Phân tích - Bình luận
Cuộc họp của Fed: Hàm ý từ ba phiếu chống
Fed giữ lãi suất ổn định, song ba phiếu đòi tăng lãi suất cho thấy bất đồng gia tăng và triển vọng tháng 9 thêm khó đoán.
Ngày 29/7, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) quyết định giữ nguyên lãi suất liên bang ở mức 3,5-3,75%. Đây là lần thứ năm liên tiếp trong năm nay FED giữ nguyên lãi suất. Quyết định này được thông qua với tỷ lệ 9 phiếu thuận và 3 phiếu chống, khác hẳn sự nhất trí hoàn toàn tại cuộc họp tháng 6.
Kết quả giữ nguyên lãi suất của Fed phù hợp với dự báo của phần lớn giới phân tích. Tuy nhiên, ba lá phiếu phản đối cùng cách truyền thông mới của Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho thấy chính sách tiền tệ Mỹ đang bước vào giai đoạn khó dự báo hơn.
Ba thành viên muốn tăng lãi suất
Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan đều muốn tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Đây là lần đầu kể từ năm 2016 có ba thành viên FOMC cùng phản đối một quyết định giữ nguyên lãi suất theo hướng yêu cầu thắt chặt hơn chính sách tiền tệ của Fed.
Sự bất đồng trong nội bộ Fed phản ánh hai nhóm tín hiệu trái chiều trong kinh tế Mỹ. Ở một phía, lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân cơ bản (PCE), thước đo lạm phát được Fed theo dõi sát, tăng 3,4% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số PCE toàn phần tăng 4,1%, chịu tác động đáng kể từ giá năng lượng.
Giá dầu càng làm bài toán trở nên phức tạp. Giá dầu Brent đã vượt 100 USD một thùng trong tháng 7 khi xung đột Mỹ-Iran làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng. Giá dầu sau đó giảm sâu khi các cuộc tấn công tạm lắng, rồi lại tăng mạnh khi căng thẳng tái diễn.
Ở phía còn lại, một số dữ liệu cho thấy áp lực giá đang hạ nhiệt. Lạm phát lõi theo chỉ số giá tiêu dùng giảm còn 2,6% trong tháng 6, trong khi giá tiêu dùng toàn phần giảm 0,4% so với tháng trước. Những tín hiệu này giúp Fed có thêm lý do chờ đợi trước khi nâng chi phí vay.
Tuyên bố sau cuộc họp của Fed đánh giá kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng vững, thị trường lao động ổn định và đầu tư doanh nghiệp duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, Fed thừa nhận lạm phát còn cao, một phần do các cú sốc nguồn cung và giá năng lượng.
Do đó, ba lá phiếu chống cho thấy sự kiên nhẫn với lạm phát đang giảm dần và khả năng thắt chặt trở lại đã được đưa vào thảo luận chính thức.
Kevin Warsh thay cách Fed giao tiếp
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách Chủ tịch Fed Kevin Warsh điều hành và truyền đạt chính sách.
Thay vì báo trước hướng đi của lãi suất, ông muốn thị trường tập trung vào dữ liệu kinh tế. Thông cáo báo chí sau cuộc họp tháng 7 của Fed tiếp tục được viết rất ngắn gọn, không đưa ra dự báo hoặc định hướng về quyết định tiếp theo. Theo ông Warsh, cách làm này đặc biệt thận trọng trong bối cảnh bất định.
Ông cũng công khai đón nhận sự bất đồng trong FOMC, gọi cuộc họp là một “cuộc thảo luận nội bộ hiệu quả”. Theo ông Warsh, cuộc thảo luận thẳng thắn về lạm phát, các cú sốc nguồn cung, đầu tư trí tuệ nhân tạo và công cụ chính sách sẽ giúp Fed đưa ra quyết định chính xác hơn.
Cách tiếp cận này khác với thời kỳ Fed thường sử dụng “định hướng chính sách” để giúp nhà đầu tư dự báo đường đi của lãi suất. Ông Warsh cho rằng thị trường cần tự đánh giá dữ liệu, thay vì chờ tín hiệu từ ngân hàng trung ương.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận việc giảm định hướng có thể góp phần đẩy lợi suất trái phiếu lên cao. Theo Chủ tịch Fed, giá tài sản đang phản ứng sát hơn với dữ liệu và các diễn biến kinh tế, thay vì với phát biểu hoặc dự báo của quan chức Fed.
Phản ứng sau cuộc họp của Fed cho thấy thị trường vẫn chưa hiểu rõ cách Fed sẽ hành động. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn hai năm giảm, trong khi lợi suất kỳ hạn dài tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu 30 năm vượt 5,2%, mức cao nhất kể từ năm 2007, cho thấy nhà đầu tư đòi hỏi mức bù rủi ro lạm phát lớn hơn.
Áp lực chưa giảm với Việt Nam
Với Việt Nam, quyết định giữ nguyên lãi suất giúp giảm nguy cơ xuất hiện một cú sốc tức thời đối với tỷ giá USD/VND. Tuy nhiên, ba phiếu yêu cầu tăng lãi suất cho thấy khả năng Fed thắt chặt trở lại vẫn hiện hữu.
Sau cuộc họp, thị trường hợp đồng tương lai định giá xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 khoảng 57%. Con số này thấp hơn mức gần 100% được tính đến trước quyết định, trong kịch bản Fed chưa tăng lãi suất ngay trong tháng 7.
Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục ở mức cao, tài sản định giá bằng USD sẽ duy trì sức hấp dẫn. Đồng USD vì thế có thể còn được hỗ trợ ngay cả khi Fed chưa tăng lãi suất điều hành. Điều này làm gia tăng áp lực lên tỷ giá, lãi suất trong nước và dòng vốn tại các nền kinh tế mới nổi.
Đối với Ngân hàng Nhà nước, diễn biến trên đòi hỏi tiếp tục cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và duy trì ổn định tỷ giá. Dư địa nới lỏng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào lạm phát trong nước, diễn biến đồng USD và mức độ biến động của thị trường tài chính quốc tế.
Cuộc họp tiếp theo của Fed diễn ra ngày 15-16/9 và sẽ công bố bộ dự báo kinh tế mới. Trước đó, bài phát biểu dự kiến của ông Warsh tại hội nghị Jackson Hole trong tháng 8 có thể giúp thị trường hiểu rõ hơn quan điểm của ông về lạm phát và đường đi của lãi suất.