Tài chính doanh nghiệp

Áp lực đáo hạn trái phiếu cuối năm

Theo số liệu từ VBMA và HNX, trong 8 tháng đầu năm 2026, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận tổng giá trị phát hành 348.980 tỷ đồng. Trong đó, phát hành riêng lẻ đạt 295.942 tỷ đồng, còn phát hành ra công chúng đạt 53.038 tỷ đồng. Tính theo giá trị, kênh trái phiếu phát hành ra công chúng chỉ chiếm khoảng 15,2% tổng lượng trái phiếu phát hành, trong khi phát hành riêng lẻ chiếm tới 84,8%.

Diễn biến phát hành trái phiếu riêng trong tháng 8/2026 cho thấy, thị trường ghi nhận 33 đợt phát hành với tổng giá trị 32.029 tỷ đồng, trong đó có 25 đợt riêng lẻ trị giá 25.629 tỷ đồng và 8 đợt ra công chúng trị giá 6.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng giá trị phát hành.

Một thống kê từ VIS Rating lại cho thấy, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong 12 tháng tới lên tới 253.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Áp lực đáo hạn đỉnh điểm sẽ rơi vào các tháng cuối năm 2026 và giữa năm 2027. Cụ thể là tháng 12/2026 vào khoảng 31.000 tỷ đồng và tháng 6/2027 là khoảng 38.000 tỷ đồng. Theo đó, ngành Bất động sản dân cư và ngành Ngân hàng tiếp tục là hai nhóm chịu áp lực đáo hạn lớn nhất.

Nhiều giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp

Thực tế cho thấy trái phiếu đến hạn đòi hỏi doanh nghiệp phải có nguồn tiền trả nợ theo thời gian đã cam kết. Một doanh nghiệp có tổng tài sản lớn nhưng thiếu dòng tiền trả nợ trái phiếu đến hạn vẫn có thể đối mặt với nguy cơ mất cân đối tài chính nếu các khoản phải trả đến hạn tập trung trong cùng một giai đoạn.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn các giải pháp như: Đàm phán với trái chủ để gia hạn thời gian thanh toán, thay đổi điều khoản trái phiếu, thanh toán một phần bằng tài sản hoặc chủ động thu xếp nguồn vốn mới để xử lý nghĩa vụ đến hạn.

Có thể nói, việc tiếp tục sử dụng vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án dài hạn, hoặc phát hành trái phiếu mới chỉ để đảo nợ, nếu không đi kèm với phương án cải thiện dòng tiền từ hoạt động kinh doanh sẽ gia tăng áp lực trong những năm tiếp theo. Bên cạnh đó, việc thiếu thông tin hoặc chậm công bố có thể gia tăng tâm lý lo ngại, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc huy động nguồn vốn mới cũng như phát hành thêm trái phiếu.

Để gỡ khó cho áp lực trả nợ trái phiếu đến hạn, các chuyên gia của Công ty Chứng khoán VNDirect lưu ý, đối với trái phiếu đến hạn, doanh nghiệp cần xây dựng phương án xử lý từ sớm thay vì chờ đến sát thời điểm thanh toán. Các phương án có thể bao gồm sử dụng dòng tiền từ hoạt động bán hàng, thu hồi công nợ, thanh lý tài sản, huy động vốn chủ sở hữu, hợp tác với nhà đầu tư chiến lược hoặc đàm phán với trái chủ để điều chỉnh kỳ hạn phù hợp với khả năng tài chính.

Theo các chuyên gia, việc gia hạn trái phiếu chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp có kế hoạch phục hồi dòng tiền rõ ràng. Nếu chỉ kéo dài thời gian thanh toán nhưng hoạt động kinh doanh không được cải thiện, nghĩa vụ nợ sẽ tiếp tục tích tụ, tạo áp lực lớn hơn trong tương lai, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần việc hoàn thiện cơ chế công bố thông tin, nâng cao chất lượng xếp hạng tín nhiệm và tăng cường giám sát sử dụng vốn sẽ góp phần hạn chế tình trạng huy động vốn thiếu kiểm soát. Theo đó, nhà đầu tư cũng cần đánh giá kỹ năng lực tài chính, dòng tiền và tài sản bảo đảm của tổ chức phát hành thay vì chỉ quan tâm đến mức lãi suất.

Hà Phương