Quốc tế

Tại buổi làm việc giữa MBA Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và ông Mohammed Al Zarooni, Chủ tịch WFZO, hai bên đã trao đổi về tiềm năng hợp tác trong phát triển các khu kinh tế, kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do và các khu đổi mới sáng tạo, hướng tới tăng cường thu hút đầu tư và thúc đẩy liên kết kinh tế trong khu vực ASEAN.

Theo ông Zarooni, các khu kinh tế, kinh tế đặc biệt ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư, thúc đẩy thương mại, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm. Vì vậy, thay vì chỉ cạnh tranh về ưu đãi đầu tư, các khu kinh tế cần nâng cao chất lượng hệ sinh thái, năng lực vận hành, khả năng kết nối với chuỗi giá trị toàn cầu và mức độ đáp ứng các yêu cầu mới của nhà đầu tư.

Đây cũng là những vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam khi nhu cầu thu hút các dự án công nghệ cao, các ngành công nghiệp mới và dòng vốn có chất lượng ngày càng gia tăng.

Trao đổi tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh giới thiệu vai trò của VCCI trong việc đại diện, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và tham gia đóng góp xây dựng chính sách. Với mạng lưới doanh nghiệp, hiệp hội và quan hệ đối tác quốc tế rộng khắp, VCCI có thể đóng vai trò cầu nối để WFZO tăng cường hiện diện và hợp tác sâu hơn tại Việt Nam cũng như Đông Nam Á.

Theo Phó Chủ tịch VCCI, hợp tác giữa hai bên không chỉ dừng ở việc kết nối thành viên, mà có thể mở rộng sang chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ cải cách chính sách và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam đang tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới, mô hình khu kinh tế cũng đứng trước yêu cầu chuyển đổi. Bên cạnh các khu công nghiệp truyền thống, Việt Nam đang quan tâm đến việc hình thành những hệ sinh thái đặc thù có khả năng thu hút công nghệ, vốn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các khu thương mại tự do, khu đổi mới sáng tạo hay những mô hình khu kinh tế thế hệ mới vì thế không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ ưu đãi về đất đai, thuế hay thủ tục, mà cần được xây dựng như một hệ sinh thái tích hợp giữa sản xuất, dịch vụ, nghiên cứu - phát triển, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực.

Đây cũng là lĩnh vực mà kinh nghiệm quốc tế của WFZO có thể tạo giá trị cho Việt Nam thông qua việc cung cấp dữ liệu, thông lệ tốt và các công cụ đánh giá hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế. WFZO hiện xác định việc cung cấp nghiên cứu, dữ liệu, tri thức, công cụ thực tiễn và tư vấn là những lợi ích cốt lõi dành cho các thành viên.

Bên cạnh đó, ông Matthew Stephenson, Giám đốc điều hành của WFZO cũng trao đổi về khả năng xây dựng bộ công cụ benchmark/scorecard nhằm đánh giá và so sánh chất lượng các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu đổi mới sáng tạo.

Ông Stephenson cho biết, thay vì đánh giá một khu kinh tế chủ yếu dựa trên quy mô diện tích, tỷ lệ lấp đầy hay số vốn đầu tư thu hút được, bộ công cụ có thể hướng tới một hệ thống tiêu chí toàn diện hơn, phản ánh khả năng cạnh tranh thực chất của từng khu.

Việc xây dựng một bộ chỉ số như vậy có thể giúp nhận diện những khu kinh tế có hiệu quả hoạt động tốt, xác định khoảng cách so với các mô hình tiên tiến trên thế giới và cung cấp cơ sở để các địa phương cải thiện chính sách, hạ tầng và chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư.

Đây cũng có thể trở thành một sản phẩm hợp tác cụ thể giữa VCCI và WFZO trong thời gian tới, qua đó chuyển từ trao đổi kinh nghiệm sang một cơ chế đánh giá có tính hệ thống và có khả năng áp dụng thực tế.

Ông Stephenson chia sẻ thêm, tổ chức này đang phát triển công cụ benchmark nhằm đánh giá các khu kinh tế hàng đầu, trong đó công nghệ và nguồn vốn được xem là những yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của các khu trong giai đoạn mới.

Hiện nay Đông Nam Á đang trở thành một trong những điểm đến quan trọng của dòng vốn đầu tư quốc tế khi các doanh nghiệp toàn cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tìm kiếm những địa điểm sản xuất, logistics và công nghệ mới. Trong bối cảnh đó, việc các khu kinh tế trong khu vực tăng cường trao đổi kinh nghiệm và kết nối với nhau có thể góp phần tạo ra một không gian đầu tư có tính liên kết cao hơn.

Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, với mạng lưới hoạt động tại hơn 140 quốc gia, WFZO có thể đóng vai trò kết nối các khu kinh tế của ASEAN với cộng đồng khu kinh tế toàn cầu, qua đó tạo thêm cơ hội trao đổi chính sách, thu hút đầu tư và tiếp cận các thông lệ quốc tế.

Đặc biệt, việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC 2027 sẽ mở ra một không gian quan trọng để thúc đẩy các sáng kiến liên quan đến đầu tư, thương mại, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp. Các diễn đàn như APEC CEO Summit cũng là cơ hội để đưa những vấn đề liên quan đến khu kinh tế và môi trường đầu tư tới cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.

Đồng thời, Phó Chủ tịch VCCI nhận định, với vai trò ngày càng lớn của công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong tái cấu trúc sản xuất, việc WFZO quan tâm tới chủ đề công nghệ trong các hoạt động quốc tế sắp tới cũng tạo thêm dư địa để hai bên phối hợp đưa nội dung này vào chương trình hợp tác.

Đối với Việt Nam, hợp tác với WFZO có ý nghĩa không chỉ ở việc mở rộng mạng lưới quốc tế, mà còn gắn với bài toán nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư.

Trong giai đoạn mới, lợi thế cạnh tranh của các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu kinh tế đặc biệt sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng cung cấp hạ tầng đồng bộ, dịch vụ chuyên nghiệp, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lượng ổn định, hạ tầng số và một môi trường chính sách có tính dự báo.

Hai bên cũng thống nhất tiếp tục trao đổi để cụ thể hóa các cơ hội hợp tác, trong đó ưu tiên hoàn thiện bộ công cụ đánh giá, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tăng cường kết nối các khu kinh tế Việt Nam với mạng lưới toàn cầu của WFZO.

Từ một cuộc gặp gỡ giữa một tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và một mạng lưới toàn cầu về khu kinh tế, hợp tác VCCI - WFZO vì thế có thể mở ra một hướng đi rộng hơn: không chỉ thu hút thêm đầu tư vào các khu kinh tế, khu kinh tế đặc biệt mà nâng cấp chính chất lượng của những không gian đang được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Cẩm Anh