24h

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, tại phiên họp sáng 21/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Đại Thắng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho biết, Nghị quyết 21-NQ/TW Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã thể hiện cách tiếp cận mới, chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống cho người có đất bị thu hồi.

Bày tỏ đồng tình với cách tiếp cận Dự thảo Luật quy định cụ thể hơn các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, đại biểu cho rằng, việc xác định rõ các trường hợp thu hồi đất sẽ góp phần bảo đảm minh bạch, thống nhất, hạn chế cách hiểu và vận dụng khác nhau trong thực tiễn.

“Tuy nhiên, cùng với xác định rõ trường hợp thu hồi đất, tôi cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm cuộc sống và sinh kế của người dân sau khi bị thu hồi đất. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong thiết kế chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư”, đại biểu chia sẻ.

Góp ý quy định thứ tự bồi thường về đất theo hướng ưu tiên đất có cùng mục đích sử dụng. Trường hợp không có đất thì bồi thường bằng tiền; đồng thời cho phép bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở nếu địa phương có quỹ đất, quỹ nhà và người bị thu hồi đất có nhu cầu, đại biểu Thắng đề nghị, tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng cụ thể hóa yêu cầu tái thiết cuộc sống, bảo đảm người có đất bị thu hồi có nơi ở, điều kiện sống và sinh kế bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

“Theo đó, cần quy định rõ hơn thứ tự ưu tiên và điều kiện áp dụng các hình thức bồi thường, trong đó ưu tiên bố trí đất có cùng mục đích sử dụng hoặc nhà ở tái định cư. Bồi thường bằng tiền chỉ thực hiện trong trường hợp không có quỹ đất, quỹ nhà phù hợp hoặc theo nguyện vọng của người bị thu hồi đất”, đại biểu đề xuất.

Bên cạnh đó, theo đại biểu, Dự thảo Luật cần có tiêu chí cụ thể để đánh giá điều kiện tái định cư như vị trí, tiện ích, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu và điều kiện duy trì sinh kế.

Riêng với người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, đại biểu cho rằng, chính sách bồi thường, hỗ trợ cần gắn với khả năng tiếp tục sản xuất hoặc chuyển đổi sinh kế bền vững nhằm tránh tình trạng người dân được bồi thường về tài sản nhưng lại gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống.

Đồng quan điểm với đại biểu Thắng, tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Duy Minh, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng cũng cho rằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần được đánh giá không chỉ bằng giá trị tài sản được hoàn trả, mà bằng khả năng người dân bị thu hồi đất có phục hồi hoặc được duy trì đời sống và sinh kế sau khi bị thu hồi hay không.

“Hai hộ dân cùng nhận một mức bồi thường như nhau hoàn toàn có thể rơi vào hai số phận khác nhau. Một người có thể tìm được nơi ở, nơi làm việc gần, nhưng một người thì mất trắng nguồn thu nhập vì phải chuyển nơi ở đi quá xa”, đại biểu chia sẻ.

Về hỗ trợ của Nhà nước khi thu hồi đất và bố trí tái định cư, đại biểu đề nghị không coi trách nhiệm của Nhà nước kết thúc ngay khi việc bồi thường được chi trả. Thay vào đó, cần quy định chính sách hỗ trợ gắn với một giai đoạn phục hồi sinh kế sau khi đã thu hồi đất.

Cùng với các vấn đề đã nêu, đại biểu Minh cũng đề xuất quyền của người dân khi bị thu hồi đất được bày tỏ nguyện vọng về địa điểm tái định cư, đặc biệt là nguyện vọng tái định cư tại chỗ. Và nguyện vọng này phải được ghi nhận và xem xét thực chất khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Gia Nguyễn