Tây Ninh: Lấy công nghiệp làm động lực tăng trưởng

Công nghiệp chế biến, chế tạo đang giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế Tây Ninh, với nhiều ngành sản xuất có quy mô lớn, tạo việc làm cho hàng trăm ngàn lao động và đóng góp đáng kể vào ngân sách.

Phát huy lợi thế

Theo định hướng quy hoạch, Tây Ninh xác định phát triển nhanh và bền vững trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.

Tỉnh cũng đặt trọng tâm vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xem đây là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, việc xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ người dân, doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh được kỳ vọng góp phần huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, nhất là nguồn lực từ khu vực kinh tế tư nhân.

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng sản xuất mà còn phải gia tăng giá trị tạo ra trên mỗi sản phẩm, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng.

Theo Giám đốc Sở Công Thương Tây Ninh Trương Tấn Sơn, tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp với quy mô lớn hơn nhờ không gian phát triển rộng, nguồn nguyên liệu và hệ thống khu, cụm công nghiệp được đầu tư đồng bộ.

Một lợi thế đáng chú ý của Tây Ninh là vị trí kết nối giữa TP. Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và thị trường Campuchia, tiểu vùng sông Mê Kông. Đây là cơ sở để tỉnh phát triển các hành lang kinh tế, mở rộng giao thương quốc tế, nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế cửa khẩu và hình thành những cực tăng trưởng có sức lan tỏa. Những lợi thế này tạo cơ sở để Tây Ninh tiếp tục phát huy các ngành công nghiệp đã có nền tảng sản xuất, thu hút những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao hơn.

9 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng, với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 15,02% so với cùng kỳ. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 15,32%; sản xuất và phân phối điện tăng 8,22%; cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 11,8%.

Trên địa bàn tỉnh có 100 khu công nghiệp được quy hoạch với diện tích 31.339 ha, trong đó có 54 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích được quy hoạch là 16.342,3 ha. Hiện nay, có 35 khu công nghiệp đủ điều kiện tiếp nhận đầu tư với diện tích quy hoạch là 10.289,2 ha; trong đó, diện tích đất công nghiệp có thể cho thuê là 7.528,61 ha; diện tích đất sạch sẵn sàng cho thuê là 1.457,23 ha. Trong 9 tháng đầu năm, các khu công nghiệp thu hút đầu tư được 159 dự án mới, gồm: 101 dự án FDI với tổng vốn đầu tư cấp mới 686,72 triệu USD; 58 dự án trong nước với tổng vốn đầu tư cấp mới 6.420,34 tỷ đồng. Khu kinh tế cửa khẩu, lũy kế 9 tháng, thu hút 03 dự án FDI với vốn đầu tư 80,8 triệu USD, diện tích 21,2 ha; 02 dự án DDI thuê 0,66 ha đất.

Theo quy hoạch, Tây Ninh có 108 cụm công nghiệp với tổng diện tích là 6.228 ha. Đến nay, có 24 cụm công nghiệp, diện tích hơn 1.178 ha đã đi vào hoạt động, thu hút 535 dự án, trong đó có 93 dự án có vốn FDI. Trong 9 tháng đầu năm nay, tỉnh có 9 cụm công nghiệp được thành lập mới và 12 cụm công nghiệp đã nộp hồ sơ đề nghị thành lập, diện tích khoảng 870 ha.

Phát triển 6 nhóm ngành công nghiệp chủ lực

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển, cùng yêu cầu ngày càng cao về sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và tiêu chuẩn môi trường, Tây Ninh xác định phát triển công nghiệp phải đi vào chiều sâu, khai thác hiệu quả những lợi thế sẵn có và từng bước khắc phục các "điểm nghẽn".

Trên cơ sở đó, tỉnh Tây Ninh lựa chọn 6 nhóm ngành công nghiệp chủ yếu, gồm 11 ngành công nghiệp trọng tâm để tập trung phát triển đến năm 2030, gồm: chế biến thực phẩm; dệt - may - da giày; hóa chất và sản phẩm hóa chất; cao su - nhựa; cơ khí, máy móc - thiết bị; điện - điện tử.

Trong đó, công nghiệp hỗ trợ được xác định là lĩnh vực ưu tiên, nhằm nâng tỷ lệ nội địa hóa, tăng liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, thu hút các doanh nghiệp đầu chuỗi và nâng sức cạnh tranh của nền công nghiệp địa phương.

Tây Ninh đặt mục tiêu đặt ra đến năm 2030, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp phấn đấu tăng bình quân 11%/năm trong giai đoạn 2026-2030, chiếm 60,4% GRDP của tỉnh. Riêng các nhóm ngành công nghiệp chủ yếu phấn đấu tăng giá trị tăng thêm bình quân trên 13%/năm, chiếm trên 80% giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp vào năm 2030.

Cùng với tăng trưởng, Tây Ninh đặt mục tiêu nâng chất lượng công nghiệp. Đến năm 2030, công nghiệp công nghệ cao dự kiến chiếm 22-25% giá trị tăng thêm toàn ngành; công nghệ trung bình chiếm 48-50%, trong khi công nghệ thấp giảm còn 25-30%.

Kim ngạch xuất khẩu hàng công nghiệp được đặt mục tiêu đạt 27,5 tỷ USD, trong đó sản phẩm thuộc các ngành công nghiệp chủ yếu chiếm 90-95%. Tỷ lệ nội địa hóa một số ngành công nghiệp trọng tâm phấn đấu đạt 40-45% trong giai đoạn 2026-2030.

Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là Tây Ninh không chỉ tập trung mở rộng quy mô sản xuất mà hướng đến hình thành các cụm công nghiệp có sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Huỳnh Văn Sơn, phát triển các ngành công nghiệp chủ yếu cần đặt trong định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phải trở thành những động lực quan trọng, tạo nền tảng để tổ chức công nghiệp theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tính bền vững.

“Tỉnh Tây Ninh tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; nâng cao chất lượng quy hoạch, hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, chuẩn bị sẵn sàng quỹ đất sạch, nguồn nhân lực và cơ chế hỗ trợ minh bạch để đón nhận các dự án công nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Huỳnh Văn Sơn.