Kinh tế
Nghiên cứu hình thành chuỗi giá trị mới giữa Nga - ASEAN
Nghiên cứu hình thành hành lang logistics Viễn Đông - Việt Nam - ASEAN và những chuỗi giá trị mới về thủy sản, nông nghiệp, thực phẩm, hàng tiêu dùng…
Đây là một trong những định hướng hợp tác trọng tâm được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đề xuất tại phiên Đối thoại kinh doanh Nga - ASEAN. Hoạt động diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế phương Đông lần thứ XI được tổ chức tại Vladivostok, vùng Viễn Đông, Liên bang Nga.
Tạo nhiều giá trị hơn cho doanh nghiệp
Thương mại Nga - ASEAN đã tăng gần 58% trong thập kỷ qua, trong đó, năm 2025 đạt khoảng 21 tỷ USD. Trong quan hệ Nga - ASEAN, Việt Nam có vị trí đặc biệt. Năm 2025, kim ngạch thương mại của Việt Nam với Nga đạt khoảng 4,77 tỷ USD, tương đương khoảng 1/4 thương mại Nga - ASEAN.
Việt Nam đồng thời là nước ASEAN đầu tiên ký FTA với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU). Với mạng lưới FTA rộng lớn, Việt Nam có thể trở thành cầu nối để doanh nghiệp Nga tiếp cận thị trường ASEAN và các thị trường quốc tế. Trong khi vùng Viễn Đông của Nga có thể mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam và ASEAN tiếp cận thị trường Nga cũng như không gian kinh tế Á - Âu.
Mặc dù những kết quả đạt được trong quan hệ Nga - ASEAN là rất tích cực song vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Tại phiên Đối thoại kinh doanh Nga - ASEAN, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn mong muốn quan hệ Nga - ASEAN trở nên thực chất hơn, cân bằng hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho doanh nghiệp và người dân hai bên. Cùng với đó, phát triển thương mại vững chắc và đa dạng hơn; mở rộng hợp tác về kinh tế số, tài chính và năng lượng sạch.
Quan trọng nhất là chuyển các định hướng hợp tác trong Kế hoạch hành động Nga - ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 thành những dự án cụ thể, dòng thương mại và đầu tư thực chất với kết quả có thể đo lường được.
Với Việt Nam, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, Việt Nam luôn coi Nga là đối tác quan trọng và ASEAN là không gian hợp tác chiến lược. Việt Nam sẵn sàng phát huy hơn nữa vai trò cầu nối kinh tế giữa Nga với ASEAN và giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu với Đông Nam Á. Qua đó, cùng Nga và các nước ASEAN tạo dựng những động lực hợp tác mới vì hòa bình, ổn định, thịnh vượng và phát triển bền vững của khu vực.
5 định hướng hợp tác trọng tâm
Liên bang Nga có thế mạnh về năng lượng, nguyên liệu, nông nghiệp, công nghiệp và khoa học công nghệ. Trong khi, ASEAN có thị trường gần 700 triệu dân, lực lượng lao động trẻ và mạng lưới sản xuất năng động. Trên cơ sở khai thác các thế mạnh, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất các định hướng hợp tác trọng tâm.
Thứ nhất, phát triển các chuỗi cung ứng mới và tăng cường kết nối thương mại đầu tư. Hai bên cần chuyển từ thương mại đơn thuần sang cùng đầu tư, sản xuất và tham gia chuỗi giá trị.
Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối và khuyến khích doanh nghiệp Nga đầu tư vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, năng lượng, logistics và nông nghiệp công nghệ cao, phục vụ thị trường Việt Nam, hướng tới các nước ASEAN và thị trường quốc tế.
Thứ hai, tạo bước đột phá về giao thông và logistics nhằm rút ngắn khoảng cách địa lý vốn là một rào cản trong thương mại Nga - ASEAN. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị nghiên cứu hình thành hành lang logistics Viễn Đông -Việt Nam-ASEAN, kết nối vận tải biển, cảng, kho lạnh, trung tâm phân phối và các chuỗi sản xuất. Qua đó, có thể hình thành những chuỗi giá trị mới về thủy sản, nông nghiệp, thực phẩm, nguyên liệu và hàng tiêu dùng.
Thứ ba, đưa khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và AI trở thành động lực hợp tác mới. Các bên cần thúc đẩy các chương trình hợp tác về AI, an ninh mạng, công nghệ tài chính (fintech), y tế số, giáo dục số, trung tâm dữ liệu và sản xuất thông minh, hướng tới nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm.
Thứ tư, tăng cường hợp tác năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trước yêu cầu chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải ngày càng cao.
Thứ năm, mở rộng hợp tác về tài chính, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Hiện, Việt Nam đang nghiên cứu phát triển các khu thương mại tự do gắn với cảng biển, logistics, công nghiệp và dịch vụ; xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn mong muốn các nhà đầu tư và định chế tài chính Nga quan tâm, nghiên cứu các cơ hội này.