Đảm bảo thể chế phù hợp với yêu cầu tương lai

Theo bà, đâu là những điều kiện quan trọng để Việt Nam tránh bẫy thu nhập trung bình và tiến lên nhóm nước thu nhập cao?

Đây là một thời điểm mang tính bản lề đối với Việt Nam khi đất nước hướng tới tham vọng trở thành quốc gia thu nhập cao. Điều quan trọng, Việt Nam cần nhìn vào bài học từ những nước thành công trong việc đi lên thu nhập cao mà không rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Theo tôi, có một số điểm đáng chú ý như sau. Thứ nhất là sự chuyển dịch mà World Bank đang thấy từ phía Chính phủ: thay vì chỉ tập trung vào việc huy động ngày càng nhiều nguồn tài chính, cần đầu tư một cách khôn ngoan và cẩn trọng hơn.

Điều quan trọng là tối đa hóa kết quả của mỗi khoản đầu tư, để người dân Việt Nam cuối cùng có thể hưởng lợi thông qua việc làm tốt hơn, cơ sở hạ tầng tốt hơn và những cải thiện khác trong đời sống.

Thứ hai là thể chế. Việt Nam có nền tảng rất tốt và đã đi được một chặng đường đáng kể. Tuy nhiên, nâng cao chất lượng thể chế là yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn đáp ứng những đòi hỏi của tương lai.

Điều đó bao gồm nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan và thể chế, chẳng hạn thông qua các quy trình số hóa. Đồng thời, các quy tắc thực thi cũng cần rõ ràng và có thể dự đoán được, cả trong khu vực công lẫn khu vực tư nhân.

Điểm thứ ba là nguồn lực tài chính. Khi Việt Nam đặt ra những tham vọng lớn và các kế hoạch đầu tư quy mô lớn, câu hỏi quan trọng là những nguồn lực đó sẽ đến từ đâu.

Nguồn tài chính không thể chỉ đến từ khu vực công. Theo tôi, nó cũng không thể chỉ đến từ khu vực ngân hàng.

Đã đến lúc cần những cách tiếp cận mới. Một ví dụ là tiếp tục phát triển chiều sâu của thị trường vốn. Việt Nam đã bắt đầu quá trình này và cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ.

Một hướng khác là tài chính hỗn hợp. Việt Nam có thể xây dựng những nền tảng kết hợp nguồn lực của khu vực công với nguồn vốn ưu đãi, qua đó thu hút thêm vốn tư nhân.

Nhiều quốc gia đang sử dụng các mô hình như vậy để huy động lượng vốn tư nhân lớn hơn đáng kể, đồng thời quản lý rủi ro một cách thận trọng. Điều này có thể tạo thêm nguồn lực cho những khoản đầu tư quan trọng mà Việt Nam cần thực hiện cho tương lai.

Theo bà, đâu là nút thắt lớn nhất có thể cản trở một chu kỳ tăng trưởng mới của Việt Nam?

Tôi không nghĩ chỉ có một nút thắt duy nhất. Việt Nam đang xác định khá rõ những việc cần phải làm và đang từng bước triển khai. Thách thức sẽ nằm ở việc theo kịp các thay đổi về chính sách, đồng thời bảo đảm những thay đổi đó được thực thi trên thực tế.

Điều này không dễ. Có rất nhiều thay đổi chính sách đang diễn ra và còn rất nhiều việc phải làm ở khâu thực thi để duy trì được động lực đó. Nhưng tôi cho rằng Việt Nam đang đi đúng hướng.

Theo bà, Việt Nam nên ưu tiên điều gì để đáp ứng những yêu cầu phát triển trong tương lai?

Tôi nghĩ đó là thể chế, cụ thể là bảo đảm các thể chế phù hợp với những yêu cầu của tương lai.

Động lực tăng trưởng sẽ nằm nhiều hơn ở địa phương

Sau những thay đổi lớn trong bộ máy và quản trị địa phương, bà nhìn nhận vai trò của các tỉnh, thành phố đối với tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn tới như thế nào?

Phần lớn tăng trưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất nhiều vào các tỉnh và thành phố của Việt Nam.

Như chúng ta đã thấy, các địa phương đã trải qua những thay đổi rất lớn trong khoảng một năm rưỡi vừa qua. Trong thời gian tới, chính các địa phương sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và thực hiện những khoản đầu tư có khả năng thu hút doanh nghiệp.

Vì vậy, việc tiếp tục hỗ trợ các tỉnh, thành phố là rất quan trọng. Một mức độ cạnh tranh lành mạnh giữa các địa phương cũng có thể hữu ích.

Xét cho cùng, đây sẽ là một trong những nơi quan trọng mà động lực tăng trưởng của Việt Nam được tạo ra.

Trân trọng cám ơn bà!