Nghiên cứu - Trao đổi
Sửa Luật Hải quan: Làm rõ quy định xác thực định danh điện tử với người mua
Nhiều ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát quy định về xác thực định danh điện tử đối với giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới nhằm bảo đảm tính thống nhất với pháp luật hiện hành và tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thông quan.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan (Dự thảo) được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý hiện đại cho hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý hải quan trong bối cảnh giao dịch số phát triển mạnh. Tuy nhiên, trong quá trình góp ý, nhiều doanh nghiệp cho rằng một số quy định liên quan đến xác thực định danh điện tử vẫn cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính khả thi khi triển khai.
Góp ý Dự thảo, bà Lê Thị Xuân Huế, Phó Giám đốc, Công ty TNHH BowerGroupAsia Việt Nam cho rằng quy định tại khoản 4 Điều 1 Dự thảo (bổ sung Điều 16a vào Điều 16 Luật Hải quan) về việc yêu cầu cả tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua và bán hàng qua biên giới trên nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử cần được rà soát để bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
Theo bà Huế, Luật Thương mại điện tử đã quy định khá rõ phạm vi đối tượng phải thực hiện xác thực định danh điện tử, bao gồm người bán, người livestream bán hàng và người tiếp thị liên kết. Trong khi đó, pháp luật hiện hành chưa đặt ra nghĩa vụ xác thực định danh điện tử đối với người mua hàng. Vì vậy, việc Dự thảo mở rộng yêu cầu này sang cả người mua có thể dẫn đến sự thiếu đồng bộ giữa các luật chuyên ngành, đồng thời tạo thêm nghĩa vụ pháp lý chưa được quy định trong khung pháp luật về thương mại điện tử.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Huế cho rằng các quy định liên quan đến quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới cần được xây dựng trên nguyên tắc thống nhất, tránh phát sinh chồng chéo hoặc tạo thêm rào cản không cần thiết đối với người tiêu dùng và hoạt động của các nền tảng.
Do đó, bà đề xuất sửa đổi quy định theo hướng tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng qua biên giới trên nền tảng thương mại điện tử thực hiện xác thực định danh điện tử theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử. Cách tiếp cận này sẽ bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời giúp việc triển khai trên thực tế minh bạch, khả thi và phù hợp với các quy định chuyên ngành hiện hành.
Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hồng Vân, đại diện Bay Global Strategies cũng cho rằng quy định về yêu cầu người mua hàng qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử theo yêu cầu của cơ quan hải quan cần được làm rõ để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
Theo bà Vân, Dự thảo hiện chưa quy định cụ thể nội hàm của yêu cầu "xác thực định danh điện tử", bao gồm loại định danh điện tử nào sẽ được chấp nhận, quy trình xác thực ra sao và thời điểm thực hiện trong quá trình mua bán hàng hóa xuyên biên giới. Việc thiếu các hướng dẫn cụ thể có thể gây lúng túng cho cả người tiêu dùng, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử.
Bà cũng lưu ý, nếu việc xác thực định danh điện tử được coi là điều kiện bắt buộc trước khi hàng hóa được thông quan nhưng quy trình xác thực chưa được thiết kế thông suốt, nguy cơ phát sinh chậm trễ trong quá trình thông quan và giao hàng là rất lớn. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của người tiêu dùng, đặc biệt đối với các đơn hàng thương mại điện tử có yêu cầu giao nhận nhanh.
Từ đó, đại diện Bay Global Strategies kiến nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ các yêu cầu về xác thực định danh điện tử, đồng thời xây dựng cơ chế triển khai đơn giản, đồng bộ và không làm gián đoạn quy trình đặt hàng, vận chuyển cũng như thông quan hàng hóa, qua đó bảo đảm mục tiêu quản lý nhưng vẫn tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.