Tài chính doanh nghiệp

Thống kê theo dữ liệu của Chứng khoán KIS ghi nhận tổng giá trị đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) trong tháng 8 có thể đạt 10.061 tỷ đồng, +24% so với tháng trước, tập trung ở ngành bất động sản (38,49%) và ngân hàng (14,91%).

Xét về doanh nghiệp, Vietjet (dịch vụ) và Hưng Thịnh Land (bất động sản) có thể đối mặt với áp lực lớn nhất, tương đương 2.000 tỷ đồng và 1.800 tỷ đồng trong tháng 8.

Ngoài ra, dữ liệu thu thập theo nguồn từ HNX, KIS Research cho thấy một số doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng có các khoản trái phiếu đến kỳ đáo hạn trong tháng đáng chú ý gồm có: Vạn Hương (bất động sản) 1.695 tỷ đồng; ACB (ngân hàng) 1.500 tỷ đồng; Kinh Bắc City KBC (BĐS KCN) 1.000 tỷ đồng; Sovico Group (thương mại và dịch vụ) 1.000 tỷ đồng; Novaland (bất động sản) 945 tỷ đồng; SHS (chứng khoán) 550 tỷ đồng; Helios (lĩnh vực khác) 500 tỷ đồng; Transimex (thương mại và Dịch vụ) 300 tỷ đồng...

Ở chiều phát hành, dữ liệu ghi nhận ngành ngân hàng phát hành 20.656 tỷ đồng với -63% so với năm trước (n/n), và chiếm 78% trong tháng 7. Nhà phát hành chính bao gồm HDBank (7.106 tỷ đồng) và Sacombank (3.650 tỷ đồng).

Ngành Bất động sản phát hành 3.000 tỷ đồng với +173% n/n, -95% so với tháng trước (t/t) và chiếm 11,4%, giữ vị trí thứ hai trong tổng giá trị phát hành. VHM là nhà phát hành chính với 3.000 tỷ đồng.

KIS cho biết nhìn chung theo dữ liệu, lãi suất danh nghĩa bình quân vẫn giữ nguyên ở mức 5,3% như trong tháng 6 năm 2026. Lãi suất coupon của ngành bất động sản giảm 11,2%, trong khi lãi suất coupon của ngành ngân hàng tăng nhẹ ở mức 8,6%.

Các tổ chức phát hành mới với kỳ hạn trái phiếu tập trung vào kỳ hạn 5 - 7 năm (chiếm tỷ lệ 46,66%).

Đáng chú ý, ngân hàng với lợi thế nguồn vốn cũng chiếm ưu thế giá trị mua lại trái phiếu trước hạn. Theo đó tháng 7, hoạt động mua lại trái phiếuđạt 15.373 tỷ đồng, -78,19% t/t, -42,82% n/n, chủ yếu do ngành ngân hàng dẫn dắt, đóng góp 85,5%, bao gồm: Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) mua lại tổng cộng 5.300 tỷ đồng và đóng góp 34,48% tổng giá trị mua lại trong tháng; Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPB) mua lại tổng cộng 3.600 tỷ đồng và đóng góp 23,42% tổng giá trị mua lại trong tháng.

Điểm khiến KIS chỉ ra áp lực đáo hạn đang có xu hướng gia tăng, là tổng giá trị chậm trả trong tháng 7 tăng mạnh lên 7.985 tỷ đồng, tăng 27,818% so với tháng trước và 166,4% so với năm trước. Khoản này bao gồm 4.584 tỷ đồng chậm trả gốc và 3.399 tỷ đồng chậm trả lãi. Trong đó, CTCP Bông Sen có 3.099 tỷ đồng chậm trả lãi. Đây là doanh nghiệp sở hữu 93,6% cổ phần Khách sạn Hà Nội Daewoo và có liên quan đến bà Trương Mỹ Lan. Theo doanh nghiệp công bố thông tin, việc doanh nghiệp chậm nghĩa vụ thanh toán tiền lãi của lô trái phiếu đang lưu hành nguyên nhân là tài khoản bị phong tỏa nên chưa thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo cam kết. Bông Sen ngoài ra cũng đang đối mặt áp lực thanh toán 4.800 tỷ đồng tiền gốc khi lô trái phiếu sẽ đáo hạn vào tháng 10 tới.

Một thống kê trước đó lũy kế đến hết quý II/2026, tổng quy mô thị trường TPDN đang đạt khoảng 1.458 nghìn tỷ đồng tương đương 11,3% GDP năm 2025, tăng 7% so với quy mô thị trường trái phiếu quý I/2026. Trong đó, 81,4% tổng mệnh giá trái phiếu đang lưu hành thuộc trái phiếu bất động sản và ngân hàng.

Thống kê của Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VMBA), trong phần còn lại của năm 2026, tổng giá trị trái phiếu đến hạn dự kiến đạt 103.865 tỷ đồng. Trong đó, bất động sản là nhóm có giá trị đáo hạn lớn nhất với 56.431 tỷ đồng, chiếm 54,3% tổng giá trị trái phiếu sắp đến hạn. Đứng sau là nhóm ngân hàng với 20.756 tỷ đồng, tương đương hơn 19%.

Như vậy, với diễn tiến của việc tổ chức phát hành chậm trả thanh toán lãi, gốc trái phiếu đáo phiếu đến kỳ đáo hạn hoặc thanh toán, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất - đặc biệt nguồn vốn huy động kỳ hạn trung và dài hạn vẫn đang được các ngân hàng chắt chiu chi phí, tăng tốc huy động qua mọi kênh lẫn cân đối điều tiết để giữ được chi phí vốn phù hơp, áp lực đáo hạn trái phiếu đối với doanh nghiệp sẽ còn tiếp tục gia tăng. Dĩ nhiên, sẽ không doanh nghiệp nào muốn "buông xuôi" để vi phạm nghĩa vụ trả nợ chéo, gây khó cho chính mình ở kênh vốn tín dụng hoặc ngược lại trước các trái chủ trên thị trường vốn nợ. Do đó, áp lực có xu hướng gia tăng này cũng đang phụ thuộc vào nỗ lực xoay xở và cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn vốn mới của doanh nghiệp.

Lê Mỹ