Chuyên đề
PMI tăng mạnh nhất trong nhiều tháng qua, áp lực lạm phát giảm từ sản xuất
PMI ngành sản xuất Việt Nam tăng từ 52,9 điểm trong tháng 7 lên 53,3 điểm trong tháng 8, đánh dấu tháng thứ 14 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50.
Đây cũng là mức cải thiện mạnh nhất kể từ tháng 2, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng tích cực vào giữa quý III.
PMI ngành sản xuất tăng mạnh
Việc chỉ số duy trì trạng thái tích cực xuyên suốt trong thời gian qua cho thấy nội lực của ngành sản xuất đã được củng cố đáng kể, theo Chứng khoán Maybank (MSVN).
Phân tích từ chỉ số quan trọng bậc nhất của ngành sản xuất, các chuyên gia MSVN cho biết, PMI ghi nhận động lực tăng trưởng đến từ cả sản lượng và đơn hàng mới.
Theo đó, sản lượng tăng nhanh nhất trong hơn hai năm, trong khi đơn hàng mới ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 10/2025. Theo khảo sát, nhu cầu khách hàng cải thiện, nguồn nguyên liệu dồi dào hơn và việc doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển sản phẩm mới đã hỗ trợ hoạt động sản xuất.
Một tín hiệu tích cực khác là áp lực chi phí đang dịu bớt. Mặc dù giá dầu cao tiếp tục làm tăng chi phí nhiên liệu, nhựa và vận tải, tốc độ tăng giá đầu vào đã giảm xuống mức thấp nhất trong 11 tháng. Giá bán đầu ra cũng tăng chậm lại tháng thứ tư liên tiếp, qua đó phần nào giảm áp lực lạm phát từ khu vực sản xuất.
Vẫn còn sức ép lạm phát
Tuy nhiên, cùng với đó, đừng quên áp lực lạm phát vẫn còn là rủi ro hiện hữu trong 4 tháng còn lại của năm, với sức ép đến từ các thay đổi chính sách vĩ mô ở các thị trường quốc tế.
Cụ thể, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh đang phát tín hiệu cứng rắn hơn dự kiến. Sau cuộc họp với thông điệp cứng rắn của Chủ tịch Fed trong hội nghị Jackson Hole, lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng lên mức 4,41% – mức cao nhất trong một tháng; lợi suất 10 năm tăng lên 4,81%, trong khi kỳ hạn 30 năm tăng nhẹ lên 5,26%. Diễn biến này cho thấy thị trường đang điều chỉnh mạnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Fed.
Dù không cam kết về một quyết định cụ thể, ông Warsh đã đặt ra tiêu chuẩn hành động rõ ràng hơn: Fed phải tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang quay về mục tiêu 2%.
Chuyên gia MSVN lưu ý ba điểm trong bài phát biểu khiến thị trường diễn giải theo hướng “diều hâu”:
Thứ nhất, mục tiêu lạm phát 2% là cố định, không phải vùng tham chiếu. Warsh nhấn mạnh ổn định giá cả không tự xảy ra và lạm phát không nhất thiết tự quay về mức trung bình. Điều này phủ nhận quan điểm rằng Fed có thể kiên nhẫn chờ các cú sốc giá tự biến mất.
Thứ hai, dữ liệu hiện tại chưa đáp ứng tiêu chuẩn của Fed. Lạm phát PCE tăng 3,7% so với cùng kỳ và 4,1% nếu tính theo tốc độ sáu tháng, trong khi tiến trình giảm lạm phát trong hai năm gần đây tương đối hạn chế. Đồng thời, thị trường lao động vẫn ổn định và nền kinh tế duy trì khả năng chống chịu tốt. Vì vậy, Fed có ít lý do để ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng hơn kiểm soát giá cả.
Thứ ba, ông Warsh xác nhận lãi suất ngắn hạn vẫn là công cụ chủ đạo. Đây là điểm đặc biệt quan trọng. Thị trường trước đó chưa chắc liệu Warsh có muốn dựa nhiều hơn vào điều kiện tài chính, bảng cân đối hay lợi suất dài hạn để kiềm chế nền kinh tế. Sau Jackson Hole, thông điệp trở nên rõ hơn: nếu lạm phát không giảm, Fed sẵn sàng sử dụng công cụ lãi suất.
"Một điểm đáng chú ý là Chủ tịch Kelvin Warsh cũng muốn hạn chế “forward guidance”, tức không cam kết trước một lộ trình lãi suất cụ thể. Cách tiếp cận này giúp Fed linh hoạt hơn trong việc phản ứng với các dữ liệu mới, nhưng cũng khiến thị trường khó dự đoán chính sách hơn. Theo đó, lợi suất trái phiếu có thể biến động mạnh hơn trong thời gian tới khi nhà đầu tư phải liên tục điều chỉnh kỳ vọng dựa trên từng số liệu kinh tế", Khối Phân tích của Chứng khoán Maybank chia sẻ.
Fed, giá dầu và DXY
Bên cạnh đó, xung đột Mỹ–Iran đẩy giá dầu Brent vượt 95 USD/thùng, làm gia tăng lo ngại lạm phát quay trở lại khi chi phí năng lượng, vận tải và sản xuất cùng tăng. Áp lực lên lợi suất Mỹ còn đến từ việc lợi suất TPCP Nhật chạm 3%, cao nhất trong 30 năm, có thể khiến nhà đầu tư Nhật giảm nắm giữ trái phiếu Kho bạc (Treasury) để chuyển vốn về nước. Đây là yếu tố đáng chú ý bởi Nhật Bản hiện là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, với hơn 1.000 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ.
Theo CME Fed Watch, xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9 được thị trường nâng từ khoảng 35–36% lên hơn 60%; xác suất có ít nhất một đợt tăng trước tháng 12 cũng lên khoảng 90%.
Dữ liệu lạm phát và việc làm sắp tới vẫn sẽ quyết định liệu Fed có thực sự tăng lãi suất trong tháng 9 hay thị trường đã phản ứng quá mức với thông điệp của ông Warsh.
Chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) giảm 0,10%, hiện ở mức 99,58...
Đây là những yếu tố cần theo dõi nhằm chủ động trong đo lường rủi ro từ áp lực lạm phát và tỷ giá, dư địa cho chính sách tiền tệ của Việt Nam, dù rằng những áp lực giảm chi phí từ sự khởi sắc của khu vực sản xuất đang khả quan và sẽ tiếp tục là động lực quan trọng trong những tháng cuối năm.