Nhu cầu tín dụng khiến lãi suất dự báo còn cao trong quý cuối năm?

Trong quý III/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) duy trì lập trường hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời triển khai các biện pháp giảm chi phí vay và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng. Tăng trưởng tín dụng tích cực và thanh khoản hệ thống được đảm bảo, tỷ giá USD/VND ổn định và lạm phát vẫn kềm giữ theo mục tiêu là những điểm sáng vĩ mô - tiền tệ quan trọng, góp sức cho nhịp tăng trưởng GDP cao trong quý vừa qua.

Các biện pháp giảm chi phí vốn, hỗ trợ mở rộng tín dụng

Dự báo về diễn biến thị trường tiền tệ trong quý cuối năm, ông Hoàng Huy, CFA - Phòng Phân tích chứng khoán CTCK Maybank (MSVN) cho rằng, nhu cầu tín dụng cuối năm sẽ giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn.

Nhìn lại diễn biến thị trường vừa qua, ông Huy nhận định, sau khi kêu gọi các ngân hàng thương mại giảm lãi suất cho vay 50–100 điểm cơ bản, đồng thời nới cách tính tỷ lệ cho vay trên tiền gửi và giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn trong quý III/2026, các biện pháp giảm chi phí vay và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng đã được NHNN triển khai, nổi bật như: Từ ngày 1/8/2026 đến 31/7/2028, Quyết định 1743/QĐ-NHNN cho phép ngân hàng tính 50% tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ cho vay trên tiền gửi, qua đó tăng tính linh hoạt của bảng cân đối kế toán.

Theo chỉ đạo của NHNN, 12 ngân hàng, gồm bốn ngân hàng thương mại nhà nước, SHB, STB và NCB, cam kết cung cấp 408 nghìn tỷ VND (16 tỷ USD) tín dụng từ ngày 7/8/2026 với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay bình quân ít nhất 100 điểm cơ bản, hướng tới doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các lĩnh vực ưu tiên.

Các sửa đổi đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, được thông qua ngày 24/8/2026 và có hiệu lực ngày 1/12/2026, cho phép NHNN áp dụng tỷ lệ an toàn riêng cho từng tổ chức đối với một số định chế tài chính.

Ngày 24/9/2026, NHNN cho phép ngân hàng loại trừ các khoản vay cho khu nghỉ dưỡng, khách sạn và dự án du lịch khỏi cách tính tăng trưởng tín dụng bất động sản, tương tự các khoản vay cho khu công nghiệp và nhà ở xã hội. Các biện pháp này có thể mở rộng khả năng cho vay bất động sản thêm 15–20%.

NHNN cũng đang soạn thảo thông tư nâng giới hạn cho vay đối với các dự án chiến lược tại Hà Nội từ 13% lên 38% vốn chủ sở hữu của ngân hàng cho một khách hàng vay và từ 21% lên 52% cho một nhóm khách hàng vay.

Tuy nhiên, theo ông Huy, NHNN dường như thận trọng với việc nới rộng mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% trên toàn hệ thống, do bất định về lạm phát, nhu cầu chủ động hỗ trợ đồng nội tệ trước lập trường cứng rắn của các ngân hàng trung ương lớn và những hạn chế dai dẳng về nguồn vốn của ngân hàng. Các yếu tố này, cùng với nhu cầu tín dụng và chi tiêu cơ sở hạ tầng mạnh hơn vào cuối năm, có khả năng giữ lãi suất trong nước ở mức cao trong quý IV/2026.

Áp lực lạm phát vẫn lớn, lãi suất còn duy trì mức cao

Với nhận định về bối cảnh vĩ mô và các biến số lạm phát, tỷ giá, chuyên gia MSVN cho rằng trước hết, giá dầu Brent một lần nữa vượt 100 USD/thùng trong tháng 9/2026 khi xung đột Mỹ–Iran leo thang. Các cuộc tấn công bằng tên lửa trở lại và việc vận tải thương mại qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn đã giữ giá dầu ở mức cao. Dù gián đoạn nguồn cung ít nghiêm trọng hơn lo ngại ban đầu, việc phong tỏa kéo dài có thể tiếp tục gây áp lực tăng lên lạm phát toàn cầu.

Trong nước, chi tiêu cơ sở hạ tầng đẩy giá vận tải và vật liệu xây dựng tăng, góp phần làm lạm phát nhà ở và xây dựng cao hơn. Chúng tôi dự báo lạm phát tăng tốc trong thời gian còn lại của năm 2026.

Đối với thị trường ngoại hối, theo ông Huy, thị trường đang ổn định, nhưng NHNN khó nới lỏng quá sớm.

CFA Hoàng Huy cho rằng có thể thấy, điều kiện nguồn vốn liên ngân hàng cải thiện đáng kể trong quý III khi lãi suất cao hơn hỗ trợ tăng trưởng tiền gửi và cải thiện thanh khoản hệ thống ngân hàng. Dù lãi suất liên ngân hàng vẫn biến động vào cuối tháng do yếu tố mùa vụ, nhìn chung lãi suất thấp hơn mức trong nửa đầu năm 2026.

Trong thời gian tới, MSVN dự báo, tăng trưởng tín dụng thường tăng tốc trong quý IV khi ngân hàng đẩy mạnh cho vay trước chu kỳ hạn mức tín dụng tiếp theo. Đầu tư cơ sở hạ tầng đang triển khai cũng sẽ duy trì nhu cầu tín dụng. Các yếu tố này có thể khiến điều kiện nguồn vốn thắt chặt trở lại, dù thanh khoản gần đây đã cải thiện.

"Cùng với bất định về lạm phát và rủi ro ngoại hối còn hiện hữu, áp lực nguồn vốn có khả năng giữ lãi suất ở mức cao. Sau đợt giảm ngắn vào cuối nửa đầu năm 2026, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng bình quân đã tăng trở lại gần mức đỉnh 7,5–8,0% hồi giữa nửa đầu năm 2026. Dù lãi suất có thể giảm, kịch bản cơ sở của chúng tôi là lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao trong suốt quý IV/2026", theo MSVN.