Kiến nghị
VCCI đề xuất mở rộng cơ chế thanh toán bằng quỹ đất cho dự án PPP
VCCI đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế thanh toán bằng quỹ đất đối với dự án BT, đồng thời hoàn thiện một số quy định nhằm giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.
Trong văn bản gửi Bộ Tư pháp góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Dự thảo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đầu tư theo phương thức PPP, góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai các dự án, đặc biệt là các dự án hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Tuy nhiên, trên cơ sở tổng hợp ý kiến doanh nghiệp, VCCI cho rằng một số quy định của Dự thảo vẫn cần tiếp tục được điều chỉnh để tăng tính khả thi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư.
Đối với các nội dung sửa đổi Nghị định số 257/2025/NĐ-CP, VCCI cho biết quy định hiện hành chỉ áp dụng cơ chế giao quỹ đất thanh toán và yêu cầu bảo lãnh ngân hàng đối với các dự án có tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên là chưa phù hợp với thực tiễn.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, số lượng dự án đạt quy mô này rất hạn chế, trong khi phần lớn các dự án trọng điểm của địa phương có tổng mức đầu tư dao động từ 10.000 đến dưới 20.000 tỷ đồng. Nếu tiếp tục giữ nguyên ngưỡng hiện hành, chính sách sẽ bị thu hẹp phạm vi áp dụng và khó phát huy hiệu quả hỗ trợ đối với đa số dự án PPP.
Bên cạnh đó, việc bắt buộc giao toàn bộ quỹ đất một lần cũng được đánh giá là thiếu khả thi do công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương thường kéo dài và không đồng bộ. VCCI đề xuất sửa đổi theo hướng hạ ngưỡng tổng mức đầu tư được áp dụng cơ chế này xuống từ 10.000 tỷ đồng trở lên; cho phép giao quỹ đất một lần hoặc từng phần theo tiến độ đầu tư, đồng thời xác định giá trị bảo lãnh ngân hàng tương ứng với phần quỹ đất hoặc hạng mục công trình được bàn giao trong từng giai đoạn thay vì bảo lãnh toàn bộ giá trị dự án.
Theo VCCI, cách tiếp cận này vừa giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp, vừa vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý tài sản công.
Một nội dung khác được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là cơ chế điều chỉnh quỹ đất dự kiến thanh toán trong quá trình chuẩn bị dự án.
VCCI cho rằng Dự thảo chưa có quy định xử lý trường hợp cần điều chỉnh vị trí, diện tích hoặc giá trị quỹ đất do thay đổi quy hoạch hoặc kế hoạch sử dụng đất nhưng không làm thay đổi mục tiêu, quy mô dự án BT.
Nếu mọi thay đổi đều phải thực hiện lại thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư sẽ làm phát sinh thêm chi phí hành chính, kéo dài thời gian chuẩn bị dự án và ảnh hưởng đến tiến độ huy động nguồn lực xã hội.
Do đó, VCCI đề nghị bổ sung quy định cho phép cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh nội dung quỹ đất thanh toán tại bước phê duyệt dự án hoặc phê duyệt thiết kế kỹ thuật mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, với điều kiện không làm thay đổi mục tiêu và quy mô dự án.
Đồng thời, VCCI cũng chỉ ra sự thiếu thống nhất giữa Điều 8 và Điều 19 của Nghị định số 257/2025/NĐ-CP khi xử lý trường hợp thay đổi quy hoạch dẫn đến thay đổi vị trí quỹ đất thanh toán.
Theo VCCI, một quy định yêu cầu điều chỉnh dự án và phụ lục hợp đồng, trong khi quy định khác lại yêu cầu điều chỉnh chủ trương đầu tư. Sự chồng chéo này có thể khiến các địa phương lựa chọn thủ tục phức tạp hơn để bảo đảm an toàn pháp lý, từ đó làm chậm tiến độ dự án và gia tăng chi phí tuân thủ.
VCCI đề nghị thống nhất quy định theo hướng nếu việc thay đổi quy hoạch không làm thay đổi mục tiêu, quy mô và các nội dung cơ bản của dự án thì chỉ cần thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án và hợp đồng, không phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.