Ngân hàng áp tỷ lệ cho vay trên tiền gửi LDR mới, được chọn miễn trần có điều kiện

Thông tư gồm 03 Chương, 38 Điều, 04 Phụ lục, được ban hành nhằm đồng bộ với các quy định về tỷ lệ an toàn vốn và quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ đã được ban hành theo chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế (Chuẩn mực Basel III).

Thông tư số 50/2026/TT-NHNN được xây dựng dựa trên cơ sở kế thừa một số nội dung của Thông tư số 22/2019/TT-NHNN (đã sửa đổi, bổ sung) ngày 15/11/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, đồng thời nghiên cứu các hướng dẫn mới nhất của Ủy ban Basel, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đưa ra các quy định phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế của Đảng, Nhà nước cũng như có xem xét tới đặc thù của các ngân hàng tại Việt Nam.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026 và đưa vào áp dụng hai chỉ tiêu thanh khoản mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), cùng với những thay đổi đáng chú ý đối với tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

LDR được xác định bằng tổng dư nợ cho vay (L) chia cho tổng tiền gửi (D), nhân với 100%.

Đáng chú ý, khoản 6 Điều 12 quy định: "Ngân hàng phải duy trì tỷ lệ LDR tối đa là 95%." Mức này cao hơn giới hạn 85% theo khuôn khổ hiện hành tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN.

Tuy nhiên, Thông tư 50 đã thay đổi cách xác định tử số và mẫu số của LDR.

Theo quy định mới, Tử số là dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro từ hoạt động cho vay, gồm cả dư nợ phát sinh từ nhận ủy thác đối với cá nhân, tổ chức và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cho vay. Các khoản cho tổ chức tín dụng khác vay và dư vay tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước không nhằm hỗ trợ thanh khoản không được tính trong Tử số.

Mẫu số gồm tiền gửi của tổ chức và cá nhân, cùng nhiều nguồn khác gồm trái phiếu trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2, vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro, nguồn vay nước ngoài (kể cả trái phiếu phát hành ra thị trường quốc tế), vốn điều lệ, các quỹ, thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận chưa phân phối, cùng chênh lệch dương trong quan hệ liên ngân hàng.

Khi xác định tiền gửi của tổ chức, Thông tư loại trừ tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác; tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước; và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ. Tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng cũng được loại trừ khỏi tiền gửi cá nhân.

Mẫu số còn trừ dư nợ cấp tín dụng ngoài cho vay, dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cấp tín dụng không phải cho vay. Trái phiếu do tổ chức tín dụng trong nước phát hành và trái phiếu đặc biệt của VAMC không bị trừ.

Thông tư 50 quy định rõ lộ trình áp dụng LCR và NSFR. Với LCR, ngưỡng tối thiểu bắt đầu ở mức 50% từ ngày 1/10/2028, sau đó tăng thêm 10 điểm phần trăm mỗi năm, đạt 100% từ ngày 1/10/2033.

Đối với NSFR, mức tối thiểu là 90% từ ngày 1/10/2028, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và đạt 100% từ ngày 1/10/2030. Ngân hàng cũng có thể đăng ký áp dụng các quy định này sớm hơn theo điều kiện của NHNN.

Kể từ thời điểm áp dụng LCR và NSFR, ngân hàng không còn phải tuân thủ và báo cáo LDR theo Thông tư 22 mà chuyển sang LDR được quy định tại Điều 12 Thông tư 50.

Đặc biệt, nếu ngân hàng áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng không phải tuân thủ giới hạn LDR 95%, nhưng vẫn phải tính toán và báo cáo chỉ tiêu LDR cho NHNN.

NHNN cho biết, sau khi NHNN ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN, khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro đã được hoàn thiện đầy đủ và đồng bộ, góp phần từng bước đưa hoạt động của hệ thống ngân hàng tiệm cận với chuẩn mực Basel III đang được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới.