Công nghệ
AI tái định hình chuỗi giá trị ngành dịch vụ công nghệ thông tin
Ngành dịch vụ công nghệ thông tin (CNTT) không bước vào giai đoạn thoái trào. Trái lại, AI đang mở ra một chu kỳ tăng trưởng đầy hứa hẹn nhờ tái định nghĩa lại giá trị cốt lõi của ngành.
Theo báo cáo phân tích mới nhất từ MBS Research, ngành dịch vụ CNTT toàn cầu đang trải qua giai đoạn chuyển giao mang tính bước ngoặt. Mô hình bán giờ công và gia công quy mô lớn truyền thống đang đối mặt với nguy cơ suy yếu trước áp lực kinh tế và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, thay vì làm tiêu biến ngành, AI đang tái định nghĩa lại chiến lược cạnh tranh, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới với trọng tâm là năng suất, hạ tầng số và giá trị gia tăng cao.
Áp lực mang tính cấu trúc lên mô hình gia công truyền thống
Sau giai đoạn bùng nổ chi tiêu cho chuyển đổi số hậu đại dịch COVID-19, thị trường dịch vụ CNTT toàn cầu đã hạ nhiệt đáng kể. Mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cùng đà tăng trưởng kinh tế chậm lại khiến nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trở nên thận trọng hơn trong việc phê duyệt ngân sách công nghệ, dẫn đến việc nhiều dự án không cấp thiết bị trì hoãn. Tốc độ tăng trưởng doanh thu hai chữ số từng ghi nhận ở giai đoạn trước không còn dễ dàng duy trì.
Bên cạnh áp lực tài chính, sự xuất hiện của Gen AI và Agentic AI đã tạo ra một lực cản mang tính cấu trúc: Thứ nhất, tự động hóa tác vụ lõi: AI hiện tại có khả năng viết mã (code), kiểm thử phần mềm (testing) và tự động hóa quy trình vận hành; Thứ hai, suy giảm mô hình bán giờ công: Khách hàng không còn sẵn sàng chi trả cho các đội ngũ kỹ sư gia công đông người. Cùng một khối lượng công việc trước đây, nay có thể được giải quyết bởi các đội ngũ nhỏ hơn với tốc độ nhanh hơn nhờ công cụ AI; Thứ ba, rủi ro ở phân khúc giá trị thấp: Các dịch vụ công nghệ tiêu chuẩn hóa, lặp đi lặp lại chịu áp lực cắt giảm chi phí gay gắt nhất.
Mặc dù chịu áp lực ngắn hạn, MBS Research đánh giá AI không đưa ngành dịch vụ CNTT vào giai đoạn suy thoái, mà mở ra chu kỳ tăng trưởng dựa trên giá trị mới. Theo Gartner, quy mô chi tiêu dịch vụ CNTT năm 2026 đạt 1.867 tỷ USD (tăng trưởng 8,7%), tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi tiêu CNTT toàn cầu. Quy mô chi tiêu cho AI toàn cầu tính đến năm 2027 sẽ đạt 3.335 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) ấn tượng xấp xỉ 38%.
Khác với các ứng dụng phần mềm truyền thống, giải pháp AI không thể áp dụng sơ sài mà phải được tích hợp sâu vào quy trình vận hành và hệ thống dữ liệu riêng biệt của từng doanh nghiệp. Việc thu hẹp khoảng cách giữa thử nghiệm (AI demo) và vận hành thực tế đã tạo ra nhu cầu lớn đối với các mảng dịch vụ như: tư vấn chiến lược AI, chuẩn hóa dữ liệu, phát triển agent và quản trị hạ tầng.
Hạ tầng số là nền móng cho tham vọng Đông Nam Á
Tại thị trường Việt Nam, MBS Research cho rằng, Tập đoàn FPT là đại diện tiêu biểu cho sự chủ động chuyển dịch chiến lược từ nhà cung cấp dịch vụ chuyển đổi số (DX) sang Nhà tích hợp và triển khai hệ thống AI (AI System Integrator).
Doanh nghiệp khai thác tối đa quy mô nhân lực sẵn có, kinh nghiệm triển khai dự án toàn cầu và tệp khách hàng lâu năm (đặc biệt tại thị trường Nhật Bản). Cùng với đó là đầu tư vào hệ sinh thái AI độc quyền như FleziPT và các ứng dụng AI chuyên biệt theo ngành.
Kết quả ghi nhận, lượng hợp đồng đọng (backlog) phản ánh tích cực với đà phục hồi mạnh mẽ; doanh thu từ mảng dịch vụ AI và Phân tích dữ liệu (Data Analytics) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, khẳng định vai trò là động lực bứt phá mới.
Bức tranh ngành CNTT trong nước cũng được đánh giá rất khả quan nhờ sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ hành lang pháp lý và chính sách ưu đãi quốc gia. Theo đó, Việt Nam đang chuyển từ vai trò ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ chiến lược, với hàng loạt nghị quyết, luật và cơ chế ưu đãi được ban hành nhằm thúc đẩy AI, bán dẫn, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Các chính sách này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thông qua ưu đãi về thuế, R&D, nhân lực và vốn, mà còn khuyến khích hình thành hệ sinh thái công nghệ nội địa, thu hút FDI chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp CNTT trong chu kỳ tăng trưởng mới.
Trong đó, hạ tầng số sẽ là nền móng của chu kỳ tăng trưởng và Việt Nam cần hoàn thiện một hệ thống hạ tầng viễn thông, Data Center ổn định với tham vọng trở thành trung tâm công nghệ của Đông Nam Á đến 2030. Với lợi thế về chất lượng mạng, chi phí cạnh tranh cùng các dự án đầu tư hạ tầng đang được đẩy mạnh, Việt Nam đang sở hữu nền tảng thuận lợi để phát triển các dịch vụ AI và kinh tế số trong dài hạn.