Kinh tế địa phương

Mục tiêu của chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc làm sạch số liệu hành chính, mà xa hơn là xử lý dứt điểm các doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc những đơn vị "biến mất" khỏi địa chỉ đăng ký.

Minh bạch dữ liệu thuế

Theo UBND TP Hải Phòng chiến dịch nhằm rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế. Xử lý các trường hợp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục giải thể, chấm dứt hoặc khôi phục hoạt động theo quy định, góp phần minh bạch môi trường kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Chủ trương làm sạch dữ liệu thuế và minh bạch hóa môi trường kinh doanh nhận được sự đồng thuận và ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp đất Cảng. Ông Hoàng Đại - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Hải Phòng, Chủ tịch Học viện Đào tạo Bất động sản Công nghiệp MAC Việt Nam khẳng định, việc ngăn chặn các doanh nghiệp "ma", chống mua bán hóa đơn và xử lý nghiêm hành vi trốn thuế là yêu cầu sống còn để xây dựng một sân chơi bình đẳng, bền vững. Đối với những đối tượng cố tình thành lập pháp nhân nhằm trục lợi, tẩu tán tài sản, hệ thống chế tài hành chính và hình sự hiện hành đã rất chặt chẽ và cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn không có ý định đề xuất giảm nhẹ hay hợp thức hóa cho các sai phạm mang tính hệ thống này.

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ thực tế quản trị và vận hành, ông Đại cho rằng, cần có một ranh giới rõ ràng trong cách ứng xử của cơ quan quản lý. Việc cào bằng mọi đối tượng vi phạm có thể vô tình triệt tiêu cơ hội sống sót của những doanh nghiệp chân chính đang gặp khó khăn. Cơ quan thuế cần phân loại cụ thể giữa một bên là doanh nghiệp cố tình vi phạm, có dấu hiệu bỏ trốn với một bên là các doanh nghiệp chỉ mắc sai sót về mặt thủ tục hành chính nhưng có thiện chí khắc phục, có phương án phục hồi rõ ràng và mong muốn tiếp tục đóng góp cho ngân sách nhà nước.

Sự phân loại dựa trên bản chất hành vi, mức độ rủi ro và khả năng hồi phục thực tế của doanh nghiệp sẽ giúp các giải pháp quản lý thuế mang tính nhân văn và đạt hiệu quả kinh tế cao hơn – ông Đại nhấn mạnh.

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cần sự tương xứng và đúng đối tượng

Một trong những vấn đề nóng nhất, có tác động trực tiếp đến dòng chảy thương mại và cơ hội tái cấu trúc của doanh nghiệp chính là biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật. Dù đây là công cụ cưỡng chế cần thiết để ngăn chặn tình trạng trốn tránh nghĩa vụ thuế hoặc tẩu tán tài sản, nhưng theo ông Đại, việc áp dụng công cụ này cần được cân nhắc một cách thận trọng, đúng trình tự và tương xứng với mức độ rủi ro.

Ông Đại cho rằng, trong bối cảnh kinh tế hội nhập, cơ hội phục hồi của một doanh nghiệp đang đứng bên bờ vực khó khăn thường phụ thuộc vào những chuyến đi thực tế của người chèo lái. Nhiều thương vụ triệu đô, nhiều hợp đồng xuất khẩu cứu cánh hay các quyết định rót vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài chỉ có thể được chốt lại sau những cuộc đàm phán trực tiếp, chứ không thể giải quyết triệt để qua màn hình máy tính hay các cuộc họp trực tuyến. Việc người đại diện phải trực tiếp ra nước ngoài để tìm kiếm đối tác chiến lược, khảo sát thị trường, tham gia hội chợ xúc tiến thương mại hay giải quyết các tranh chấp công nợ quốc tế là nhu cầu hoàn toàn chính đáng và có thật.

Chính vì vậy, nếu áp dụng biện pháp hoãn xuất cảnh một cách máy móc, vô hình trung chúng ta đang cắt đứt sợi dây sinh mệnh cuối cùng của doanh nghiệp. Đây là một nghịch lý lớn: Nhà nước áp dụng biện pháp mạnh để bảo đảm thu hồi nợ thuế, nhưng chính biện pháp đó lại làm doanh nghiệp mất đi đơn hàng, mất nhà đầu tư và mất khả năng tạo ra dòng tiền để thực hiện nghĩa vụ thuế. Khi doanh nghiệp hoàn toàn kiệt quệ, khả năng thu hồi ngân sách của Nhà nước thậm chí sẽ còn thấp hơn rất nhiều.

Để giải quyết hài hòa mối quan hệ này, bên cạnh con số nợ thuế hiển thị trên hệ thống, cơ quan quản lý cần có một cơ chế đánh giá toàn diện và đa chiều. Cần xem xét doanh nghiệp đó có thực sự còn hoạt động hay không, người đại diện có tinh thần hợp tác tốt với cơ quan thuế hay không, cũng như tính xác thực của chuyến đi nước ngoài và lộ trình cam kết khắc phục nợ thuế của doanh nghiệp. Chỉ khi có sự thấu hiểu, đồng hành và những ứng xử linh hoạt từ phía chính quyền, chiến dịch "làm sạch" mới thực sự trở thành bệ đỡ vững chắc, giúp doanh nghiệp vượt qua điểm nghẽn và tiếp tục đóng góp vào sự thịnh vượng chung của TP Hải Phòng – ông Đại chia sẻ thêm.

Để chiến dịch đi vào thực chất và đạt hiệu quả tối ưu, UBND TP Hải Phòng đã giao Cục Thuế thành phố đóng vai trò chủ trì, chủ động cùng các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cấp cơ sở để thiết lập thế trận triển khai đồng bộ. Trong suốt quá trình vận hành, Cục Thuế thành phố có trách nhiệm theo dõi sát sao, tổng hợp tiến độ thực hiện để kịp thời tham mưu, báo cáo UBND thành phố tháo gỡ những rào cản, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở.

Để những nỗ lực này của cơ quan thuế đạt được sự đồng thuận và cộng hưởng tối đa, vai trò chủ động từ phía người nộp thuế là vô cùng quan trọng. Theo đó, các cá nhân và tổ chức cần chủ động rà soát tình trạng mã số thuế, hoàn thiện các hồ sơ và nghĩa vụ còn tồn tại. Đồng thời nâng cao ý thức tự bảo vệ thông qua việc tuyệt đối không cho mượn, cho thuê hay mua bán thông tin cá nhân, chữ ký số cũng như tài khoản ngân hàng để thành lập hoặc vận hành doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng ngay khi phát hiện các trường hợp bị giả mạo hay lợi dụng thông tin.

Ông Nguyễn Văn Đức - Trưởng Thuế cơ sở 2 chia sẻ, đơn vị sẽ tập trung khai thác hiệu quả các nguồn thu còn dư địa, tăng cường quản lý thuế đối với thương mại điện tử và các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao. Đồng thời, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng diện phủ hóa đơn điện tử và nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra sẽ là những giải pháp xương sống giúp chống thất thu và thu hồi nợ thuế hiệu quả, quyết tâm hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026.

Lan Vũ