Tài chính số

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình cục diện tài chính toàn cầu, kéo theo bước chuyển dịch quan trọng của công tác bảo mật thanh toán tại Việt Nam. Không còn dừng lại ở vai trò phòng thủ thụ động từ công nghệ thông tin đơn thuần, an toàn thanh toán giờ đây là yếu tố chiến lược thúc đẩy doanh nghiệp bứt phá và củng cố sự ổn định của nền kinh tế.

Tại Diễn đàn Cấp cao về Chuyển đổi số và Quản trị Rủi ro 2026 do Visa (NYSE: V), công ty công nghệ thanh toán điện tử hàng đầu thế giới, tổ chức với sự góp mặt của các lãnh đạo, chuyên gia tài chính tại Việt Nam để thảo luận về những xu hướng đang định hình tương lai của thương mại và thanh toán số, cũng như sự chuyển dịch trong công tác quản trị rủi ro trước mối đe doạ ngày càng tinh vi, mô hình thương mại mới và tốc độ ứng dụng AI ngày càng mạnh mẽ.

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh ngành thanh toán đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo (AI), hình thức thương mại số mới, sự phát triển của tài sản số và những mối đe dọa gian lận ngày càng phức tạp. Trên khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương, các hình thức gian lận đang được tổ chức với quy mô và mức độ tinh vi, cuộc tấn công sử dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng gia tăng, trong khi sự phát triển của các mô hình thương mại số không ngừng phát triển đang đặt ra những thách thức mới đối với phương thức quản trị rủi ro truyền thống.

Theo đó, các tổ chức không còn chỉ tập trung vào những biện pháp phòng vệ riêng lẻ mà đang chuyển sang cách tiếp cận chủ động hơn trong quản trị rủi ro, dựa trên dữ liệu, phân tích và các công nghệ tiên tiến. Đồng thời, việc xây dựng cơ chế quản trị minh bạch, đáng tin cậy và thúc đẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên trong hệ sinh thái cũng đang trở thành ưu tiên nhằm nâng cao khả năng ứng phó trước những rủi ro ngày càng biến động. Khi an toàn, bảo mật ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin của khách hàng và thúc đẩy hiệu quả kinh doanh, quản trị rủi ro không còn đơn thuần là hạn chế tổn thất, mà đã trở thành nền tảng giúp doanh nghiệp tự tin nắm bắt cơ hội tăng trưởng.

“Khi Việt Nam đón nhận các mô hình thương mại thế hệ mới, việc duy trì niềm tin của người dùng đối với hệ sinh thái thanh toán số đòi hỏi chúng ta cần chủ động đón đầu những rủi ro ngày càng phức tạp. Với Visa, bảo mật không chỉ là ngăn chặn giao dịch gian lận, mà còn là xây dựng một hạ tầng thanh toán có khả năng thích ứng và chống chịu ngay từ nền tảng. Thông qua sự hợp tác sâu rộng với các đối tác trong hệ sinh thái, Visa cam kết kiến tạo hạ tầng số an toàn, tin cậy, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tự tin nắm bắt cơ hội của nền kinh tế số tại Việt Nam,” bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, chia sẻ.

Tại Diễn đàn, Visa đã nhấn mạnh ba xu hướng chuyển dịch quan trọng đang định hình tương lai của lĩnh vực an ninh thanh toán và đổi mới tài chính.

Chuyển dịch đầu tiên là nhu cầu chủ động đi trước gian lận do AI thông qua phân tích hành vi. Gian lận đã không còn là những hành vi đơn lẻ mà đang phát triển thành các mô hình hoạt động có tổ chức, tận dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mạng lưới phối hợp để mở rộng quy mô tấn công với tốc độ vượt xa khả năng ứng phó của phương thức phòng vệ truyền thống. Khi hình thức gian lận được tổ chức bài bản hơn, các tổ chức tài chính cần thay đổi cách tiếp cận trong việc nhận diện, đánh giá và ứng phó với rủi ro.

Các giải pháp phòng chống gian lận thế hệ mới đang được thúc đẩy bởi năng lực phân tích hành vi, xác thực danh tính và khai thác dữ liệu một cách toàn diện. Thay vì chỉ dựa trên quy tắc hay cơ chế kiểm soát cố định, tổ chức tài chính có thể chủ động nhận diện những dấu hiệu bất thường, ứng phó linh hoạt trước các mối đe dọa mới phát sinh, tăng cường niềm tin của khách hàng mà vẫn đảm bảo trải nghiệm liền mạch.

