Tín dụng - Ngân hàng

Bộ Tài chính vừa có Văn bản số 14557/BTC-KBNN ngày 3/8/2026 gửi Ngân hàng Nhà nước về việc phối hợp điều tiết tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại hệ thống ngân hàng theo Nghị quyết số 168/NQ-CP của Chính phủ.

Trong đó, Bộ Tài chính kiến nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nghiên cứu cơ chế tính tiền gửi có kỳ hạn của KBNN tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động nhằm bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Cụ thể theo văn bản, Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ đặt mục tiêu cập nhật kịch bản tăng trưởng và triển khai các giải pháp trọng tâm trong những tháng còn lại của năm để phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Tài chính đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và điều hành ngân quỹ Nhà nước. Trong đó, ưu tiên sử dụng nguồn ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi cho ngân sách trung ương vay nhằm bảo đảm đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu chi của ngân sách Nhà nước trong điều kiện phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường không thuận lợi, qua đó góp phần giảm chi phí vay nợ của ngân sách.

Theo Bộ Tài chính, từ đầu năm 2026 đến nay, ngân sách trung ương đã vay từ nguồn ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi khoảng 262.000 tỷ đồng. Dự kiến từ nay đến cuối năm 2026, ngân sách trung ương sẽ tiếp tục vay thêm khoảng 220.000-280.000 tỷ đồng.

Đối với phần ngân quỹ Nhà nước tạm thời chưa sử dụng, Bộ Tài chính cho biết, nguồn vốn này đang được sử dụng để mua bán lại trái phiếu Chính phủ và gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân quỹ, hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.

Theo quy định hiện hành, Bộ Tài chính đã giao hạn mức sử dụng ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại tối đa bằng 50% khả năng ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi, tương ứng mức tối đa được phép theo quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung.

Bộ Tài chính cũng chỉ đạo KBNN thường xuyên duy trì số dư tiền gửi ngân quỹ Nhà nước có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại xấp xỉ mức tối đa hạn mức cho phép. Cụ thể, dư nợ tiền gửi có kỳ hạn hiện khoảng 740.000 tỷ đồng, cao hơn 250.000 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm 2026. Bên cạnh đó, dư nợ mua lại trái phiếu Chính phủ ở mức khoảng 40.000 tỷ đồng.

Như vậy, tổng nguồn vốn từ ngân quỹ Nhà nước mà KBNN đang cung ứng cho thị trường hiện vào khoảng 780.000 tỷ đồng.

Song song với việc điều hành nguồn vốn, Bộ Tài chính cũng đang rà soát để sửa đổi Nghị định số 24/2016/NĐ-CP theo hướng không quy định cụ thể hạn mức tiền gửi có kỳ hạn tại nghị định của Chính phủ mà giao Bộ Tài chính chủ động điều hành. Theo kế hoạch, nghị định mới dự kiến được trình Chính phủ và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Để tăng cường phối hợp trong công tác quản lý và điều hành nguồn tiền gửi của KBNN tại hệ thống ngân hàng thương mại, Bộ Tài chính đề nghị NHNN tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN tại các ngân hàng thương mại được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng, qua đó bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng theo chỉ đạo tại Nghị quyết số 168/NQ-CP.

Trong trường hợp cần thiết phải tăng thêm số dư tiền gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, Bộ Tài chính đề nghị NHNN phối hợp và có ý kiến bằng văn bản gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/8/2026 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết điều chỉnh hạn mức tiền gửi theo quy định hiện hành.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã ban hành Quyết định số 1743/2026, nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại từ 20% lên 50% khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi.

Quyết này có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028, được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa về nguồn vốn cho các ngân hàng thương mại trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao vào những tháng cuối năm.

Cơ chế điều tiết nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi vào hệ thống ngân hàng thông qua tiền gửi có kỳ hạn và nghiệp vụ mua bán lại trái phiếu Chính phủ nếu được nghiên cứu áp dụng, có thể xem là bước cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về tăng cường phối hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, tăng thêm tầng hiệu quả tích cực về hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Qua đó, khẳng định vai trò chủ động khai thác tối đa các động lực và nguồn lực còn dư địa của nền kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng đạt mục tiêu cao 2 chữ số.

Lê Mỹ