Kinh tế địa phương

Đây là chia sẻ của ông Nguyễn Văn Dũng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hải Phòng với Diễn đàn Doanh nghiệp về cơ hội, thách thức và giải pháp để khu vực kinh tế tư nhân Hải Phòng phát triển trong giai đoạn mới.

- Thưa ông, Hải Phòng đang định hình các không gian phát triển mới gắn với cảng biển, sân bay và logistics kết nối quốc tế. Những yếu tố này sẽ tạo ra cơ hội cụ thể nào cho doanh nghiệp tư nhân địa phương, thưa ông?

TP Hải Phòng đang sở hữu một cấu trúc phát triển đặc biệt khi không gian công nghiệp - đô thị - dịch vụ ở phía Tây sau hợp nhất được kết nối trực tiếp với hệ thống cảng biển, sân bay và logistics quốc tế ở phía Đông.

Cơ hội đối với doanh nghiệp tư nhân địa phương không chỉ nằm ở việc đầu tư các dự án quy mô lớn. Dư địa quan trọng hơn nằm ở khả năng tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng mới. Đó là: công nghiệp hỗ trợ; linh kiện, vật liệu và bao bì; bảo trì, tự động hóa và dịch vụ kỹ thuật; kho vận, vận tải đa phương thức, logistics lạnh và logistics số; hạ tầng khu công nghiệp, nhà ở và dịch vụ xã hội cho người lao động; năng lượng sạch, xử lý môi trường, kinh tế tuần hoàn; thương mại, du lịch và dịch vụ đô thị. Đây là những thị trường mà doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia theo cụm liên kết hoặc chuỗi cung ứng, không nhất thiết phải cạnh tranh trực diện bằng quy mô vốn.

- Tuy nhiên, để tạo dư địa tối đa cho kinh tế tư nhân phát triển, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Thành phố sẽ có thêm những giải pháp đột phá nào?

Cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận rất rõ nỗ lực cải cách của TP Hải Phòng. Kết quả PCI 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, năm 2025, TP Hải Phòng thuộc nhóm 5 địa phương có chất lượng điều hành “Tốt”. Đồng thời, TP Hải Phòng cũng đứng thứ nhất cả nước về PAR Index và SIPAS.

Tuy nhiên, cải cách là một quá trình liên tục. Điều quan trọng là cần tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa kết quả trên bảng xếp hạng và trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp trong từng thủ tục, từng dự án. Theo tôi, cần tập trung vào một số nhóm giải pháp như: cần cải cách theo toàn bộ vòng đời dự án; minh bạch hóa nguồn lực phát triển; hỗ trợ đúng điểm nghẽn về vốn, công nghệ và thị trường, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; chuyển từ xử lý vụ việc sang phòng ngừa điểm nghẽn.

- Về phía doanh nghiệp, ông đánh giá thế nào về quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững của tại Hải Phòng hiện nay?

Dòng chảy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trong cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng đã hình thành khá rõ, nhưng tốc độ giữa các nhóm doanh nghiệp còn có sự khác biệt.

Các doanh nghiệp FDI và một số doanh nghiệp lớn trong nước đang đi nhanh trong tự động hóa sản xuất, quản trị dữ liệu, sử dụng năng lượng sạch, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa mới dừng ở mức số hóa một số khâu quản trị, còn gặp nhiều khó khăn về vốn, nhân lực, công nghệ và đặc biệt là chưa nhìn thấy ngay hiệu quả kinh tế của quá trình chuyển đổi.

Để tận dụng được "không gian phát triển mới" của Hải Phòng, theo tôi doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng thời một số năng lực cốt lõi: quản trị minh bạch; xây dựng nền tảng dữ liệu số và an toàn thông tin; kiểm soát năng lượng, nguyên vật liệu và phát thải; phát triển nguồn nhân lực; tăng cường liên kết với hiệp hội, viện trường và doanh nghiệp FDI…

Điều quan trọng nhất là doanh nghiệp cần nhìn nhận chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là một chương trình nâng năng suất thống nhất. Số hóa giúp đo được chi phí, chất lượng và phát thải; xanh hóa giúp tiết kiệm tài nguyên, đáp ứng tiêu chuẩn và mở cửa thị trường. Doanh nghiệp không nên chờ đến khi có quy mô lớn mới chuyển đổi, bởi chuyển đổi đúng hướng chính là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, nâng cao năng lực quản trị và vị thế trong chuỗi giá trị.

- Với vai trò là tổ chức đại diện, cầu nối của cộng đồng doanh nghiệp thành phố, Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hải Phòng sẽ triển khai những chương trình hành động trọng tâm nào để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, thưa ông?

Hiệp hội xác định vai trò của mình không chỉ là tổ chức sự kiện hay chuyển tiếp kiến nghị, mà phải trở thành hạ tầng kết nối, thông tin và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Trên nền tảng các trung tâm chuyên môn về đổi mới sáng tạo - chuyển đổi số, kết nối kinh doanh và pháp chế, Hiệp hội sẽ tập trung vào năm nhóm chương trình trọng tâm.

Một là, đại diện chính sách và đối thoại có theo dõi đến cùng. Hiệp hội tổ chức đầu mối tiếp nhận kiến nghị, phân loại theo nhóm vấn đề; phối hợp đối thoại định kỳ với thành phố và công khai tiến độ xử lý trong nội bộ hội viên. Đồng thời, Hiệp hội tham gia phản biện các chính sách liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp.

Hai là, kết nối doanh nghiệp nội địa với FDI và các doanh nghiệp đầu chuỗi. Hiệp hội sẽ xây dựng dữ liệu năng lực nhà cung ứng, tổ chức các chương trình kết nối theo ngành, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ năng lực, chất lượng, giao hàng và ESG.

Ba là, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo theo nhu cầu thông qua kết nối với cơ quan quản lý, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học.

Bốn là, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro cho doanh nghiệp thông qua các chương trình tư vấn pháp lý, tài chính, thuế, lao động, sở hữu trí tuệ và quản trị doanh nghiệp.

Năm là, xây dựng văn hóa doanh nhân Hải Phòng với tinh thần kinh doanh liêm chính, sáng tạo, hợp tác, thượng tôn pháp luật và trách nhiệm xã hội; khuyến khích doanh nghiệp lớn dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ, cùng chia sẻ cơ hội trong không gian phát triển mới.

Trân trọng cảm ơn ông!

Minh Huệ - Hải Ngân