24h
Đối thoại Trọng tài Việt Nam – Trung Quốc: Nhận diện rủi ro, nâng cao quản trị
Không chỉ hướng tới hoạt động giải quyết tranh chấp khi tranh chấp đã phát sinh, sự kiện đối thoại Trọng tài Việt Nam – Trung Quốc còn hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp hai nước nhận diện rủi ro, nâng cao chất lượng quản trị.
Theo đó, trong khuôn khổ Tuần lễ Trọng tài Trung Quốc 2026 (China Arbitration Week 2026), ngày 16/09/2026 vừa qua, tại Trung Quốc, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã phối hợp cùng Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Beijing DHH Law Firm (DHH) tổ chức sự kiện “Đối thoại Trọng tài Việt Nam – Trung Quốc: Tranh chấp Xây dựng, Góc nhìn từ tổ chức giải quyết tranh chấp và Thực tiễn xuyên biên giới”.
Phát biểu khai mạc sự kiện, nhấn mạnh ý nghĩa của điểm đến Trung Quốc trong định hướng tăng cường hiện diện và hợp tác quốc tế của VIAC, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIAC Vũ Ánh Dương bày tỏ, trong bối cảnh quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam – Trung Quốc tiếp tục phát triển sâu rộng, doanh nghiệp hai nước ngày càng gia tăng hiện diện và tham gia nhiều hơn vào các hoạt động đầu tư, thương mại, xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng tại thị trường của nhau.
Theo ông Vũ Ánh Dương, quá trình này không chỉ tạo ra những cơ hội kinh doanh mới mà còn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc hiểu biết hệ thống pháp luật, thực tiễn hợp đồng, phân bổ rủi ro cũng như lựa chọn cơ chế phòng ngừa và giải quyết tranh chấp phù hợp.
“Đặc biệt, xây dựng và cơ sở hạ tầng là lĩnh vực có tính chất đặc thù với quy mô đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài, yêu cầu kỹ thuật cao và sự tham gia của nhiều chủ thể trong những cấu trúc hợp đồng phức tạp. Trong các dự án xuyên biên giới, những yếu tố này còn gắn với sự khác biệt về hệ thống pháp luật, tập quán hợp đồng và cách thức quản trị dự án giữa các quốc gia. Vì vậy, tranh chấp xây dựng thường không chỉ là vấn đề pháp lý đơn thuần mà còn liên quan chặt chẽ tới kỹ thuật, quản lý dự án, quản trị hợp đồng và thực tiễn thực hiện nghĩa vụ của các bên”, ông Vũ Ánh Dương nhấn mạnh.
Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIAC cho biết, thực tiễn giải quyết tranh chấp tại VIAC, xây dựng liên tục là một trong những nhóm tranh chấp chiếm tỷ trọng lớn. Năm 2025, xây dựng đứng thứ hai trong số các lĩnh vực tranh chấp được thụ lý. Các bên tranh chấp đến từ Trung Quốc trong nhiều năm luôn thuộc nhóm quốc tịch nước ngoài có số lượng vụ việc đáng kể tại VIAC. Những con số này phản ánh mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hoạt động kinh doanh xuyên biên giới và nhu cầu sử dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên nghiệp, linh hoạt và có khả năng đáp ứng các giao dịch ngày càng phức tạp.
“Buổi đối thoại ngày hôm nay không chỉ hướng tới hoạt động giải quyết tranh chấp khi tranh chấp đã phát sinh, mà còn nhằm tăng cường kết nối với các đối tác, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để hỗ trợ nhận diện rủi ro, nâng cao chất lượng quản trị hợp đồng và thúc đẩy phòng ngừa tranh chấp ngay từ giai đoạn chuẩn bị và triển khai dự án”, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIAC bày tỏ.
Chia sẻ tại sự kiện, khẳng định ý nghĩa của việc tăng cường trao đổi chuyên môn giữa cộng đồng pháp lý và trọng tài Việt Nam – Trung Quốc trong bối cảnh các hoạt động đầu tư và giao thương giữa hai thị trường ngày càng đa dạng, Chủ tịch Công ty Luật Đại Huy Hoàng (Beijing DHH Law Firm) TS HUANG Zhenda cũng cho rằng, các dự án xây dựng có tính chất phức tạp, kéo dài và liên quan đến nhiều chủ thể, nên khi mang yếu tố xuyên biên giới sẽ phát sinh thêm những vấn đề về pháp luật áp dụng, phân bổ trách nhiệm, xác định thiệt hại và lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp. Trong bối cảnh đó, trọng tài ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tranh chấp xây dựng xuyên biên giới.
TS. HUANG Zhenda kỳ vọng, sự kiện sẽ góp phần tăng cường trao đổi giữa các tổ chức trọng tài, luật sư, học giả và chuyên gia quản lý xây dựng của hai nước, qua đó nâng cao hiểu biết về hệ thống pháp luật và thực tiễn của nhau, hỗ trợ tốt hơn cho việc phòng ngừa rủi ro, quản lý và giải quyết tranh chấp, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh doanh bền vững giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Tại sự kiện, thông qua hai nội dung dẫn đề, các tổ chức, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cũng được thông tin về bối cảnh Trọng tài tại Việt Nam và thực tiễn hoạt động giải quyết tranh chấp tại VIAC… Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026 với các quy định, cơ chế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vụ việc, xử lý tốt hơn các tranh chấp phức tạp và tăng cường tính minh bạch, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông qua nền tảng nộp đơn và quản lý vụ tranh chấp trực tuyến VIAC eCase do Trưởng ban kiêm Phó Tổng Thư ký Ban Thư ký tố tụng, VIAC Vũ Thị Hằng trình bày.
Cùng với đó là những thách thức, góc nhìn thực tiễn, khuyến nghị về giải quyết tranh chấp xây dựng tại Việt Nam và Trung Quốc do Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN), Trọng tài viên VIAC Nguyễn Nam Trung trình bày.
Không chỉ có vậy, tại phiên thảo luận, các diễn giả cũng chia sẻ về những vấn đề thường gặp trong thực tiễn dự án xây dựng và cơ sở hạ tầng có sự tham gia của các chủ thể từ Việt Nam, Trung Quốc.
Nội dung thảo luận tập trung vào các tranh chấp về giá trị, chậm tiến độ, hồ sơ kỹ thuật và chứng cứ, những bất cập có thể phát sinh khi áp dụng các điều khoản hợp đồng mẫu, đặc biệt là FIDIC trong bối cảnh pháp luật Việt Nam; việc thiết kế điều khoản hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp ngay từ đầu dự án, hiệu quả của Dispute Board/DAAB, các lưu ý khi yêu cầu công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước tại Việt Nam, cũng như những hành động doanh nghiệp cần ưu tiên ngay khi tranh chấp phát sinh.
Thông qua sự kiện, VIAC cùng SCLVN và DHH kỳ vọng tạo dựng một diễn đàn trao đổi thực chất và thường xuyên hơn giữa cộng đồng trọng tài, pháp lý và xây dựng của hai nước.
Theo đó, bên cạnh vai trò tổ chức và quản lý hoạt động giải quyết tranh chấp, VIAC còn hướng tới đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam – Trung Quốc trong quản trị rủi ro pháp lý, hoàn thiện thực tiễn hợp đồng và xây dựng các cơ chế phòng ngừa, giải quyết tranh chấp phù hợp.