Tín dụng - Ngân hàng

Trong 6 tháng đầu năm 2026, bối cảnh hoạt động của doanh nghiệp có nhiều biến động. Trong đó, theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA) Nguyễn Ngọc Hòa, xung đột địa chính trị và áp lực lạm phát, chính sách lãi suất tăng cao là những vấn đề có tác động đến hoạt động của doanh nghiệp.

"Bài toán khó" lãi suất

Chia sẻ tại hội nghị sơ kết của HUBA về hoạt động 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, ông Nguyễn Ngọc Hòa cho biết, nói riêng ở địa bàn TP HCM, trong nửa đầu năm 2026, kinh tế xã hội Thành phố tiếp tục phục hồi mạnh mẽ và giữ vững vị thế trung tâm kinh tế cả nước. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt mức khởi sắc cao nhất trong 10 năm qua (Quý I đạt 8,27%), tạo tiền đề vững chắc hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong quá trình bứt phá và tăng trưởng. Công tác cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và phân cấp, phân quyền được triển khai mạnh mẽ, chuyển đổi từ “tư duy quản lý” sang “tư duy quản trị” nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cộng đồng doanh nghiệp Thành phố đã chủ động thích ứng linh hoạt với các cơ chế, chính sách mới. Khối doanh nghiệp lớn và FDI tập trung chuyển đổi xanh, cấu trúc lại chuỗi cung ứng; trong khi đó, các doanh nghiệp nhỏ, vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chủ động tiếp cận các chương trình hỗ trợ của nhà nước, tích cực nâng cao năng lực quản trị (kế toán, thuế, nhân sự) và minh bạch tài chính nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch HUBA, trong bối cảnh nhiều biến động với tăng trưởng tín dụng cao cần nhu cầu vốn lớn, tiền gửi tiết kiệm vào hệ thống ngân hàng thấp hơn so với tăng trưởng cho vay. Qua đó, đã dẫn đến chênh lệch huy động - tín dụng đáng kể, gây áp lực lên thanh khoản, các ngân hàng phải chạy đua tăng lãi suất đẩy mặt lãi suất lên cao.

Với diễn biến như hiện nay, Chủ tịch HUBA cho rằng Ngân hàng Nhà nước đã nắm được, thừa nhận có tình trạng này cũng như đã có các động thái điều hành linh hoạt, chủ động. Tuy nhiên, với các biến động còn khó lường từ bên ngoài, theo ông Hòa, áp lực và thách thức vẫn còn, đặc biệt là áp lực về lãi suất. Do đó rất cần có các giải pháp để hạ nhiệt lãi suất nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp tăng tốc trong nửa cuối năm 2026. Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận hạ nhiệt lãi suất thực sự đang là một "bài toán" khó không chỉ với doanh nghiệp trong cân đối chi phí vốn mà còn ở góc độ điều hành.

Các đề xuất, kiến nghị

Trên cơ sở diễn biến các hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn - khu vực đông doanh nghiệp hàng đầu và có các hoạt động kinh tế thương mại sản xuất dịch vụ đa dạng, HUBA chia sẻ một số các chương trình sẽ thúc đẩy để hỗ trợ doanh nghiệp như : Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, dịch chuyển theo tiêu chuẩn Số và Xanh để khai thác đơn hàng. Trong đó, tập trung mọi nguồn lực đồng hành cùng doanh nghiệp giải bài toán doanh thu thông qua các chương trình kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại liên vùng và mở rộng thị trường quốc tế (Ấn Độ, Úc, EU...).

Đồng thời, lồng ghép các chương trình tư vấn thực chất giúp doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số để tối ưu chi phí vận hành và thực hành các tiêu chuẩn xanh (ESG, CBAM), tạo lợi thế cạnh tranh dịch chuyển chuỗi cung ứng nhằm tiếp cận các đơn hàng mới và nguồn vốn tín dụng xanh trong mùa cao điểm cuối năm.

