Kinh tế địa phương

Đà Nẵng có thể tận dụng Trung tâm tài chính quốc tế để phát triển hệ sinh thái tài chính carbon, trong đó tín chỉ carbon trở thành một loại tài sản có khả năng kết nối dòng vốn quốc tế với các dự án giảm phát thải.

Từ trung tâm tài chính đến thị trường vốn xanh

Trong quá trình hình thành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN), một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để kết nối nguồn vốn quốc tế với các mục tiêu phát triển bền vững. Đây cũng là khoảng không gian để Đà Nẵng phát triển các sản phẩm và dịch vụ tài chính gắn với tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG), tài chính xanh và thị trường carbon.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh khẳng định Đà Nẵng sẽ xây dựng một khung pháp lý có tính cạnh tranh và phù hợp với thông lệ quốc tế, rõ ràng trong quy định, cơ chế bảo vệ quyền lợi và giải quyết tranh chấp, cũng như tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách... Tiếp đến, VIFC-DN sẽ tập trung vào các lĩnh vực như quản lý quỹ và quản lý tài sản, tài chính xanh và thị trường carbon, sàn giao dịch hàng hóa, công nghệ tài chính và các nền tảng và sản phẩm tài chính đổi mới.

“Tài chính xanh, thị trường carbon và đầu tư bền vững đang ngày càng trở thành một xu hướng lớn của thị trường tài chính toàn cầu. Chúng tôi kỳ vọng VIFC-DN có thể trở thành một đầu mối kết nối các dự án xanh có chất lượng với nguồn vốn quốc tế, thúc đẩy các sản phẩm tài chính xanh và hỗ trợ hình thành hệ sinh thái thị trường carbon ngày càng minh bạch, hiệu quả”, ông Minh nói.

Theo các chuyên gia, dòng vốn quốc tế hiện ngày càng quan tâm đến ESG. Các nhà đầu tư không chỉ quan tâm một doanh nghiệp có dự án xanh hay không, mà còn cần dữ liệu đáng tin cậy, có khả năng so sánh và được xác minh độc lập.

Đây là điều kiện quan trọng đối với một trung tâm tài chính muốn thu hút dòng vốn quốc tế. Khi thông tin ESG được chuẩn hóa, xác minh và có cơ chế trách nhiệm giải trình, nhà đầu tư có cơ sở đánh giá rủi ro, so sánh cơ hội đầu tư và đưa ra quyết định phân bổ vốn.

Tín chỉ carbon: Một thị trường đang mở rộng

Trong số các lĩnh vực của tài chính xanh, thị trường carbon được đánh giá có dư địa phát triển đáng kể. Cụ thể, nhu cầu đối với tín chỉ carbon đang gia tăng cùng với yêu cầu giảm phát thải của doanh nghiệp và các quốc gia. Việt Nam cũng được đánh giá có tiềm năng cung cấp lượng tín chỉ carbon đáng kể. Tuy nhiên, làm thế nào để tín chỉ carbon có thể tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế là bài toán cần tìm được lời giải.

Ông Chang Hung Chun – Phó Tổng Giám đốc điều hành kiêm Trưởng bộ phận kiểm toán KPMG Việt Nam cho rằng thị trường carbon đang phát triển rất nhanh và Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển. Dù vậy, vị này vẫn đề xuất cần phải xây dựng chiến lược cụ thể để phát triển thị trường carbon.

Hiện nay Trung Quốc đang được nhắc đến như một trường hợp xây dựng chiến lược tương đối rõ ràng cho thị trường carbon; trong khi Thái Lan đã có những bước phát triển thị trường và cơ chế liên quan đến lĩnh vực hàng không. Bài toán đối với Việt Nam vì vậy không dừng ở việc tạo ra một thị trường carbon trong nước, mà còn là xác định cách thức để thị trường này có thể kết nối với các chuẩn mực và dòng vốn quốc tế.

“Đà Nẵng có thể đặt Trung tâm tài chính quốc tế vào chính bài toán đó. Nếu xây dựng được hệ thống dữ liệu carbon đáng tin cậy, cơ chế MRV minh bạch, các tổ chức xác minh độc lập và mạng lưới dịch vụ tài chính chuyên nghiệp, thành phố có thể tạo ra một không gian kết nối giữa dự án giảm phát thải – tín chỉ carbon – nhà đầu tư – thị trường vốn quốc tế”, ông Chang Hung Chun nói.

Theo các chuyên gia, lợi thế của Đà Nẵng nếu phát triển thị trường carbon không nhất thiết nằm ở việc trở thành nơi tạo ra nhiều tín chỉ carbon nhất, mà có thể nằm ở khả năng trở thành đầu mối tài chính và dịch vụ cho quá trình hình thành, xác minh, định giá, giao dịch và huy động vốn dựa trên tín chỉ carbon.

Nếu VIFC-DN được phát triển theo hướng này, hệ sinh thái xung quanh thị trường carbon có thể bao gồm nhiều lớp dịch vụ từ tư vấn ESG, đo lường phát thải, xác minh độc lập, đánh giá chất lượng tín chỉ, bảo hiểm rủi ro, tư vấn tài chính và các dịch vụ trung gian thị trường. Khi các dịch vụ này cùng hiện diện, tín chỉ carbon có thể chuyển từ một công cụ môi trường thành một tài sản có khả năng kết nối với thị trường vốn.

Một đề xuất khác được ông Jeffrey Lee, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách tài chính bền vững, Trưởng bộ phận Đánh giá khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Moody’s Ratings, đưa ra là một dự án giảm phát thải có thể tạo ra tín chỉ carbon; tín chỉ được xác minh có thể tạo cơ sở cho giao dịch; còn dòng tiền từ giao dịch hoặc tài chính xanh có thể quay trở lại hỗ trợ các dự án giảm phát thải. Một vòng tuần hoàn vốn xanh như vậy sẽ tạo ra nhu cầu đối với cả tài chính, công nghệ, dữ liệu và dịch vụ chuyên môn.

“VIFC-DN sẽ không chỉ là nơi giao dịch vốn, mà còn là nơi biến các mục tiêu môi trường thành những cấu trúc tài chính có thể huy động vốn. Trong cấu trúc đó, tín chỉ carbon có thể trở thành một thành phần quan trọng của hệ sinh thái tài chính xanh, bên cạnh trái phiếu xanh và các sản phẩm tài chính gắn với phát triển bền vững”, ông Jeffrey Lee nhận định.

Với VIFC-DN, các chuyên gia cho rằng thành phố nên tập trung vào chất lượng hạ tầng thị trường và các dịch vụ tài chính chuyên sâu phục vụ nền kinh tế carbon thấp, thay vì cạnh tranh đơn thuần về quy mô. Nếu xây dựng được cơ chế đủ minh bạch và đáng tin cậy, VIFC-DN có thể trở thành một đầu mối để kết nối nguồn vốn quốc tế với các dự án xanh, đồng thời mở ra một không gian kinh doanh mới cho các dịch vụ tài chính carbon.

Tuấn Vỹ