24h

Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa” vừa được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1809/QĐ-TTg ngày 18/9/2026.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến và dữ liệu số; nâng cao năng lực hoạch định, điều hành chính sách, phân tích, dự báo và cảnh báo sớm.

Hệ thống các tổ chức tín dụng được định hướng hoạt động lành mạnh, chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch; có cấu trúc đa dạng về sở hữu, quy mô, loại hình; hoạt động trên nền tảng công nghệ hiện đại, quản trị ngân hàng tiên tiến, đáp ứng các chuẩn mực an toàn theo quy định và từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế.

Đáng chú ý, trong nhóm giải pháp xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, Đề án yêu cầu tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng; nâng cao năng lực cảnh báo sớm, chủ động nhận diện và xử lý nghiêm các sai phạm, nhất là trong sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay và chấp hành các quy định về an toàn hoạt động.

Các tổ chức tín dụng phải tăng cường kiểm soát chất lượng tín dụng, kiểm tra việc sử dụng vốn vay, đặc biệt đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; chủ động hạn chế nợ nhóm 2, nợ xấu phát sinh, đồng thời đẩy mạnh thu hồi, xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm.

Một yêu cầu được đặc biệt chú ý là chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc “sân sau” của tập đoàn có thể gây rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng phải thường xuyên rà soát biến động sở hữu cổ phần và hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông, lãnh đạo cùng người có liên quan; kịp thời phát hiện dấu hiệu rủi ro, vi phạm pháp luật, bảo đảm an toàn hoạt động.

Đối với các tổ chức tín dụng yếu kém, gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và quỹ tín dụng nhân dân, Đề án yêu cầu xây dựng, phê duyệt và tổ chức triển khai phương án cơ cấu lại, phương án xử lý cụ thể đối với từng tổ chức; giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Mục tiêu đến năm 2030 là xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém theo quy định pháp luật và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn hoạt động ngân hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

Song song với xử lý những tồn tại trong hệ thống, một nhóm nhiệm vụ riêng của Đề án được dành cho việc tăng cường khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đến năm 2030, Đề án hướng tới mục tiêu doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, được tiếp cận nguồn vốn thuận lợi, kịp thời, phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh, mức độ sẵn sàng cũng như đặc thù về loại hình, ngành nghề và quy mô.

Cụ thể hơn, mục tiêu đặt ra là có ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng vào năm 2030.

Để đạt mục tiêu này, các tổ chức tín dụng được yêu cầu hướng dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, trong đó trọng tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa và các động lực tăng trưởng kinh tế; đồng thời bảo đảm tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả.

Đề án cũng yêu cầu phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng phù hợp với từng loại hình và nhu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng.

Một hướng đi đáng chú ý là cải tiến quy định nội bộ, đẩy mạnh cho vay dựa trên phương án sản xuất, kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra; cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền và các loại tài sản bảo đảm phù hợp quy định pháp luật.

Cơ chế, chính sách về bao thanh toán cũng được yêu cầu tiếp tục hoàn thiện nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ cải thiện dòng tiền, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.

Bên cạnh đó, Đề án đặt ra nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp nhỏ và vừa trong Hệ thống thông tin doanh nghiệp quốc gia, tạo nguồn dữ liệu tin cậy về hoạt động của doanh nghiệp để hỗ trợ việc kết nối, đánh giá và tiếp cận các nguồn lực tài chính.

Như vậy, Quyết định 1809/QĐ-TTg đặt việc xử lý ngân hàng yếu kém, kiểm soát sở hữu và chấm dứt tín dụng tập trung vào các doanh nghiệp “sân sau” trong cùng một tổng thể với yêu cầu tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việc kiểm soát chặt dòng tín dụng tập trung được kỳ vọng góp phần hạn chế rủi ro, tăng tính minh bạch và lành mạnh của hệ thống ngân hàng. Ở chiều còn lại, mục tiêu ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ vào năm 2030 cho thấy yêu cầu mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng đã được lượng hóa khá cụ thể.

Dĩ nhiên, chặn dòng vốn “sân sau” không có nghĩa nguồn tín dụng đó tự động chuyển sang doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhưng khi việc kiểm soát rủi ro được thực hiện song hành với đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, cho vay dựa trên dòng tiền, chuỗi giá trị và dữ liệu hoạt động, cơ hội tiếp cận vốn của những doanh nghiệp có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi sẽ có thêm điều kiện để được mở rộng.

Nguyễn Giang