Kinh tế

Ngày 24/7, Bộ Công Thương phối hợp cùng UBND TP HCM và các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn kết nối logistics khu vực với chủ đề “Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu - Cơ hội mới cho logistics Việt Nam”. Sự kiện thu hút sự tham dự của đông đảo lãnh đạo bộ, ngành, địa phương cùng đại diện các tập đoàn logistics hàng đầu thế giới nhằm định hình chiến lược phát triển logistics Việt Nam trong giai đoạn chuyển dịch kinh tế mới.

Thời điểm vàng phát huy lợi thế địa kinh tế

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhận định, lĩnh vực logistics toàn cầu đang chịu tác động sâu sắc từ những biến động địa chính trị phức tạp. Để duy trì sức cạnh tranh, các doanh nghiệp quốc tế đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuyển dịch dòng vốn đầu tư và tăng tốc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, làn sóng tái cấu trúc này vừa tạo ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia có vị trí chiến lược, môi trường đầu tư ổn định và năng lực sản xuất tốt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đối với Việt Nam, đây chính là thời điểm quan trọng để phát huy tối đa lợi thế về vị trí địa kinh tế, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) cùng môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện nhằm thu hút dòng vốn dịch chuyển, phát triển sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Mục tiêu của Chính phủ đặt ra cho năm 2026 là đạt tăng trưởng kinh tế tối thiểu 10%, trong đó xuất nhập khẩu tiếp tục là động lực then chốt với mục tiêu tăng trưởng khoảng 8% so với năm 2025, riêng xuất khẩu tăng từ 15-16%.

“Kết quả này phản ánh sức mạnh cũng như năng lực thích ứng của nền sản xuất và xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu", Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh. Đồng thời, lãnh đạo Bộ Công Thương khẳng định quy mô thương mại quốc tế mở rộng đồng nghĩa với yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia, bởi năng lực logistics ngày nay không chỉ quyết định tốc độ lưu chuyển hàng hóa mà còn quyết định khả năng thu hút đầu tư và vị thế của đất nước.

TP HCM: Tận dụng cơ hội để thành trung tâm logistics quốc tế

Ở góc độ địa phương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM Nguyễn Lộc Hà đánh giá quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra không gian phát triển rất lớn cho TP HCM. Với vai trò đầu tàu kinh tế sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và trung tâm tài chính lớn nhất cả nước, TP HCM hội tụ đầy đủ lợi thế để phát triển thành trung tâm dịch vụ logistics quốc tế, kết nối chuỗi cung ứng của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với thị trường toàn cầu.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, TP HCM đang tập trung triển khai 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, Phát triển hạ tầng đồng bộ: Đầu tư hệ thống hạ tầng logistics hiện đại và nâng cao năng lực kết nối đa phương thức.

Thứ hai, Thúc đẩy chuyển đổi số: Tăng tính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng.

Thứ ba, Phát triển logistics xanh: Đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe mới về môi trường của thị trường quốc tế.

Thứ tư, Phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ logistics có giá trị gia tăng.

Đồng thời, lãnh đạo TP HCM cũng kiến nghị các bộ, ngành và địa phương tăng cường phối hợp hoàn thiện quy hoạch, đầu tư các hành lang logistics chiến lược và chia sẻ dữ liệu để hình thành hệ thống logistics thông minh, có sức cạnh tranh cao.

Sớm hoàn thiện khung pháp lý cho chuyển đổi xanh

Mặc dù đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam, đại diện các tập đoàn quốc tế cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Ông Jian Dan, Trưởng Bộ phận Đầu tư và Phát triển khu vực Châu Á và Trung Đông (Tập đoàn APM Terminals), cho biết chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn ở mức 16-17% GDP, cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc vận tải vẫn phụ thuộc lớn vào đường bộ, kết nối đa phương thức chưa đồng bộ, và hạ tầng giữa cảng biển, sân bay, đường sắt với các trung tâm logistics chưa liên thông hiệu quả.

Ông đề xuất Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào hạ tầng đa phương thức, đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện khung pháp lý để giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Ở góc độ nhà đầu tư, bà Nguyễn Thị Thu Hằng - Giám đốc đối ngoại khu vực Mekong của Tập đoàn Maersk, chia sẻ rằng các tập đoàn đa quốc gia khi lựa chọn điểm đến đầu tư hiện ưu tiên 3 yếu tố: kết nối hàng hải mạnh mẽ, hạ tầng tích hợp đa phương thức và sự ổn định của chính sách pháp lý. Việt Nam được đánh giá cao nhờ vị trí chiến lược và mạng lưới 17 FTA với 60 quốc gia.

Bà Hằng kiến nghị Chính phủ cần sớm hoàn thiện khung pháp lý cho chuyển đổi xanh và có chính sách hỗ trợ tài chính để doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng thông minh.

"Nhà đầu tư không nhìn vào một hệ thống cảng biển hay trung tâm logistics riêng lẻ mà là nhìn vào hệ sinh thái tích hợp — nơi kết nối cảng biển, đường thủy nội địa, hải quan số, khu thương mại tự do và khu công nghệ cao để tối ưu hóa chi phí và tận dụng các luồng thương mại xuyên biên giới", đại diện Maersk nhấn mạnh.

Đình Đại