Tín dụng - Ngân hàng
Bớt lo ngại về áp lực tỷ giá tiềm tàng
Thâm hụt thương mại trong 7 tháng đầu năm dẫn đến mối lo ngại mới đối với thị trường ngoại hối. Song có những cơ sở để kỳ vọng bớt lo ngại áp lực tỷ giá tiềm tàng.
Tỷ giá điều chỉnh ở mức khiêm tốn
Trong khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giữ nguyên tỷ giá trung tâm USD/VND trong nửa đầu năm 2026, ngân hàng đã điều chỉnh tăng tỷ giá này 1% vào tháng 7/2026. Tuy nhiên, chúng tôi không xem động thái này là dấu hiệu áp lực tỷ giá gia tăng.
Trái lại, các chỉ số tỷ giá vẫn duy trì thuận lợi. Tỷ giá bán ra chính thức của Vietcombank giảm nhẹ 0,1% trong tháng 7, trong khi tỷ giá tự do giảm 2,3% xuống còn khoảng 26.100 VND/USD, mức thấp nhất trong một năm. Điều này cho thấy nhu cầu VND mạnh hơn so với USD, được hỗ trợ bởi lãi suất trong nước hấp dẫn, chiến dịch chống buôn lậu vàng và đá quý, và môi trường rủi ro toàn cầu bình ổn hơn sau khi căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt.
Chúng tôi cho rằng động thái điều chỉnh của NHNN chủ yếu nhằm tạo thêm không gian linh hoạt cho biến động tỷ giá theo cơ chế thị trường, với biên độ giao dịch hiện tại là ±5% so với tỷ giá trung tâm, thay vì phản ứng với áp lực thị trường ngoại hối.
Hơn nữa, mức điều chỉnh 1% vẫn là khiêm tốn và có thể kiểm soát, đặc biệt khi so với mức mất giá VND hàng năm khoảng 3–5% ghi nhận trong giai đoạn 2022–2025.
Thu hẹp thâm hụt thương mại, lạm phát trong kiểm soát
Trong khi đó, một mối lo ngại mới đối với thị trường ngoại hối là thâm hụt thương mại ngày càng tăng, khi Việt Nam nhập siêu ròng 18,9 tỷ USD hàng hóa trong bảy tháng đầu năm nay.
Theo chúng tôi xác định có ba nguyên nhân chính: Thứ nhất, giá đầu vào tăng nhanh hơn giá đầu ra, đặc biệt đối với các linh kiện nhập khẩu như chất bán dẫn, mà giá đã tăng trong bối cảnh đầu tư hạ tầng AI toàn cầu tiếp diễn. Ngoài ra, kỳ vọng giá tiếp tục tăng khuyến khích các nhà sản xuất đẩy nhanh tích lũy hàng tồn kho.
Điều này phản ánh qua thâm hụt thương mại 13,8 tỷ USD trong mảng máy tính, điện thoại và hàng điện tử tiêu dùng trong 7 tháng 2026, so với mức thặng dư thương mại 10–20 tỷ USD thường ghi nhận trong các năm trước.
Hay nói cách khác, nhập siêu ròng đột biến về máy tính, điện thoại, hàng điện tử tiêu dùng và dầu thô/nhiênliệu giải thích phần lớn thâm hụt thương mại của Việt Nam trong 7 tháng 2026.
Thứ hai, chi phí vận chuyển tăng do xung đột Trung Đông. Do nhập khẩu được ghi nhận theo giá CIF (giá, bảo hiểm và cước vận tải), trong khi xuất khẩu theo giá FOB (giao hàng lên tàu), chi phí vận chuyển tăng làm phình to giá trị nhập khẩu mà không ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị xuất khẩu được báo cáo.
Thứ ba, nhập siêu ròng dầu và nhiên liệu tinh chế tăng do giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Nhập siêu ròng dầu thô và các sản phẩm xăng dầu của Việt Nam đạt 14,2 tỷ USD trong 7 tháng đầu 2026, đã bằng hoặc vượt mức nhập siêu ròng cả năm ghi nhận trong giai đoạn 2022–2025.
Nhìn về phía trước, đầu tư liên tục vào hạ tầng AI nhiều khả năng sẽ giữ giá chất bán dẫn cũng như giá thiết bị điện tử và điện ở mức cao trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu căng thẳng Trung Đông tiếp tục hạ nhiệt, cả giá dầu thô và chi phí vận chuyển đều có thể giảm thêm.
Điều này sẽ giúp thu hẹp thâm hụt thương mại của Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 và từ đó giảm bớt lo ngại về áp lực tỷ giá tiềm tàng.
Nhìn chung, đối với lạm phát, chúng tôi cho rằng sự biến động của giá dầu thô do lệnh ngừng bắn đứt đoạn giữa Mỹ và Iran tiếp tục tác động tiêu cực đến triển vọng lạm phát của cả thế giới và Việt Nam. Ngoài ra, giá vật liệu xây dựng tiếp tục tăng, bao gồm cát, cốt liệu và thép, cùng với giá hàng điện tử tiêu dùng tăng cao, nhiều khả năng sẽ tạo thêm áp lực tăng giá lên lạm phát trong nước trong các tháng tới.
Tuy nhiên, chúng tôi kỳ vọng môi trường lãi suất cao hiện nay, chủ yếu do nhu cầu tín dụng mạnh từ các dự án hạ tầng, sẽ giúp hạ nhiệt chi tiêu tiêu dùng. Điều này sẽ giúp bù đắp một phần áp lực lạm phát từ phía chi phí và giữ lạm phát nói chung trong tầm kiểm soát.
Theo đó, lạm phát dự báo vẫn sẽ trong tầm kiểm soát. Và trong khi tỷ giá ổn định, lạm phát và thanh khoản ngân hàng đang cải thiện; chúng tôi cũng dự báo lãi suất có thể duy trì cao trong ngắn hạn trước khi hạ nhiệt vào cuối năm.