24h

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện những lời mời gửi tiết kiệm với lãi suất cao, đi kèm những cái tên khá hấp dẫn như “gói tiết kiệm ưu đãi đặc biệt”, “chương trình khách hàng VIP giới hạn”, “suất gửi nội bộ”...

Để tăng sức thuyết phục, một số đối tượng tự xưng là nhân viên ngân hàng hoặc chuyên viên tư vấn tài chính, đưa ra mức lãi suất cao hơn đáng kể so với mặt bằng huy động thông thường. Có trường hợp lãi suất được quảng cáo gần 15%/năm, thậm chí những lời chào mời từ 9,6 - 14%/năm hoặc cao hơn cũng xuất hiện trên mạng xã hội.

Thời gian gần đây, cơ quan Công an cũng đã liên tục phát đi cảnh báo lừa đảo liên quan đến việc chào mời gửi tiết kiệm lãi suất cao, theo cơ quan công an, lãi suất cao trở thành “mồi câu” đánh trúng tâm lý muốn tìm nơi sinh lời tốt hơn cho khoản tiền nhàn rỗi. Đặc biệt, khi mức lãi hấp dẫn được giải thích bằng những cụm từ như “khách hàng VIP”, “suất giới hạn”, “ưu đãi riêng” hay “chương trình nội bộ”, lời mời càng dễ tạo cảm giác đây là một chính sách đặc biệt mà không phải khách hàng nào cũng được tiếp cận.

Nhưng chính ở điểm này, người gửi tiền cần thận trọng. Các đối tượng có thể sử dụng tên gọi, logo, màu sắc nhận diện thương hiệu, hình ảnh nhân viên và cả những mẫu giấy tờ giao dịch được thiết kế giống ngân hàng để tạo lòng tin. Những quảng cáo này còn có thể đính kèm mã QR, số điện thoại hoặc đường link dẫn tới website có giao diện gần giống trang chính thức.

Sau khi người gửi tin tưởng, thủ đoạn mới đi vào mắt xích quyết định: yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản do đối tượng cung cấp; hướng dẫn truy cập đường link giả mạo, tải ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP và mã xác thực giao dịch.

Điều đáng lo không đơn thuần nằm ở một mức lãi suất cao bất thường. Nguy hiểm hơn là một giao dịch giả có thể được tạo dựng ngày càng giống giao dịch thật.

Khách hàng vốn đã quen với việc các ngân hàng có những chương trình ưu đãi, chính sách chăm sóc dành cho từng nhóm khách hàng. Vì thế, khi hai chữ “VIP” hay “ưu đãi” được đặt cạnh tên tuổi, hình ảnh của một ngân hàng, người nhận lời mời có thể dễ dàng hạ thấp sự cảnh giác.

Bởi vậy, trước một lời mời gửi tiết kiệm hấp dẫn, câu hỏi cần đặt ra không chỉ là mức lãi suất bao nhiêu, mà quan trọng hơn: ai đang nhận tiền và giao dịch đó có thực sự được xác lập với ngân hàng hay không?

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng Chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, trước những lời mời gửi tiết kiệm lãi suất cao, điều quan trọng là khách hàng phải phân biệt được lời giới thiệu của một cá nhân với sản phẩm, giao dịch được ngân hàng xác nhận chính thức.

Một người tự giới thiệu là nhân viên ngân hàng, sử dụng logo, hình ảnh, danh thiếp hay nắm khá rõ thông tin về sản phẩm chưa đủ để chứng minh những cam kết người này đưa ra là chính sách của ngân hàng. Đây chính là điểm mà các đối tượng giả mạo có thể lợi dụng để tạo lòng tin.

Theo Luật sư Phong, khách hàng cần kiểm tra sản phẩm có thực sự được ngân hàng cung cấp hay không, giao dịch được thực hiện qua kênh nào, chứng từ được xác lập với chủ thể nào. Quan trọng hơn, khoản tiền sau khi chuyển có được ngân hàng ghi nhận là tiền gửi của khách hàng hay không.

Một dấu hiệu đặc biệt cần cảnh giác là người tư vấn yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để tham gia chương trình được giới thiệu là “gửi tiết kiệm ngân hàng”. Những lời giải thích như “tài khoản chuyên viên”, “suất nội bộ” hay “xử lý riêng cho khách VIP” không thể thay thế việc xác nhận chính thức từ ngân hàng.

Luật sư Nguyễn Thanh Phong cho rằng, nếu khách hàng nghĩ mình đang xác lập quan hệ tiền gửi với ngân hàng nhưng thực tế tiền lại được chuyển cho một cá nhân hoặc chủ thể khác, rủi ro pháp lý có thể phát sinh. Khi xảy ra hành vi chiếm đoạt, việc xác định bản chất giao dịch, trách nhiệm của các bên cũng như thu hồi tài sản có thể trở nên phức tạp.

Sự tinh vi của thủ đoạn này nằm ở chỗ đối tượng không nhất thiết phải dựng lên một câu chuyện hoàn toàn xa lạ. Chúng có thể mượn chính tên tuổi, hình ảnh và những yếu tố nhận diện quen thuộc của ngân hàng để tạo dựng một giao dịch có vẻ đáng tin cậy. Chỉ cần thay đổi đường link truy cập, số điện thoại liên hệ, mã QR hoặc tài khoản nhận tiền, dòng tiền của khách hàng có thể đi sang một địa chỉ hoàn toàn khác.

Theo luật sư, khi nhận được lời mời có mức lãi suất khác biệt đáng kể so với mặt bằng chung, khách hàng nên chủ động xác minh qua website, ứng dụng, hotline hoặc trực tiếp tại điểm giao dịch chính thức của ngân hàng. Việc kiểm chứng cần được thực hiện độc lập, thay vì sử dụng chính số điện thoại, đường link hay đầu mối liên hệ do người chào mời cung cấp.

Đặc biệt, mật khẩu, mã OTP, mã PIN và các thông tin xác thực giao dịch không nên cung cấp cho bất kỳ người nào tự xưng là nhân viên ngân hàng. Việc yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin xác thực hoặc trao quyền kiểm soát tài khoản không phải là điều kiện để được hưởng một chương trình ưu đãi tiền gửi.

“Lãi suất cao luôn có sức hấp dẫn với người có tiền nhàn rỗi. Nhưng trong một giao dịch liên quan trực tiếp đến tài sản, mức sinh lời được hứa hẹn không thể quan trọng hơn việc xác định tiền của mình đang đi đâu”, Luật sư Phong nhấn mạnh.

Nguyễn Giang