Cố vấn - huấn luyện
Đổi mới sáng tạo mở xã hội
Đổi mới sáng tạo không bắt đầu từ công nghệ. Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ những vấn đề của con người.
Đó cũng là lý do trong những năm gần đây, khái niệm Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation) và đặc biệt là Đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation) ngày càng được nhiều quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức phát triển quan tâm. Thay vì bắt đầu từ việc tìm kiếm công nghệ mới, cách tiếp cận này bắt đầu từ những nhu cầu rất thực của cuộc sống, sau đó kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái để cùng tìm ra lời giải.
Từ hỗ trợ startup đến kiến tạo hệ sinh thái
Theo bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD (MSD United Way Việt Nam), Giám đốc dự án Giải pháp tương lai - Shinhan Square Bridge Việt Nam, điều còn thiếu không phải là startup hay công nghệ, mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để kết nối những nguồn lực đang tồn tại nhưng chưa thực sự gặp được nhau.
"Chúng tôi không bắt đầu từ câu hỏi startup có công nghệ gì. Chúng tôi bắt đầu từ câu hỏi xã hội và doanh nghiệp đang cần giải quyết điều gì. Khi bài toán được xác định rõ, công nghệ phù hợp sẽ được tìm thấy, đối tác phù hợp sẽ được kết nối và cơ hội thương mại hóa cũng sẽ rõ ràng hơn". - bà Nguyễn Phương Linh nói.
Chính vì vậy, Shinhan Square Bridge Việt Nam lựa chọn mô hình Đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation) làm nền tảng vận hành. Trong mô hình này, doanh nghiệp không chỉ là khách hàng hay nhà tài trợ, mà trở thành đơn vị xác định bài toán (Challenge Owner) và đồng hành cùng startup trong suốt quá trình phát triển giải pháp.
Các trường đại học và viện nghiên cứu cung cấp tri thức và chuyên gia. Chính quyền địa phương tạo điều kiện để thử nghiệm trong điều kiện thực tế. Các tổ chức xã hội kết nối với cộng đồng và hỗ trợ quá trình triển khai. Nhà đầu tư và các tổ chức tài chính tham gia từ sớm để đánh giá tiềm năng thương mại hóa. Còn startup trở thành đơn vị tích hợp các nguồn lực đó thành những giải pháp có khả năng giải quyết vấn đề.
Trong mô hình này, không có một chủ thể nào đóng vai trò trung tâm. Giá trị được tạo ra từ sự hợp tác giữa các bên, nơi mỗi tổ chức vừa đóng góp năng lực của mình, vừa hưởng lợi từ thành quả chung của hệ sinh thái. Đó cũng chính là tinh thần của SOAR – BAY LÊN triết lý vận hành xuyên suốt mà MSD phát triển và áp dụng trong chương trình.
Bắt đầu từ bài toán của doanh nghiệp
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của Shinhan Square Bridge Việt Nam là cách tiếp cận demand-driven innovation – đổi mới sáng tạo được dẫn dắt bởi nhu cầu thực tiễn.
Trong nhiều chương trình khởi nghiệp, startup thường bắt đầu bằng việc giới thiệu công nghệ, sau đó mới tìm kiếm khách hàng hoặc đối tác phù hợp. Tuy nhiên, khoảng cách giữa một công nghệ tốt và một giải pháp được thị trường chấp nhận vẫn luôn là rào cản lớn nhất đối với phần lớn startup.
Shinhan Square Bridge lựa chọn một hướng đi khác. Chương trình bắt đầu bằng việc cùng các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và đối tác trong hệ sinh thái xác định những bài toán phát triển đang tồn tại trong thực tiễn. Những bài toán đó có thể là làm thế nào để tăng cường tương tác trong giáo dục, thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải carbon, nâng cao hiệu quả sản xuất hay xây dựng các nền tảng số tạo giá trị cho cộng đồng.
Chỉ khi bài toán được xác định rõ, chương trình mới tìm kiếm những startup phù hợp nhất để cùng doanh nghiệp đồng thiết kế giải pháp.
Theo bà Nguyễn Phương Linh, đây chính là điểm tạo nên sự khác biệt của mô hình. "Chúng tôi không tìm startup để đưa vào một chương trình. Chúng tôi cùng doanh nghiệp tìm lời giải cho những vấn đề mà họ đang thực sự đối mặt. Startup vì thế không còn là người nhận hỗ trợ, mà trở thành đối tác đồng hành cùng doanh nghiệp và cộng đồng để tạo ra giá trị mới". - Bà Linh nói.
Theo bà, chính cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận công nghệ mới mà còn trực tiếp tham gia định hình giải pháp ngay từ đầu; đồng thời giúp startup hiểu rõ nhu cầu thị trường, rút ngắn quá trình hoàn thiện sản phẩm và tăng khả năng thương mại hóa sau giai đoạn thử nghiệm.
Điều quan trọng hơn, quá trình này tạo ra một không gian để nhiều chủ thể cùng học hỏi và đổi mới. Doanh nghiệp hiểu hơn về công nghệ mới; startup hiểu hơn về thị trường; cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để hoàn thiện chính sách; còn các nhà đầu tư có thêm căn cứ để đánh giá tiềm năng của giải pháp. Đó cũng là giá trị cốt lõi của đổi mới sáng tạo mở xã hội – không chỉ tạo ra sản phẩm mới, mà tạo ra những mối quan hệ hợp tác mới trong hệ sinh thái.