Tín dụng - Ngân hàng

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã vừa ký ban hành Thông tư số 39/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 16/2014/TT-NHNN hướng dẫn sử dụng tài khoản ngoại tệ, tài khoản đồng Việt Nam của người cư trú, người không cư trú tại ngân hàng được phép.

Thông tư gồm 5 Điều, trong đó: Điều 1: Bổ sung Điều 2a vào sau Điều 2 Thông tư 16/2014/TT-NHNN; Điều 2: Sửa đổi, bổ sung Điều 9 Thông tư 16/2014/TT-NHNN; Điều 3: Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 11 Thông tư 16/2014/TT-NHNN; Điều 4: Điều khoản thi hành; Điều 5: Tổ chức thực hiện.

Thông tư số 39/2026/TT-NHNN được ban hành nhằm bổ sung quy định về việc sử dụng tài khoản ngoại tệ, tài khoản đồng Việt Nam của người không cư trú là tổ chức tín dụng (TCTD) nước ngoài mở tại ngân hàng được phép ở Việt Nam, qua đó hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động tài khoản đại lý giữa các TCTD trong và ngoài nước.

Quy định này phù hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng yêu cầu thực tiễn của hoạt động thanh toán xuyên biên giới trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, góp phần tạo thuận lợi cho việc cung ứng dịch vụ thanh toán, chuyển tiền quốc tế, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và mở rộng phạm vi điều chỉnh của Thông tư số 16/2014/TT-NHNN. Theo đó, các TCTD nước ngoài được sử dụng tài khoản đại lý mở tại ngân hàng được phép để thực hiện thanh toán, chuyển tiền quốc tế phục vụ khách hàng của mình theo quy định của pháp luật.

Cụ thể Thông tư mới quy định tại Điều 2a sau Điều 2 về nguyên tắc sử dụng tài khoản ngoại tệ, tài khoản đồng Việt Nam của người không cư trú là tổ chức tín dụng nước ngoài mở tại ngân hàng được phép sử dụng tài khoản ngoại tệ, tài khoản đồng Việt Nam tại các ngân hàng được phép để thực hiện các giao dịch Thanh toán, chuyển tiền quốc tế phục vụ cho khách hàng của TCTC nước ngoài đó theo thỏa thuận bằng văn bản giữa ngân hàng được phép và TCTD nước ngoài;

Các giao dịch thu, chi theo quy định tại Điều 5, Điều 7 Thông tư 16/2014/TT-NHNN.

Việc sử dụng tài khoản và các nội dung khác thực hiện theo thỏa thuận bằng văn bản giữa ngân hàng được phép và tổ chức tín dụng nước ngoài trên cơ sở tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, Thông tư bổ sung trách nhiệm của các TCTD được phép và các tổ chức, cá nhân có liên quan nhằm bảo đảm thống nhất với quy định tại Nghị định số 70/2014/NĐ-CP ngày 17/7/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối.

Đồng thời, các quy định mới tiếp tục tăng cường trách nhiệm của các bên trong việc kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn hoạt động thanh toán, chuyển tiền, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước đối với hoạt động ngoại hối trong tình hình mới.

Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19/9/2026.

Trước đó, theo các dữ liệu thống kê, Việt Nam được nhận định là quốc gia đang có cơ hội cải thiện và nhu cầu với thương mại xuyên biên giới rất lớn. Theo đó, thương mại điện tử xuyên biên giới hiện chiếm khoảng 37% tổng doanh thu thị trường thương mại điện tử Việt Nam - một tỉ trọng tương đối lớn so với các quốc gia trong khu vực (Thái Lan 30%, Malaysia 44%, Singapore 60%).

Bên cạnh đó, Việt Nam nằm trong nhóm các nước nhận kiều hối nhiều nhất thế giới (khoảng 16 tỷ USD năm 2025), góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ đời sống người dân. Tuy nhiên, doanh nghiệp và cá nhân Việt Nam vẫn gặp khó khăn khi thanh toán quốc tế do chi phí cao và thời gian xử lý kéo dài. Do vậy, việc nghiên cứu các giải pháp tăng cường kết nối thanh toán với khu vực và thế giới mang ý nghĩa thực tiễn cấp thiết, giúp đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế số và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

Bên cạnh nhu cầu, giao dịch xuyên biên giới có thể có hoặc không kèm chuyển đổi ngoại tệ với kênh, các mô hình đổi mới sáng tạo đã mở rộng hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới, giúp người dùng có thêm lựa chọn ngoài kênh ngân hàng truyền thống; đặc biệt, với việc NAPAS đã chủ động liên kết thanh toán QR với các nước trong khu vực... Đồng thời đòi hỏi và đặt ra những thách thức về quản lý ngoại tệ, ngoại hối thích ứng với các chuyển động của lĩnh vực này. Các quy định bổ sung tại Thông tư 39 vì vậy kỳ vọng bổ sung, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho các hoạt động, giúp thanh toán xuyên biên giới, chuyển tiền quốc tế thích ứng với các đổi mới, mở rộng cơ hội cho hệ sinh thái thanh toán Việt Nam.

L.Mỹ