Kinh tế địa phương
Lai Châu: Phát triển bền vững từ nông nghiệp
Tận dụng ưu thế về cảnh quan thiên nhiên, sự đa dạng sinh học cùng hệ sinh thái rừng đặc thù, tỉnh Lai Châu đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững.
Trong đó, mối liên kết đa giá trị giữa nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, công nghệ cao với kinh tế dược liệu và du lịch cộng đồng đang mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực bứt phá cho kinh tế - xã hội địa phương.
Chìa khóa mở ra sinh kế lâu dài
Tại Lai Châu, những bản du lịch cộng đồng nổi tiếng như Sin Suối Hồ, Sì Thâu Chải, Vàng Pheo hay Lao Tỷ Phùng là minh chứng sinh động cho hiệu quả của Đề án xây dựng nông thôn mới gắn với du lịch nông thôn giai đoạn 2020-2025 theo Nghị quyết số 41/NQ-HĐND của HĐND tỉnh. Sự kết hợp hài hòa giữa sản xuất nông nghiệp và kinh doanh dịch vụ chính là chìa khóa mở ra sinh kế vững chắc, nâng cao thu nhập cho đồng bào vùng cao.
Phát huy những lợi thế riêng, tỉnh Lai Châu xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh là một trong những khâu đột phá, góp phần triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách và thu hút nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.
Giai đoạn 2026-2030, Lai Châu định hướng phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, đa giá trị và ít phát thải, tập trung vào tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị. Tỉnh đặt mục tiêu mở rộng các vùng sản xuất chè, lúa, cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản; đồng thời phát triển mạnh các sản phẩm chủ lực như mắc ca, quế và dược liệu.
Ông Nguyễn Thành Đồng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết, Sở đã tham mưu BCH Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 27/3/2026 về phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026-2030. Hiện, Sở đang tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ như: chuẩn hóa quy trình sản xuất; hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn an toàn (hữu cơ, VietGAP...), tạo ra sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường sinh thái.
Cùng đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tăng cường hỗ trợ mô hình nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiên tiến và chế phẩm sinh học trên các vùng sản xuất tập trung (chè, lúa, cây ăn quả, mắc ca, quế).
Đồng thời, nâng tầm thương hiệu và hướng đến chế biến sâu. Hỗ trợ chuẩn hóa các sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên phục vụ du khách, đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu theo chuỗi giá trị nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.
Đẩy mạnh kinh tế dược liệu dưới tán rừng
Với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và hệ sinh thái rừng đặc thù, Lai Châu sở hữu môi trường thuận lợi cho nhiều loài dược liệu quý sinh trưởng và phát triển.
Thời gian qua, tỉnh đã tập trung phát triển các loài cây dược liệu dưới tán rừng có giá trị kinh tế cao như: Sâm Lai Châu, Thất diệp nhất chi hoa, Đảng Sâm... Để hiện thực hóa định hướng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu đã phê duyệt phương án nuôi, trồng, phát triển và thu hoạch cây dược liệu trong rừng cho Ban Quản lý rừng phòng hộ để triển khai thực hiện; UBND phường Đoàn Kết cũng đã phê duyệt phương án tương tự đối với Cộng đồng dân cư tổ dân phố Tô Y Phìn.
Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng xây dựng chuỗi liên kết khép kín từ bảo tồn nguồn gen, sản xuất giống, trồng, chăm sóc đến chế biến và tiêu thụ; khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia phát triển kinh tế dưới tán rừng một cách bền vững, có chứng nhận nguồn gốc và truy xuất sản phẩm rõ ràng.
Nhờ đó, giá trị kinh tế được nâng cao, tạo sinh kế ổn định cho người dân và giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng tự nhiên. Đây là tiền đề hướng tới đưa ngành dược liệu trở thành ngành kinh tế giá trị cao nhưng vẫn giữ gìn trọn vẹn hệ sinh thái rừng và bảo tồn nguồn gen quý giá.
Đặc biệt, Sâm Lai Châu được ví như "quốc bảo" nhờ chứa tới 70 loại saponin quý. Cây Sâm Lai Châu đóng vai trò hạt nhân trong chiến lược phát triển kinh tế dược liệu của địa phương. Để thực hiện phát triển Sâm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu đã tham mưu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU về phát triển Sâm Lai Châu giai đoạn 2024-2030 định hướng đến năm 2035; để thu hút nguồn lực phát triển loại sâm quý này, bên cạnh các chính sách của Trung ương, tỉnh Lai Châu đã chủ động ban hành chính sách để thu hút đầu tư tại Nghị quyết số 38/2019/NQ-HĐND.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết thêm, Sở đang tập trung tham mưu hoàn thiện chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển cây Sâm Lai Châu, lồng ghép trực tiếp vào chính sách phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026-2030.
“Ngành nông nghiệp sẽ đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã áp dụng tiêu chuẩn GACP-WHO, sản xuất hữu cơ, gắn mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc điện tử; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chế biến sâu, hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu, ngăn chặn hàng giả và tích cực mở rộng thị trường thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước”, ông Đồng chia sẻ.
Song song với việc xây dựng thương hiệu, công tác quản lý vùng trồng và cải cách hành chính cũng được tỉnh Lai Châu đẩy mạnh. Hiện nay, các thủ tục cấp, cấp lại mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được đưa lên hệ thống Dịch vụ công trực tuyến. Người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả ngay tại nhà, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí..