Hà Nội mở không gian mới cho thương nhân trên môi trường số

Thực tiễn từ chiến dịch 100 ngày cao điểm chuyển đổi số tại Hà Nội đã chứng minh sức lan tỏa mạnh mẽ của thương mại điện tử. Gần 200 phiên livestream do các xã, phường tổ chức đã giới thiệu hơn 1.200 sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và các mặt hàng tiềm năng tới đông đảo người tiêu dùng. Nhưng để bước tiếp từ những hoạt động riêng lẻ sang một mô hình vận hành lâu dài, bài toán đặt ra cho thương mại Thủ đô là phải xây dựng được một hệ sinh thái có tổ chức và có nhận diện chung.

Sự kiện kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” cùng việc chính thức ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội” sáng ngày 06/10/2026 chính là bước chuyển mang tính đột phá đó.

Điểm chạm nội dung số và nguyên tắc “không làm thay”

Hà Nội sở hữu hệ sinh thái sản phẩm phong phú và độc đáo. Phía sau mỗi sản phẩm OCOP hay sản phẩm làng nghề là vùng nguyên liệu, kỹ năng chế tác của người thợ, lịch sử doanh nghiệp và bản sắc văn hóa địa phương. Tuy nhiên, trong môi trường mua sắm hiện đại, sản phẩm tốt thôi chưa đủ. Hàng hóa phải được nhận diện đúng, kể đúng câu chuyện, xuất hiện đúng nơi và tiếp cận đúng khách hàng.

Kênh TikTok “OCOP Hà Nội” ra đời với sứ mệnh làm điểm chạm nội dung số và kết nối thương mại. Thông qua các video ngắn, phiên truyền hình trực tiếp và sự tham gia của các nhà sáng tạo nội dung (KOC/creator), giá trị văn hóa và câu chuyện sản phẩm được truyền tải sinh động tới người tiêu dùng. Từ kênh chung này, khách hàng sẽ được dẫn trực tiếp tới gian hàng riêng của từng doanh nghiệp, hợp tác xã.

Nhấn mạnh về bản chất của mô hình, ông Trần Đức Hải, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội chia sẻ: ““Kênh “OCOP Hà Nội” không phải là một shop bán hàng của Sở Công Thương. Cơ quan nhà nước không trực tiếp bán hàng, không nhận đơn, không nhận tiền và không thực hiện nghĩa vụ của người bán””.

Theo ông Trần Đức Hải, các nhà bán hàng vẫn tự đứng tên, tự vận hành shop và chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, giá cả, tồn kho, giao nhận và chăm sóc khách hàng. “Nói một cách ngắn gọn, Nhà nước không làm thay doanh nghiệp. Vai trò của chúng tôi là tạo môi trường, đặt ra tiêu chí, kết nối các nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp nâng năng lực và mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường”, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội ông Trần Đức Hải khẳng định.

Cách làm này giải quyết triệt để nút thắt lớn nhất của nhiều chương trình hỗ trợ trước đây: đưa sản phẩm lên mạng nhưng thiếu năng lực tự duy trì. Ba giá trị thiết thực mà chương trình mang lại cho tiểu thương gồm: gia tăng khả năng hiện diện nhờ câu chuyện thương hiệu, nâng cao năng lực vận hành thương mại điện tử thực chất và mở rộng kênh kết nối thị trường bền vững.

“Kiềng ba chân” thúc đẩy kinh tế số

Điểm tựa vững chắc cho Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” là cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa ba lực lượng: cơ quan quản lý nhà nước - cơ quan báo chí truyền thông - nền tảng công nghệ. Biên bản ghi nhớ hợp tác ba bên giữa Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội và Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam (TikTok Shop) đã chính thức được ký kết.

Trong mô hình này, Sở Công Thương giữ vai trò chủ trì định hướng, rà soát tiêu chí và điều phối chung. Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội phát huy thế mạnh báo chí đa phương tiện để lan tỏa giá trị, xây dựng niềm tin thông qua thông tin được kiểm chứng và cung cấp hạ tầng kỹ thuật, trường quay chuyên nghiệp. TikTok Shop đồng hành về nền tảng, công cụ tiếp thị, giải pháp kỹ thuật, hạ tầng dữ liệu và đào tạo kỹ năng cho người bán.

Đánh giá về vai trò của truyền thông trong việc nâng tầm giá trị sản phẩm, ông Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội bày tỏ: “Đằng sau mỗi sản phẩm là công sức của người làm nghề, sinh kế của một gia đình, có khi là kinh nghiệm được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Vì vậy, giúp một sản phẩm tìm được thị trường cũng là tạo thêm cơ hội để người dân sống được bằng nghề, để nghề truyền thống tiếp tục được trao truyền”.