Hay chủ động đối thoại, nâng cao chất lượng phản biện chính sách, góp phần tháo gỡ "điểm nghẽn". Thay đổi phương thức tiếp cận từ thụ động sang chủ động: tăng cường các đoàn công tác trực tiếp thăm và làm việc tại nhà máy, cơ sở của doanh nghiệp hội viên để nắm bắt sát thực tế các khó khăn về đất đai, thủ tục hành chính, logistics. Từ đó, kịp thời xây dựng các báo cáo chuyên đề tham mưu, hiến kế giải pháp khả thi gửi Lãnh đạo TP và các sở, ngành liên quan nhằm tháo gỡ rào cản, kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng cho doanh nghiệp phát triển...

Trong 6 tháng đầu năm 2026, trước áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số và đưa nguồn thu ngân sách Thành phố lần đầu vươn tới mốc 1 triệu tỷ đồng, với nhận định cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức khốc liệt về đơn hàng, dòng tiền và áp lực chi phí đầu vào gia tăng; nhằm khơi thông nguồn lực, kiến tạo môi trường kinh doanh ổn định và tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân bứt phá trong giai đoạn nước rút cuối năm, đại diện HUBA đề xuất loạt kiến nghị. Trong đó ở góc độ tài chính, có các kiến nghị đáng chú ý.

Thứ nhất, đề xuất các sở, ngành và địa phương tiến đến ưu tiên hỗ trợ, áp dụng quy trình rút gọn, liên thông dữ liệu để hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh thông tin địa danh mới và cập nhật căn cước vào các loại giấy phép hoạt động. Đồng thời, đẩy nhanh việc quyết toán chuyển thể các doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa từ nhiều năm để đơn vị mới sớm xác lập chủ quyền, đưa các tài sản và nguồn lực tồn đọng vào phục vụ sản xuất kinh doanh.

Thứ hai, Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố (HFIC) nghiên cứu điều chỉnh điều kiện tiếp cận chương trình hỗ trợ lãi suất kích cầu: Cho phép doanh nghiệp trong nước có huy động thêm cổ đông nước ngoài với tỷ lệ sở hữu thấp (nhằm bổ sung công nghệ, quản trị) vẫn được hưởng chính sách, với mức hỗ trợ áp dụng tương ứng với tỷ lệ vốn sở hữu trong nước.

Thứ ba, kiến nghị TP chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận chủ quyền nhà đất cho các doanh nghiệp đã thanh toán đầy đủ tiền thuê đất 1 lần cho toàn thời gian sử dụng trong các khu công nghiệp , giúp doanh nghiệp có tài sản thế chấp để tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Thứ tư, nghiên cứu ban hành chính sách khuyến khích, ưu đãi cho các doanh nghiệp công nghệ lớn trên địa bàn phát triển và cung cấp các giải pháp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh theo mô hình: Doanh nghiệp lớn đầu tư trước, hướng dẫn áp dụng, cho doanh nghiệp nhỏ thuê lại trả phí định kỳ hằng tháng, hằng năm.

Lý giải thêm về các kiến nghị, ông Hòa cho biết chẳng hạn với kiến nghị cho phép doanh nghiệp trong nước có huy động thêm cổ đông nước ngoài với tỷ lệ sở hữu thấp (nhằm bổ sung công nghệ, quản trị) vẫn được hưởng chính sách - điều này xuất phát từ thực tiễn của nhiều doanh nghiệp đã lên sàn niêm yết hoặc UPCoM, có tỷ lệ giao dịch mua bán cổ phần của các nhà đầu tư ngoại, các quỹ đầu tư nước ngoài tuy nhiên không cao, chỉ ở khoảng vài ba phần trăm. Với tỷ lệ đó, doanh nghiệp không được tiếp cận các chương trình chính sách, vô hình chung làm cản trở cơ hội tiếp cận vốn và tăng tốc hoạt động vừa đảm bảo tăng trưởng vừa đóng góp cho nền kinh tế tốt hơn.

"Do đó, chúng tôi kiến nghị cần xem xét việc các nhà đầu tư, quỹ ngoại nắm giữ cổ phần ở doanh nghiệp với một tỷ lệ nhất định (khoảng dưới 5-7%), thì vẫn nên xác định đó là doanh nghiệp "thuần Việt" và được hưởng các chính sách hỗ trợ, ông Hòa cho biết.

Lê Mỹ