Kinh tế

Bộ Công Thương vừa chính thức công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các hiệp định thương mại tự do của các địa phương năm 2025 (FTA Index 2025). Sự kiện quan trọng này không chỉ tôn vinh những thành tựu nổi bật trong hoạt động xuất nhập khẩu mà còn tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột, động lực tăng trưởng kinh tế năng động của Hải Phòng đối với vùng Duyên hải Bắc Bộ nói riêng và toàn quốc nói chung.

Bức tranh kinh tế rực rỡ và nền tảng cốt lõi từ chất lượng điều hành

Theo kết quả đánh giá FTA Index năm 2025 do Bộ Công Thương công bố, Hải Phòng cùng với Đồng Nai, Tuyên Quang, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã trở thành năm địa phương xuất sắc nhất, ghi tên mình vào nhóm hàng đầu toàn quốc. Đây là thành quả ngọt ngào phản ánh sự quyết liệt, đồng bộ trong công tác chỉ đạo và triển khai các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế.

Phát biểu tại Lễ công bố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Hoàng Minh Cường nhấn mạnh rằng, dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn từ các biến động phức tạp của thị trường quốc tế cùng quá trình thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy nội tại, Hải Phòng vẫn duy trì được đà tăng trưởng vô cùng ấn tượng.

Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố đạt tới 11,81%, vươn lên vị trí thứ hai cả nước và dẫn đầu toàn bộ khối các thành phố trực thuộc Trung ương. Quy mô nền kinh tế hiện nay của Hải Phòng đã chạm mốc khoảng 734.420 tỷ đồng, xếp thứ ba toàn quốc, đồng thời ghi nhận kỷ lục là địa phương duy nhất trên cả nước duy trì đà tăng trưởng hai con số liên tiếp trong suốt 11 năm qua.

Hoạt động thương mại quốc tế của thành phố cảng ghi nhận những con số vô cùng rực rỡ khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt mức 91,72 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đóng góp 50,14 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng 8,5% so với năm 2024 và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra, còn kim ngạch nhập khẩu đạt 41,58 tỷ USD. Song song với đó, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Hải Phòng đạt khoảng 213 triệu tấn, tăng hơn 12%, củng cố vững chắc vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng nhất và là trung tâm logistics trọng điểm của toàn khu vực phía Bắc.

Đằng sau những con số biết nói ấy là sự ghi nhận sâu sắc của cộng đồng doanh nghiệp và người dân đối với chất lượng điều hành kinh tế cũng như tinh thần phục vụ của bộ máy chính quyền. Hải Phòng tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu toàn quốc về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2025. Đồng thời, thành phố cũng vinh dự nằm trong nhóm năm địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tiêu biểu nhất theo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025, minh chứng rõ nét cho nỗ lực xây dựng một chính quyền kiến tạo, luôn đồng hành và chia sẻ cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Bài học kinh nghiệm sâu sắc và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới

Để đạt được những kết quả toàn diện trên bảng xếp hạng FTA Index 2025, thành phố Hải Phòng đã tập trung triển khai hàng loạt giải pháp trọng tâm bám sát bốn nhóm nội dung cốt lõi của Bộ chỉ số, qua đó rút ra ba bài học kinh nghiệm mang tính chiến lược.

Bài học đầu tiên chính là vai trò quyết định của sự chỉ đạo thường xuyên, sát sao từ các cấp ủy, chính quyền, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành. Thành phố đã chủ động rà soát kỹ lưỡng từng chỉ số thành phần của FTA Index, phân công rõ ràng trách nhiệm cho từng đơn vị; gắn chặt việc thực thi các FTA với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực logistics và bảo vệ môi trường.

Bài học thứ hai thể hiện ở tư duy đổi mới: lấy doanh nghiệp làm trung tâm và lấy sự trải nghiệm, hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả. Hải Phòng đã chuyển dịch mạnh mẽ từ hình thức tuyên truyền chung chung sang việc cung cấp thông tin chuyên sâu theo từng ngành hàng, từng thị trường ngách; chủ động tăng cường đối thoại trực tiếp để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thủ tục xuất nhập khẩu, cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và tối ưu hóa hạ tầng logistics.

Thành phố nhận thức sâu sắc rằng các chính sách ưu đãi chỉ thực sự phát huy giá trị khi doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận, thấu hiểu và chuyển hóa thành các đơn hàng cụ thể, mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm cho người lao động.

Bài học thứ ba là sự kết hợp hài hòa giữa việc mở rộng thị trường quốc tế với việc nâng cao năng lực nội tại và hướng tới phát triển bền vững. Hải Phòng luôn ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch, khuyến khích sản xuất xanh và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Thành phố tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các quy tắc xuất xứ khắt khe, tuân thủ tiêu chuẩn môi trường, lao động và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Thực tế đã chứng minh, ưu đãi thuế quan chỉ mang lại cơ hội ban đầu, nhưng chất lượng sản phẩm vượt trội, năng lực chuyển đổi số và khả năng quản trị chuỗi cung ứng linh hoạt mới là những yếu tố cốt lõi quyết định sự sống còn và khả năng vươn xa của doanh nghiệp trên thương trường quốc tế.

Nhìn về tương lai, lãnh đạo thành phố Hải Phòng khẳng định sẽ tiếp tục xem FTA Index là một công cụ quản trị hiện đại và cải cách thiết thực trong giai đoạn mới. Thành phố đặt ra mục tiêu đầy thách thức nhưng vô cùng quyết tâm là phấn đấu vươn lên nhóm ba địa phương có kết quả FTA Index cao nhất cả nước. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, Hải Phòng sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện các quy trình hành chính, triển khai cấp C/O điện tử theo mô hình “5 tại chỗ” nhanh chóng và thuận tiện.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tập trung khai thác tối đa tiềm năng vượt trội từ cụm cảng nước sâu Lạch Huyện, phát triển đồng bộ hệ thống các khu kinh tế, khu công nghiệp và hạ tầng logistics hiện đại. Việc tiên phong nghiên cứu xây dựng mô hình Khu thương mại tự do thế hệ mới hứa hẹn sẽ tạo ra cú hích lớn, giúp gia tăng mạnh mẽ tỷ lệ nội địa hóa cũng như chuỗi giá trị gia tăng cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Quá trình thực thi các FTA sẽ luôn được lồng ghép chặt chẽ với các mục tiêu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hỗ trợ tối đa để doanh nghiệp tự tin đáp ứng các rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn phát triển bền vững khắt khe từ thị trường toàn cầu.

Bộ chỉ số FTA Index 2025 do Bộ Công Thương xây dựng dựa trên quy mô khảo sát rộng lớn từ 4.066 doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại 34 tỉnh, thành phố tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025. Bức tranh chung cho thấy bức phá tích cực khi nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp về các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã nâng cao rõ rệt, tỷ lệ doanh nghiệp hoàn toàn không biết đến FTA đã giảm xuống dưới mức 10%, đồng thời các hoạt động hướng dẫn quy tắc xuất xứ và biểu thuế ưu đãi đều ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ so với năm 2024.

Sự chủ động, sáng tạo cùng những thành tựu rực rỡ của Hải Phòng không chỉ mang lại sự bứt phá cho địa phương mà còn đóng góp quan trọng vào hành trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại quốc tế.

Minh Huệ