đổi ở bức tranh chung hiện tại. Bởi sẽ chỉ có những doanh nghiệp lớn, thương hiệu lớn, những tổ chức lớn có được quy mô và danh tiếng thì có thể dễ dàng tiếp cận được các dòng vốn ngoại. Ví dụ như nói về doanh nghiệp, gần đây Masan đã công bố về việc có được khoản vay 750 triệu USD tín chấp có bảo lãnh. Còn đối với các doanh nghiệp nhỏ hơn và những dự án có quy mô nhỏ hơn thì sẽ rất khó để tiếp cận dòng vốn ngoại, chỉ trừ khi thị trường được nâng hạng.

Dù xét trong ngắn hạn, việc nâng hạng thị trường cũng chỉ mang lại những hiệu ứng tích cực đối với thị trường chứng khoán và thậm chí xét về giá trị cũng có thể khiêm tốn; nhưng trong dài hạn nó có một ý nghĩa rất lớn đối với toàn nền kinh tế thị trường nói chung và các thị trường vốn khác.

- Dưới góc nhìn của các nhà đầu tư quốc tế, theo ông, cần các yếu tố nào để Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn so với các thị trường nước khác?

Tựu trung, có thể tập trung vào 2 điểm chính, đó chính là lợi nhuận và rủi ro. Trong đầu tư, lợi nhuận và rủi ro là những yếu tố hàng đầu, cũng là những yếu tố mà các nhà đầu tư quan tâm. Với Việt Nam, câu chuyện về sự tăng trưởng chính là khiến cho câu chuyện lợi nhuận của thị trường Việt Nam trở nên hấp dẫn. Sự cam kết và quyết tâm đạt được mục tiêu của Chính phủ sẽ chính là chất xúc tác lớn nhất để các yếu tố lợi nhuận này trở nên khả thi trong con mắt các nhà đầu tư.

Về rủi ro, nhà đầu tư nước ngoài sẽ nhìn vào sự ổn định trong môi trường kinh doanh, đầu tư và tỷ giá. Ngoài ra, dòng vốn trong và ngoài nước cũng sẽ cần phải hướng đến những nhóm mà toàn thế giới đang quan tâm, là các ngành nghề cần vốn, như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).

- Các doanh nghiệp niêm yết đại chúng và tư nhân nên chú ý điều gì để nắm bắt các cơ hội vốn từ nay đến cuối năm 2026 cũng như là giai đoạn tới, theo ông?

Hiện tại, mỗi doanh nghiệp đều có những khó khăn riêng khi môi trường lãi suất hiện nay không hề dễ dàng cho các doanh nghiệp có thể tiếp cận được các nguồn vốn giá rẻ. Tuy nhiên, việc nâng hạng thị trường sắp tới sẽ giúp Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi của các nhà đầu tư lớn trên toàn cầu. Theo đó, huy động trên thị trường chứng khoán sẽ dễ dàng hơn. Các doanh nghiệp tư nhân chưa niêm yết có thể tận dụng cơ hội này để thực hiện việc IPO để mở rộng quy mô hoạt động công ty.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết hay là đại chúng, thì việc phát hành thêm hay niêm yết các công ty khác trong hệ sinh thái sẽ giúp cho doanh nghiệp có được cơ hội tiếp cận các nhà đầu tư khác. Gần đây, chúng ta có thể thấy Điện Máy Xanh của Thế Giới Di Động thực hiện việc niêm yết để nâng quy mô của công ty nhằm tiếp cận các nguồn vốn quy mô lớn hơn.

“

Việc nâng hạng cũng chỉ tác động tích cực đến thị trường chứng khoán trong ngắn hạn. Tuy nhiên trong dài hạn, điều này có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung và các thị trường vốn khác.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Lê Mỹ