Phân tích - Bình luận
Fed không loại trừ khả năng tăng lãi suất
Chủ tịch Fed Kevin Warsh cảnh báo lạm phát vẫn còn cao và Fed sẵn sàng hành động, làm gia tăng kỳ vọng FED tăng lãi suất vào tháng 9 tới.
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh phát tín hiệu cứng rắn hơn về lạm phát tại hội nghị Jackson Hole vào ngày 28/8 vừa qua. Ông cho biết dữ liệu dù tốt hơn dự báo nhưng chưa cho thấy các xu hướng cơ bản cải thiện thực chất. Theo các nhà quan sát, đây cũng là lần ông tiến gần nhất tới việc thừa nhận có thể cần tăng lãi suất nếu giá cả không hạ nhiệt.
Thị trường phản ứng ngay. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm tăng 6,6 điểm cơ bản lên 4,29%, mức cao nhất một tháng, trong khi lợi suất 10 năm đi ngang ở 4,672% và kỳ hạn 30 năm giảm 3 điểm về 5,16%. Chỉ số USD tăng 0,4% lên 99,55. Theo dữ liệu CME, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 vọt lên 46%, từ mức 35% của hôm trước.
Thông điệp cứng rắn hơn
Ông Warsh tái khẳng định mục tiêu lạm phát PCE 2% và nói giá cả cao cần là trọng tâm của Fed. Ông cho biết lãi suất ngắn hạn vẫn là công cụ chính, còn các vấn đề về trí tuệ nhân tạo hay bảng cân đối không chi phối chính sách trong ngắn hạn. Ông đánh giá kinh tế Mỹ dường như đã mạnh lên.
Bài phát biểu của Chủ tịch FED cũng mang thông điệp về cách điều hành. "Chúng ta không nên dung dưỡng một cơ chế mà người tham gia thị trường chủ yếu trông vào Fed để tìm giao dịch tiếp theo", ông nói. Điều này phản ánh xu hướng Fed muốn tránh đưa ra định hướng cụ thể hay quy tắc phản ứng chính sách.
Cách tiếp cận này khác với hai cuộc họp báo đầu tiên của ông, vốn để lại nhiều mơ hồ và khiến nhà đầu tư bán tháo trái phiếu dài hạn.
Phe muốn tăng và phe thận trọng
Bên trong Fed, chia rẽ đã bộc lộ rõ. Tại cuộc họp ngày 29/7, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) giữ lãi suất trong biên độ 3,50 đến 3,75%, mức duy trì từ tháng 12/2025, nhưng 3 Chủ tịch Fed khu vực bỏ phiếu phản đối để đòi tăng lãi suất, lần chia rẽ ba phiếu đầu tiên kể từ năm 2016. Đó là Beth Hammack của Cleveland, Neel Kashkari của Minneapolis và Lorie Logan của Dallas. Biên bản cuộc họp của FED cũng cho thấy nhiều thành viên tin rằng sẽ cần tăng lãi suất nếu lạm phát không giảm.
Phe muốn thắt chặt lên tiếng mạnh trước thềm hội nghị. Chủ tịch Fed Kansas City Jeffrey Schmid nói ông không rõ mức lãi suất hiện tại đang kìm hãm điều gì, và mô tả lạm phát vẫn dai dẳng. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack tuyên bố đã đến lúc hành động. Bà Logan cho rằng lãi suất nên cao hơn, còn Thống đốc Christopher Waller cũng phát tín hiệu ủng hộ thắt chặt tiền tệ.
Ở phía thận trọng, Chủ tịch Fed Boston Susan Collins tỏ ra dè dặt hơn. Bà nói dữ liệu lạm phát gần đây là "lẫn lộn", với chỉ số toàn phần còn quá cao nhưng một số chi tiết cho thấy tín hiệu tích cực. Sự tương phản này cho thấy Fed chưa đồng thuận về bước đi kế tiếp.
Thị trường hoài nghi
Dù phản ứng ban đầu nghiêng về diều hâu, nhưng không phải ai cũng tin Fed sẽ tăng lãi suất ngay trong tháng 9.
Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, cho rằng ông Warsh đã mở cửa cho một đợt tăng lãi suất, nhưng nhiều khả năng diễn ra vào tháng 10 hoặc tháng 12 hơn là tháng 9/2026. Ian Lyngen, phụ trách chiến lược lãi suất Mỹ tại BMO Capital Markets, nhận định đa số các thành viên FOMC vẫn theo ông Warsh để giữ lãi suất ổn định ít nhất tới tháng 9, khi Fed có thêm số liệu lạm phát của tháng 7 và tháng 8/2026.
Một số nhà phân tích còn hoài nghi hơn, cho rằng đây vẫn là kiểu phát ngôn quen thuộc của ông Warsh, nói nhiều nhưng ít thực chất, và phản ứng diều hâu có thể phai đi như các lần trước, khi đồng USD cuối cùng quay đầu giảm. Sự thiếu tin tưởng vào định hướng của ông Warsh đã thể hiện rõ trên thị trường trái phiếu, khi lợi suất kỳ hạn 30 năm chạm đỉnh 19 năm hồi đầu tháng, buộc Bộ Tài chính phải can thiệp bằng cách tăng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn.
Với Việt Nam, lập trường cứng rắn hơn của Fed có tác động gián tiếp. Kỳ vọng lãi suất Mỹ cao hơn hoặc duy trì lâu hơn sẽ nâng đỡ đồng USD và neo chi phí vốn toàn cầu ở mức cao, tạo thêm sức ép lên tỷ giá VND và thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.
Diễn biến này cũng có thể ảnh hưởng tới dòng vốn vào các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Ở chiều ngược lại, nếu thông điệp diều hâu phai đi và đồng USD nối lại đà giảm, áp lực sẽ dịu bớt.