Tín dụng - Ngân hàng
Đề xuất cho phép ngân hàng cấp tín dụng vượt giới hạn với dự án lớn ở Thủ đô
NHNN đề xuất cơ chế cho phép ngân hàng cấp tín dụng vượt giới hạn thông thường đối với những dự án đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định điều kiện, hồ sơ và thủ tục đề nghị Thống đốc NHNN chấp thuận mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với một khách hàng hoặc một khách hàng và người có liên quan để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Dự thảo áp dụng đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; khách hàng vay vốn và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các dự án trọng điểm tại Hà Nội. Đối tượng áp dụng gồm ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; khách hàng vay vốn và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Theo dự thảo, khách hàng và dự án chỉ được xem xét cấp tín dụng vượt giới hạn khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Trong đó, khách hàng phải có nhu cầu vay vốn để đầu tư các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của Nghị quyết 258.
Đối với tổ chức tín dụng, NHNN quy định ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn khi đáp ứng các điều kiện về an toàn hoạt động theo quy định hiện hành.
Về hạn mức, dự thảo nêu rõ mức cấp tín dụng tối đa được đề nghị đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Trường hợp cấp tín dụng cho một khách hàng và người có liên quan, mức tối đa là 52% vốn tự có.
Mức cấp tín dụng vượt giới hạn sẽ được xác định theo Điều 5 Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg và chỉ áp dụng đối với các dự án thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết 258, thay vì áp dụng đại trà cho mọi khoản vay.
Vốn tự có được xác định gồm giá trị thực vốn điều lệ của tổ chức tín dụng hoặc vốn được cấp của chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cộng một số quỹ dự trữ, một số tài sản nợ khác, trừ các khoản phải giảm trừ.
Để được đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn, khách hàng và dự án phải đáp ứng các điều kiện theo Quyết định 09/2024 của Thủ tướng, đồng thời thuộc danh mục dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội đã được phê duyệt theo Nghị quyết 258 về thí điểm cơ chế đặc thù để thực hiện các dự án quan trọng tại Thủ đô.
Dự thảo cũng quy định chi tiết hồ sơ và trình tự để ngân hàng đề nghị NHNN xem xét cấp tín dụng vượt giới hạn. Hồ sơ gồm văn bản đề nghị của ngân hàng, tài liệu chứng minh đáp ứng các điều kiện theo quy định, hồ sơ pháp lý của dự án, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư, cùng báo cáo về quan hệ tín dụng và nhu cầu vay vốn của khách hàng.
Ngân hàng gửi một bộ hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận một cửa của NHNN hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, NHNN sẽ có văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương liên quan về các nội dung kinh tế, kỹ thuật và pháp lý của dự án. Các cơ quan được lấy ý kiến có 5 ngày làm việc để phản hồi bằng văn bản.
Trên cơ sở ý kiến của các đơn vị liên quan, NHNN có thể yêu cầu ngân hàng hoặc khách hàng giải trình những vấn đề phát sinh. Sau đó, trong thời hạn 17 ngày làm việc kể từ khi nhận được đầy đủ ý kiến hoặc nội dung giải trình, NHNN sẽ kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của hồ sơ trước khi trình Thống đốc xem xét quyết định.
Trường hợp hồ sơ chưa đáp ứng điều kiện, NHNN sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ những nội dung ngân hàng cần hoàn thiện. Nếu hồ sơ hợp lệ, Thống đốc NHNN sẽ quyết định việc chấp thuận mức cấp tín dụng vượt giới hạn.
Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu các ngân hàng chỉ được sử dụng hạn mức được phê duyệt cho đúng dự án đã đề nghị, đồng thời chịu trách nhiệm về toàn bộ quá trình thẩm định, giải ngân, giám sát sử dụng vốn, thu hồi nợ và xử lý rủi ro. Các tổ chức tín dụng cũng phải báo cáo NHNN định kỳ hằng tháng về tình hình thực hiện các khoản cấp tín dụng vượt giới hạn này.
Ghi nhận theo quy định hiện hành, mức trần cho vay cho các dự án lớn này hiện cao hơn so với khách vay thông thường. Cụ thể theo quy định từ đầu nă,m nay đến trước 2027, một ngân hàng được cấp tín dụng tối đa bằng 13% vốn tự có với một khách hàng và 21% nếu tính cả người liên quan. Tỷ lệ này tiếp tục giảm theo lộ trình, xuống tương ứng 10% và 15%, từ 2029.