Công nghệ

TP HCM đang bước vào giai đoạn phát triển then chốt theo các định hướng chiến lược mới của Trung ương. Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP HCM trong kỷ nguyên mới đã xác lập tầm nhìn đưa Thành phố trở thành đô thị văn minh, hiện đại, nổi trội tại khu vực Đông Nam Á vào năm 2030 và trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ của châu Á vào năm 2045.

Phát biểu tại Hội nghị “Tham vấn nhà đầu tư về định hướng xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược TP HCM” ngày 26/08/2026, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP HCM, cho biết, TP HCM thay đổi tư duy từ việc thu hút vốn đơn thuần sang phát triển nền tảng đầu tư chiến lược theo cụm ngành, chuỗi giá trị cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, lấy chất lượng công nghệ lõi làm thước đo.

Thành phố quyết định dành một quỹ đất chiến lược gần 53 ha để kiến tạo một hệ sinh thái công nghệ được thiết kế riêng cho các nhà đầu tư về trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và nghiên cứu phát triển công nghệ lõi. Đây không phải là một khu đất cho thuê thông thường, mà là một không gian phát triển công nghệ mang tính dẫn dắt của Thành phố và của cả Vùng Đông Nam Bộ.

Thành phố sẽ áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt theo hướng “một cửa”, chuẩn bị sẵn sàng hạ tầng kỹ thuật thiết yếu và bảo vệ tuyệt đối các quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. “Thành phố không chỉ mời quý vị đến thuê một mặt bằng, mà mời quý vị đến cùng tham vấn và đồng kiến tạo những dự án của tương lai”, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nói.

Hiện thực hóa định hướng chiến lược này, ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP HCM, cho biết Trung tâm Phát triển Công nghệ Chiến lược trên quỹ đất 52,92 ha đã hoàn thành quy hoạch. Khu đất này được chia thành ba phân khu chính: Phân khu dịch vụ công nghệ cao rộng khoảng 24,4 ha dành cho trung tâm dữ liệu lớn, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo; Phân khu thử nghiệm, sản xuất công nghệ cao rộng 16 ha tập trung vào vi mạch bán dẫn, đóng gói vi mạch; Phân khu nghiên cứu, phát triển và ươm tạo rộng khoảng 7,8 ha. Phần diện tích còn lại được dành cho hạ tầng kỹ thuật, mảng xanh và các tiện ích dùng chung, bảo đảm một không gian quy hoạch mở, hiện đại và bền vững.

Cơ sở hạ tầng tại đây được chuẩn bị đồng bộ với nguồn điện độc lập công suất 63 MW, có sẵn 15 tuyến cáp quang quốc tế và áp dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng tiên tiến. Trải qua hơn 23 năm hoạt động, Khu Công nghệ cao TP HCM đã thu hút 166 dự án với tổng vốn đầu tư vượt 13 tỷ USD. Riêng quý 1 năm 2026, dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu, công nghệ sinh học và điện tử thông minh đạt mức kỷ lục 1,23 tỷ USD.

Về mặt chính sách hỗ trợ cụ thể, ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM cho biết, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển công nghệ cao được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong thời gian từ 15 đến 25 năm. Đồng thời, các nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án ưu tiên được miễn thuế hoàn toàn trong 6 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 13 năm tiếp theo.

Riêng lĩnh vực công nghiệp bán dẫn được hưởng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm kế tiếp. Ngoài ưu đãi thuế, các thiết bị, máy móc nhập khẩu để tạo tài sản cố định được miễn thuế nhập khẩu hoàn toàn. Chuyên gia và nhà khoa học làm việc tại đây được miễn thuế thu nhập cá nhân trong vòng 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương. Thành phố cũng hỗ trợ miễn giấy phép lao động cho nhân lực mảng công nghệ số, bán dẫn và cấp thị thực nhập cảnh thời hạn lên đến 5 năm.

Để biến các chính sách này thành kết quả thực tiễn, việc nghiên cứu bài học kinh nghiệm quốc tế đóng vai trò then chốt. Ông Huỳnh Phú Minh Cường, Phó Trưởng ban, Ban Khoa học và Công nghệ thuộc Đại học Quốc gia TP HCM, chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình thành công như Daedeok Innopolis của Hàn Quốc, Tân Trúc của Đài Loan, Thâm Quyến của Trung Quốc và tổ chức A*STAR của Singapore. Các quốc gia này đều giải bài toán thương mại hóa công nghệ bằng cách hỗ trợ sản phẩm vượt qua giai đoạn thử nghiệm đầy rủi ro, giai đoạn thường gọi là thung lũng chết của công nghệ ở mức độ sẵn sàng từ mức 5 đến mức 7.

Ông Huỳnh Phú Minh Cường đề xuất TP HCM cần thu hút các tập đoàn lớn làm sếu đầu đàn để dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ trong nước phát triển công nghệ chiến lược. Đại học Quốc gia TP HCM với hơn 1.110 sinh viên, trong đó hơn 60% học ngành STEM, sẵn sàng cung cấp nguồn nhân lực dồi dào cho định hướng này.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư cũng chỉ ra một số điểm cần lưu ý để hoàn thiện dự án. Ông Don Lam, Tổng Giám đốc kiêm Đồng sáng lập Tập đoàn VinaCapital, nhận định TP HCM đang thiếu nhân tài thực sự chuyên nghiệp trong lĩnh vực công nghệ sâu. Đồng thời, các chuyên gia quốc tế cần một hệ sinh thái sống đầy đủ gồm trường học quốc tế, bệnh viện và dịch vụ chất lượng cao. Ông Don Lam cho rằng mảng thế mạnh của TP HCM là phần mềm, hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo, do đó thành phố nên tập trung vào các thế mạnh này trước mắt.

Đồng quan điểm trên, ông Trần Thanh Hải, Giám đốc Đầu tư Tập đoàn VinaCapital, nhấn mạnh các nhà đầu tư chiến lược mong muốn có sẵn cơ sở hạ tầng dùng chung như văn phòng, phòng thí nghiệm để đưa nhân sự vào hoạt động ngay thay vì tự xây dựng mất nhiều thời gian. Ông Trần Thanh Hải đề xuất thành phố tập trung vào nghiên cứu phát triển cùng đổi mới sáng tạo, tránh đầu tư sản xuất công nghệ cao tại quỹ đất này.

Ngoài ra, doanh nghiệp công nghệ cao yêu cầu rất khắt khe về năng lượng xanh. Do đó, việc xây dựng hạ tầng dùng chung như hệ thống làm mát trung tâm hay hệ thống lưu trữ năng lượng pin sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn cho TP HCM. Sự kết hợp giữa các chính sách vượt trội và hạ tầng xanh đồng bộ hứa hẹn giúp trung tâm sớm đi vào hoạt động hiệu quả.

Quân Bảo