Kinh tế địa phương
Kết nối hạ tầng tạo động lực để Gia Lai phát triển
Khi hạ tầng kết nối và được tổ chức bằng một tư duy phát triển mới, biển và đại ngàn sẽ trở thành một không gian kinh tế, một thị trường thống nhất tạo động lực để Gia Lai phát triển.
Chiều ngày 13/8, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp Báo Xây dựng tổ chức Hội thảo “Hạ tầng liên kết - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên”. Tại đây, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho hay địa phương đã nhìn hạ tầng liên vùng với một tư duy mới.
Cụ thể, hạ tầng đang trực tiếp tái cấu trúc không gian kinh tế, rút ngắn khoảng cách thị trường, mở ra các hành lang đầu tư và định hình những hành trình phát triển mới. Với Gia Lai, ông Tuấn cho biết hạ tầng liên vùng còn có ý nghĩa đặc biệt hơn khi tỉnh có cấu trúc tự nhiên, kinh tế và văn hóa rất đặc sắc từ biển Quy Nhơn đến đại ngàn Tây Nguyên; từ đô thị, đồng bằng, đầm, vịnh đến cao nguyên, rừng, biên giới.
“Nếu được kết nối bằng hạ tầng và được tổ chức bằng một tư duy phát triển mới, biển và đại ngàn sẽ trở thành một không gian kinh tế, một hành trình du lịch và một thị trường thống nhất. Đó là một trong những lợi thế đặc biệt của Gia Lai mà ít địa phương có được”, ông Tuấn cho biết.
Cũng theo Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, thời gian qua đã có nhiều công trình giao thông chiến lược đã và đang tạo ra những thay đổi quan trọng trong khả năng kết nối của tỉnh. Theo đó, đang có các dự án Cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn tỉnh dài khoảng 118 km; đặc biệt, tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku dài 125 km đang được triển khai sẽ rút ngắn khoảng cách giữa Quy Nhơn và Pleiku, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa nhà đầu tư với cơ hội đầu tư, giữa doanh nghiệp với thị trường và giữa du khách với những trải nghiệm mới.
Ông Phạm Anh Tuấn cho biết, Gia Lai thu hút trên 200 dự án với mức đầu tư hơn 200 nghìn tỷ. Tuy nhiên, các nhà đầu tư vẫn cầm chừng vì còn lưỡng lự với hạ tầng kết nối nên địa phương kỳ vọng Trung ương sẽ phân bổ “vốn mồi”, qua đó tạo động lực cho nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư mạnh hơn.
Việc đầu tư hạ tầng phải được thực hiện với thủ tục tinh gọn, triển khai nhanh chóng trên thực địa. Quan điểm của tỉnh Gia Lai rất rõ: Quy hoạch phải rõ; hạ tầng phải đi trước; thể chế phải thông thoáng; thủ tục phải thuận lợi và chính quyền phải thực sự đồng hành cùng doanh nghiệp”, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định.
Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đánh giá các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang sở hữu những lợi thế mà không phải vùng nào cũng có được, khi đều có biển, cao nguyên, biên giới và được xác định sẽ trở thành vùng phát triển năng động bền vững, giàu bản sắc và là không gian phát triển chiến lược của cả nước. Theo ông Tuấn, kết cấu hạ tầng giao thông khu vực đã từng bước nâng cao khả năng kết nối giữa các địa phương, các trung tâm kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu...
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, mạng lưới đường bộ cao tốc đang được ưu tiên đầu tư, đã hình thành trục Bắc - Nam và từng bước đầu tư các tuyến kết nối Đông - Tây giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải. Hiện nay, các tuyến đường bộ cao tốc và các tuyến quốc lộ kết nối Tây Nguyên với các cảng biển đang mở ra không gian phát triển mới, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế, dịch vụ và du lịch.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cũng chỉ ra rằng hạ tầng giao thông liên vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên vẫn còn những điểm nghẽn cần được tập trung giải quyết. Cụ thể, mạng lưới giao thông, nhất là các tuyến Đông - Tây, chưa thực sự đồng bộ; khả năng kết nối từ Tây Nguyên tới cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics còn hạn chế. Đường bộ vẫn giữ vai trò chủ đạo, trong khi đường sắt, đường thủy nội địa, vận tải ven biển và vận tải đa phương thức chưa phát huy tiềm năng tương xứng.
Đồng thời, nhu cầu nguồn lực đầu tư cho hạ tầng liên vùng là rất lớn. Theo tính toán của Bộ Xây dựng và báo cáo của các địa phương, trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông của vùng lên tới hơn 380.000 tỷ đồng (chưa kể kinh phí đầu tư đường sắt cao tốc Bắc - Nam). Bên cạnh đó, khả năng huy động và phối hợp các nguồn lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Trong đó, hạ tầng tiếp cận các điểm du lịch, hệ thống giao thông công cộng, điểm dừng nghỉ, bến bãi, cơ sở lưu trú và các dịch vụ hỗ trợ trên các hành lang du lịch cần tiếp tục được quan tâm đầu tư.
“Với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư từng tuyến, từng địa phương sang tư duy phát triển mạng lưới, hình thành hành lang, kết nối đa phương thức, khai thác không gian phát triển, lấy các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với biển, các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và trung tâm logistics làm những cấu phần ưu tiên. Hạ tầng liên kết chính là chìa khóa để khu vực khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế biển - cao nguyên - biên giới, trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng đề xuất.
Theo ý kiến của các chuyên gia, hạ tầng đang tạo đòn bẩy đột phá cho ngành du lịch, mở rộng không gian liên kết, tạo chuỗi logistics, thu hút đầu tư... mở ra cơ hội hình thành cực tăng trưởng mới tại miền Trung - Tây Nguyên. Vì vậy, các địa phương cần ưu tiên tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, có tính lan tỏa, đặc biệt là các dự án kết nối liên vùng. Ngoài ra, có thể huy động đa dạng nguồn lực thông qua đầu tư công, PPP, ODA và các hình thức tài chính sáng tạo; khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai gắn với phát triển hạ tầng.