Ông Nguyễn Thanh Liêm nhấn mạnh, dù kinh doanh trên phố hay trên không gian mạng, chữ “Tín” vẫn là cốt lõi. “Công nghệ giúp khách hàng tìm đến; chất lượng khiến khách hàng quay lại. Một câu chuyện hay phải bắt đầu từ sản phẩm tốt, thông tin trung thực và lời hứa được thực hiện với người mua”, ông Nguyễn Thanh Liêm cho biết. Báo chí Thủ đô sẽ đồng hành bằng các phóng sự, bài viết chuyên sâu từ các làng nghề, vừa quảng bá sản phẩm vừa giám sát chất lượng, bảo vệ hình ảnh thương nhân Hà Nội.

Về phía nền tảng công nghệ, mô hình “thương mại điện tử khám phá” đang mở ra những cánh cửa mới cho đặc sản địa phương. Nhờ video ngắn và livestream, khách hàng có thể trân trọng một sản phẩm gốm Bát Tràng khi chứng kiến bàn tay nghệ nhân chế tác, hay dễ dàng đặt mua mây tre đan Phú Vinh, lụa Vạn Phúc dù ở bất kỳ đâu.

Chia sẻ về cam kết đồng hành cùng Thủ đô, ông Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam cho biết: “TikTok Shop xác định ba trọng tâm đồng hành: Hỗ trợ hình thành năng lực kinh doanh số cho các chủ thể; hỗ trợ quảng bá sản phẩm và phát huy câu chuyện địa phương; phối hợp hỗ trợ kỹ thuật và theo dõi hiệu quả triển khai”.

Ông Nguyễn Thanh Lâm kỳ vọng: “Sự am hiểu và trải nghiệm thực tế của người sản xuất là nguồn nội dung quý, giúp khách hàng hiểu sản phẩm và xây dựng niềm tin. Khi một cơ sở sản xuất mở rộng được thị trường, người lao động có thêm việc làm và nghệ nhân có thêm điều kiện truyền nghề, thương mại điện tử đã đóng góp cụ thể vào sự phát triển của địa phương”.

Không đánh đổi chất lượng lấy tốc độ phát triển

Sự bùng nổ của thương mại điện tử mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về quản lý thị trường, nguồn gốc xuất xứ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Điểm đặc biệt của Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” là sự siết chặt ngay từ khâu đầu vào và sự tham gia trực tiếp của lực lượng chức năng.

Tất cả sản phẩm đưa lên Kênh “OCOP Hà Nội” phải đáp ứng đầy đủ điều kiện lưu thông, minh bạch thông tin, niêm yết giá rõ ràng và bảo đảm khả năng cung ứng. Đáng chú ý, việc một sản phẩm nằm trong danh sách đủ điều kiện không có nghĩa là mặc nhiên được xuất hiện trên mọi nội dung. Sản phẩm, mã hàng (SKU) sẽ được rà soát và lựa chọn nghiêm ngặt theo từng chủ đề và chiến dịch cụ thể.

Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ để kiểm tra nguồn gốc, nhãn hàng hóa và xử lý nghiêm các dấu hiệu vi phạm. Thông điệp từ cơ quan quản lý nhà nước rất dứt khoát: Phát triển kinh tế số phải dựa trên nền tảng chất lượng và sự minh bạch. Quan điểm của Sở Công Thương Hà Nội thể hiện rõ định hướng tuyệt đối không đánh đổi tốc độ phát triển thương mại điện tử lấy chất lượng hàng hóa và niềm tin của người tiêu dùng.

Thước đo thực chất sau các mốc 30, 60 và 90 ngày

Mối quan tâm lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia chính là tính bền vững của dự án sau sự kiện khởi động. Bài học từ nhiều chương trình trước cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở ngày hội ra mắt hay vài phiên livestream rầm rộ rồi “trùm mền”, chuyển đổi số sẽ mãi mang tính hình thức.

Nhận thức rõ điều này, Sở Công Thương Hà Nội xác định ngày 06/10/2026 chỉ là điểm bắt đầu. Hiệu quả của Chương trình sẽ không đo đếm đơn thuần bằng lượt xem (views) hay lượt tương tác (likes). Thước đo thực sự nằm ở tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng, chất lượng vận hành và quan trọng nhất là mức độ duy trì hoạt động kinh doanh ổn định của thương nhân sau các cột mốc 30, 60 và 90 ngày.

Bên cạnh đó, hợp tác với TikTok Shop không mang tính độc quyền. Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng liên kết với các nền tảng thương mại điện tử khác nhằm xây dựng một hệ sinh thái mở, đa dạng điểm tiếp cận khách hàng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và tránh phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất.

Chuyển đổi số thương mại Thủ đô đang đi đúng hướng: Chuyển từ các hoạt động xúc tiến đơn lẻ sang đồng hành lâu dài; từ tư duy “đưa hàng lên mạng” sang nâng cao năng lực tự kinh doanh; từ quảng bá thuần túy sang xây dựng thương hiệu, niềm tin và thị trường. Khi mỗi người làm nghề tự tin làm chủ công nghệ và tự vận hành gian hàng số của mình, giá trị văn hóa và kinh tế của Hà Nội sẽ thực sự vươn xa.