Phân tích - Bình luận
Vì sao thị trường "đặt cược" Fed tăng lãi suất vào tháng 9?
Lạm phát dai dẳng và lập trường cứng rắn của Fed khiến các nhà đầu tư tính đến khả năng cơ quan này tăng lãi suất ngay trong tháng 9 tới.
Thị trường tài chính đang chuyển từ kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất sang đặt cược cơ quan này có thể thắt chặt chính sách ngay trong năm nay, khi lạm phát vẫn cao và giá năng lượng tiếp tục biến động.
Dữ liệu từ công cụ CME FedWatch vào ngày 10/7 cho thấy hợp đồng tương lai lãi suất phản ánh xác suất khoảng 61% Fed nâng lãi suất ít nhất 0,25 điểm phần trăm vào cuộc họp tháng 9/2026.
Fed được dự báo vẫn giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28-29/7/2026. Tuy nhiên, kỳ vọng đối với các cuộc họp sau đó đã dịch chuyển rõ rệt theo hướng thắt chặt, đảo ngược phần lớn dự báo cắt giảm lãi suất từng chi phối thị trường đầu năm nay.
Lãi suất quỹ liên bang hiện được duy trì trong khoảng 3,5-3,75%. Tại cuộc họp ngày 16-17/6, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí giữ nguyên lãi suất với tỷ lệ biểu quyết 12-0. Đây là cuộc họp đầu tiên dưới sự chủ trì của ông Kevin Warsh, người nhậm chức Chủ tịch Fed cuối tháng 5.
Thị trường trái phiếu đã phản ánh sự thay đổi trong triển vọng chính sách. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng hơn 9 điểm cơ bản trong tuần, lên 4,568%, mức cao nhất kể từ cuối tháng 5. Lợi suất kỳ hạn hai năm, thường nhạy cảm hơn với kỳ vọng lãi suất, tăng lên 4,208%.
Lạm phát khiến khả năng tăng lãi suất trở lại
Động lực chính của sự đảo chiều là lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) Mỹ tháng 5 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong ba năm và tăng mạnh so với mức 3,8% của tháng 4. Giá năng lượng tăng 23,5%, phản ánh tác động của xung đột Trung Đông và gián đoạn nguồn cung.
Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed ưu tiên, tăng 4,1% trong tháng 5. PCE cơ bản, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, ở mức 3,4%, vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương Mỹ.
Biên bản cuộc họp tháng 6 cho thấy các quan chức Fed chưa thống nhất về hướng đi tiếp theo, nhưng phần lớn sẵn sàng tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục ở mức cao và lan rộng. Ngược lại, lãi suất có thể được giữ nguyên hoặc giảm nếu áp lực giá suy yếu.
Fed vẫn dự báo tác động từ thuế quan, giá năng lượng và gián đoạn nguồn cung sẽ giảm dần. Điều này đồng nghĩa khả năng tăng lãi suất chưa phải kịch bản chắc chắn và sẽ phụ thuộc lớn vào các số liệu sắp công bố.
Bảng dự báo lãi suất tháng 6 cũng cho thấy sự dịch chuyển theo hướng cứng rắn. Phần lớn các nhà hoạch định chính sách không còn dự báo nhiều đợt giảm lãi suất như trước, trong khi mức lãi suất trung vị dự kiến vào cuối năm nay được nâng lên khoảng 3,8%.
Lập trường của Chủ tịch Fed Kevin Warsh càng củng cố kỳ vọng này. Ông nhấn mạnh Fed không chấp nhận nâng mục tiêu lạm phát cao hơn 2% và đang thúc đẩy cách truyền thông chính sách ít dựa vào định hướng trước, khiến thị trường phải phản ứng nhiều hơn với từng báo cáo kinh tế.
Tuy nhiên, bài toán của Fed trở nên phức tạp khi thị trường lao động có dấu hiệu chậm lại. Kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 57.000 việc làm trong tháng 6, thấp hơn nhiều so với dự báo. Các số liệu tháng 4 và tháng 5 cũng bị điều chỉnh giảm tổng cộng 74.000 việc làm.
Việc tăng lãi suất trong lúc tuyển dụng suy yếu có thể làm gia tăng nguy cơ tăng trưởng chậm, đặc biệt với các ngành nhạy cảm với chi phí vốn như bất động sản, sản xuất và công nghệ.
Tài sản rủi ro đối mặt sức ép định giá
Kỳ vọng lãi suất cao hơn đang hỗ trợ đồng USD và gây áp lực lên các tài sản không sinh lãi như vàng. Giá vàng giao ngay dao động quanh 4.100 USD mỗi ounce trong tuần, thấp hơn hơn 20% so với đỉnh thiết lập vào tháng 1/2026.
HSBC đã hạ dự báo giá vàng bình quân năm 2026 từ 4.864 USD xuống 4.560 USD mỗi ounce, viện dẫn triển vọng Fed cứng rắn hơn và đồng USD mạnh. Ngân hàng này dự báo giá vàng dao động trong khoảng 3.800-4.700 USD trong phần còn lại của năm nay.
Thị trường cổ phiếu cũng có thể chịu sức ép nếu lợi suất tiếp tục tăng. Chỉ số S&P 500 kết thúc phiên 10/7 ở mức 7.575,39 điểm, gần vùng cao kỷ lục. Mặt bằng lãi suất chiết khấu cao hơn có thể làm giảm giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai, nhất là với các cổ phiếu công nghệ đang có mức định giá cao.
Hoạt động đầu tư quy mô lớn vào trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ tăng trưởng và nhập khẩu tư liệu sản xuất của Mỹ. Tuy nhiên, chi tiêu mạnh, trong một nền kinh tế vẫn chịu áp lực giá, cũng là yếu tố Fed phải theo dõi khi đánh giá tổng cầu và điều kiện tài chính.
Tâm điểm của thị trường trong tuần tới là báo cáo CPI tháng 6, dự kiến công bố ngày 14/7, cùng phiên điều trần đầu tiên của ông Warsh trước Quốc hội kể từ khi nhậm chức.
Nếu lạm phát cơ bản tiếp tục tăng cao, xác suất tăng lãi suất trong tháng 9 có thể tăng thêm. Ngược lại, giá năng lượng giảm và lạm phát toàn phần hạ nhiệt có thể giúp Fed kéo dài thời gian giữ nguyên lãi suất.
Đối với Việt Nam, triển vọng Fed thắt chặt tiền tệ làm gia tăng áp lực lên tỷ giá và dòng vốn. Lợi suất tài sản bằng USD cao hơn có thể khiến nhà đầu tư nước ngoài thận trọng hơn với các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Nếu Fed nâng lãi suất trong tháng 9, dư địa giảm lãi suất ở Việt Nam sẽ bị hạn chế hơn. Áp lực có thể tập trung vào tỷ giá, chi phí nhập khẩu và các nhóm cổ phiếu phụ thuộc nhiều vào vốn vay, trong khi doanh nghiệp xuất khẩu có thể được hưởng lợi phần nào từ đồng USD mạnh.