Kinh tế địa phương

Tuy nhiên, trước yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững trong giai đoạn mới, thành phố Quảng Ninh - miền đất mỏ - đang từng bước tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng đa dạng hóa, xanh hóa và thân thiện với môi trường.

Việc hiện thực hóa những mục tiêu chiến lược này không chỉ giải quyết bài toán cung ứng điện năng phục vụ tăng trưởng kinh tế xã hội mà còn hiện thực hóa sinh động định hướng chuyển dịch năng lượng quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Dư địa và những bước đi chiến lược

Bức tranh năng lượng của địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ với sự góp mặt của hàng loạt dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn, khẳng định tầm nhìn dài hạn của một địa phương năng động bậc nhất vùng Đông Bắc.

Xét về tiềm năng tự nhiên, Quảng Ninh sở hữu những lợi thế hiếm có để phát triển các loại hình năng lượng tái tạo. Với hơn 250 km bờ biển cùng không gian biển, đảo rộng lớn, Quảng Ninh sở hữu tiềm năng dồi dào để phát triển các loại hình năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ gồm các cảng biển nước sâu, mạng lưới giao thông đường thủy thuận lợi cùng hệ thống truyền tải điện lưới quốc gia từ cấp điện áp 0,4kV đến 500kV đã tạo ra nền tảng hạ tầng vững chắc cho việc vận chuyển thiết bị kỹ thuật, thi công đấu nối và giải tỏa công suất cho các dự án nguồn điện mới.

Không những thế, diện tích mái nhà xưởng tại các khu, cụm công nghiệp, cơ quan công sở cho đến hệ thống mái nhà của các hộ gia đình hay cơ sở nuôi trồng thủy sản vẫn còn dư địa rất lớn để đẩy mạnh mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Những điều kiện thuận lợi đó đã được thể hiện rõ nét qua các con số quy hoạch và thực tiễn triển khai đầu tư. Cụ thể, theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, công suất điện mặt trời mái nhà được quy hoạch cho Quảng Ninh đến năm 2030 đạt 1.418 MW. Quy mô này mở ra dư địa phát triển nguồn điện tại chỗ vô cùng quan trọng, giúp các doanh nghiệp, hộ gia đình và cơ sở kinh doanh chủ động hơn về năng lượng và tối ưu hóa chi phí sản xuất trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày một gia tăng.

Thực tế cho thấy, các hình thức phát triển điện mặt trời mái nhà đang ngày càng lan tỏa sâu rộng, kết hợp với định hướng phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2026-2030 để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên. Trên địa bàn toàn tỉnh, tổng công suất điện mặt trời mái nhà đã đưa vào vận hành hiện đạt trên 60MW.

Song song với đó, các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp lớn cũng tích cực tham gia vào quá trình chuyển dịch này thông qua việc tận dụng nguồn năng lượng thừa. Nhà máy Xi măng Lam Thạch đã triển khai dự án tận dụng nhiệt khí thải để phát điện với công suất 12 MW, trong khi Nhà máy Xi măng Cẩm Phả cũng đang khẩn trương lập hồ sơ triển khai dự án với quy mô công suất dự kiến tương đương.

Hiện thực hóa các dự án trọng điểm

Tiềm năng trên giấy đang nhanh chóng được chuyển hóa thành những công trình hiện hữu nhờ dòng vốn đầu tư mạnh mẽ từ các doanh nghiệp năng lượng xanh. Tiêu biểu phải kể đến Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 1 do Liên danh Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh Thi và Công ty CP Ea Súp 5 làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư lên tới 7.290 tỷ đồng trên quy mô công suất 200MW, triển khai tại khu vực phường Hoành Bồ và xã Thống Nhất.

Dự án mang ý nghĩa lịch sử khi là công trình điện gió đầu tiên được triển khai trên địa bàn tỉnh, chính thức khởi công ngày 23/4/2026 và dự kiến hoàn thành đưa vào vận hành cuối năm 2028.

Ông Trần Quang Tuyến, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn đầu tư xây dựng Cường Thịnh Thi, Đại diện Liên danh nhà đầu tư khẳng định: Đơn vị sẽ phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành công việc đền bù giải phóng mặt bằng, giao đất đến đâu tiến hành thi công đến đó. Trước tiên làm đường nội khu, làm mặt bằng các vị trí móng trụ, thi công nhà điều hành. Đồng thời, chúng tôi cũng sẽ lựa chọn công nghệ tiên tiến nhất để thi công dự án. Tin tưởng rằng, với sự hỗ trợ của tỉnh Quảng Ninh và kinh nghiệm của đơn vị trong triển khai điện gió, điện mặt trời, chúng tôi sẽ hoàn thành dự án đúng tiến độ đã đề ra.

Cùng với điện gió, lĩnh vực khai thác năng lượng từ chất thải cũng ghi dấu ấn bằng Dự án điện rác tại xã Thống Nhất. Với tổng mức đầu tư 4.543,911 tỷ đồng, dự án có công suất phát điện theo chủ trương đầu tư ban đầu khoảng 15MW và hiện chủ đầu tư đang tiến hành các thủ tục điều chỉnh nâng công suất phát điện lên 25MW.

Không chỉ giải quyết bài toán năng lượng, nhà máy này còn đảm nhận sứ mệnh xử lý khoảng 1.300 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày, bao gồm 900 tấn rác phát sinh mới và 400 tấn rác tồn đọng lâu ngày. Công trình được thiết kế hiện đại với 2 module lò ghi cơ khí công suất 650 tấn/ngày đêm, tích hợp các hệ thống xử lý khí thải, kiểm soát mùi và nước rỉ rác tiên tiến, đấu nối trực tiếp vào lưới điện quốc gia qua đường dây 110kV.

Lãnh đạo địa phương, ông Bùi Minh Tấn - Chủ tịch UBND xã Thống Nhất khẳng định, chính quyền luôn đồng hành, sát cánh cùng chủ đầu tư trong công tác tuyên truyền vận động nhân dân, hỗ trợ kiểm đếm giải phóng mặt bằng nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và đẩy nhanh tiến độ dự án.

Bên cạnh đó, danh mục các dự án năng lượng xanh của Quảng Ninh tiếp tục được kéo dài bằng Nhà máy điện mặt trời Đầm Hà công suất 100MW đã khởi công ngày 19/12/2025, cùng Dự án điện gió Quảng Ninh 4 công suất 50MW tại đặc khu Cô Tô đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư vào ngày 15/5/2026.

Sự hiện diện của các doanh nghiệp năng lượng uy tín cùng các dự án quy mô lớn này đang từng bước định hình lại cấu trúc nguồn cung năng lượng của tỉnh. Để bảo đảm sự đồng bộ, quá trình phát triển nguồn điện mới cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư hạ tầng truyền tải.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Trong bối cảnh nhu cầu điện khu vực miền Bắc liên tục gia tăng, đặc biệt vào mùa cao điểm, việc bổ sung một nguồn điện ổn định, sạch và tái tạo như điện gió có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ góp phần giảm áp lực thiếu điện, dự án còn giúp đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao tính tự chủ và an ninh năng lượng quốc gia. Quan trọng hơn, đây là nguồn điện “xanh” không phát thải, góp phần trực tiếp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện cam kết quốc tế về thích ứng biến đổi khí hậu.

Thành phố Quảng Ninh đang tích cực rà soát quy hoạch nguồn và lưới điện, phối hợp chặt chẽ với ngành điện để tháo gỡ các nút thắt về mặt bằng và thủ tục pháp lý. Bám sát Chương trình hành động số 02-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc chuyển dịch năng lượng xanh, bền vững và thịnh vượng.

Lê Cường