Ngày nay, hiệu quả của công tác quản trị rủi ro không chỉ đo bằng số lượng gian lận được ngăn chặn mà còn là khả năng bảo vệ khách hàng trước rủi ro ngày càng phức tạp, đồng thời mang đến những trải nghiệm thanh toán số an toàn và thuận tiện.

Chuyển dịch thứ hai là chuẩn bị cho một tương lai tự chủ và phi tập trung. Sự phát triển của thương mại tác nhân, các hành trình mua sắm được hỗ trợ bởi AI, stablecoin và tài sản số đang mở ra những khả năng mới cho thương mại và dịch vụ tài chính. Những chuyển dịch này có tiềm năng mang lại những cấp độ mới về sự thuận tiện, hiệu quả và khả năng tham gia vào nền kinh tế, đồng thời đặt ra những yêu cầu quan trọng về quản trị, trách nhiệm giải trình và bảo vệ người tiêu dùng. Khi các công nghệ này dần trở nên phổ biến, việc xây dựng những tiêu chuẩn và cơ chế quản trị thống nhất sẽ đóng vai trò then chốt để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo tính minh bạch, khả năng giám sát và bảo vệ quyền lợi người dùng. Đồng thời, việc xây dựng nền tảng tin cậy cho các mô hình thương mại mới cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức tài chính, công ty fintech, nhà cung cấp công nghệ và cơ quan quản lý. Đảm bảo đổi mới được mở rộng một cách có trách nhiệm sẽ là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin trên nền tảng, mạng lưới thanh toán và thị trường xuyên biên giới.

Trong bối cảnh hệ sinh thái thanh toán đang không ngừng chuyển mình, Visa nhìn nhận stablecoin là một đổi mới mang tính chiến lược, có tiềm năng tạo ra những phương thức chuyển giao giá trị nhanh hơn, hiệu quả hơn và có thể lập trình trên phạm vi toàn cầu. Đây cũng là định hướng được Visa cụ thể hóa qua việc ra mắt Nền tảng Stablecoin Visa (Visa Stablecoin Platform), giúp các tổ chức tài chính và công ty công nghệ tài chính tiếp cận, quản lý và tích hợp năng lực liên quan đến stablecoin trong một môi trường an toàn và có khả năng mở rộng. Song song đó, Visa thúc đẩy hợp tác trong toàn ngành thông qua sáng kiến như Open Standard, nhằm xây dựng khuôn khổ cho tiền kỹ thuật số theo hướng đáng tin cậy và có khả năng tương tác giữa các hệ thống. Khi hệ sinh thái tiếp tục phát triển, Visa cam kết đồng hành cùng cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, công ty công nghệ tài chính và các bên liên quan tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy việc ứng dụng giải pháp thanh toán dựa trên stablecoin theo hướng an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với sự phát triển của thị trường.

Chuyển dịch thứ ba là tận dụng AI như một chất xúc tác cho tăng trưởng và chuyển đổi doanh nghiệp. Trong khi AI đang làm thay đổi toàn cảnh các mối đe dọa, công nghệ này đồng thời trở thành chất xúc tác cho đổi mới và chuyển đổi trên toàn doanh nghiệp. Trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào khả năng ứng dụng AI trong vận hành, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Bên cạnh việc tăng cường an toàn, bảo mật, AI còn giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả, đẩy nhanh đổi mới và mang đến những dịch vụ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng khách hàng. Trong bối cảnh nền kinh tế số không ngừng phát triển, niềm tin, khả năng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và năng lực thích ứng đang trở thành những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Những tổ chức biết ứng dụng AI một cách có trách nhiệm, đồng thời giữ vững niềm tin của khách hàng, sẽ có vị thế tốt hơn để phát triển bền vững.

Một thông điệp xuyên suốt tại Diễn đàn là bảo mật và đổi mới sáng tạo không còn là hai ưu tiên đối lập. Khi AI, tài sản số và các hình thức thương mại mới tiếp tục làm thay đổi hệ sinh thái thanh toán, niềm tin, khả năng thích ứng và năng lực ứng dụng công nghệ đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh và củng cố niềm tin của khách hàng. Những tổ chức biết cách kết hợp các yếu tố này vào chiến lược tăng trưởng sẽ có nhiều lợi thế hơn để đón đầu những cơ hội mới của thương mại số.

Thông qua việc kết nối các nhà lãnh đạo trong hệ sinh thái thanh toán, Diễn đàn đã nhấn mạnh vai trò của hợp tác trong việc xây dựng hạ tầng số an toàn, có khả năng chống chịu cao trước các rủi ro mới và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế số Việt Nam

L.Mỹ