Lào Cai: Khởi sắc diện mạo vùng cao từ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia

Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân

Là địa bàn vùng cao, điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều khó khăn, sản xuất của người dân chủ yếu dựa vào quy mô hộ gia đình, xã Lao Chải xác định công tác giảm nghèo phải gắn với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện cơ sở hạ tầng, giải quyết việc làm và cải thiện đời sống Nhân dân. Qua đó, từng bước tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo.

Trên cơ sở đó, UBND xã tập trung chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện chính sách an sinh xã hội, đồng thời đẩy mạnh các chương trình, dự án hỗ trợ người dân phát triển kinh tế. Trong 9 tháng năm 2026, xã Lao Chải tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh; nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 715,62 triệu đồng, bằng 178,9% kế hoạch. Thu nhập bình quân đầu người đạt 25 triệu đồng, bằng 75,38% kế hoạch…

Công tác quản lý, điều hành vốn đầu tư được quan tâm, trong đó nguồn vốn thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia được bố trí trong tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của xã. Các công trình hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông nông thôn, thủy lợi và nước sinh hoạt, tiếp tục được rà soát, ưu tiên đầu tư nhằm phục vụ trực tiếp đời sống và sản xuất của người dân.

Cùng với phát triển sản xuất, xã chú trọng củng cố các mô hình kinh tế tập thể, tăng cường liên kết sản xuất và hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn tín dụng chính sách. Đến nay, địa phương duy trì hoạt động của 2 hợp tác xã và 6 tổ hợp tác; trong 9 tháng thành lập mới 5 tổ hợp tác, hoàn thành kế hoạch năm. Việc phát triển các tổ chức kinh tế tập thể sẽ góp phần nâng cao khả năng liên kết, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và từng bước mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương. Bên cạnh đó, xã luôn quan tâm đến công tác đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm. Lũy kế 9 tháng năm 2026, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 38%, hoàn thành kế hoạch năm; xã tạo việc làm mới cho 151 lao động, đạt 100% kế hoạch…

Ông Vũ Hoàng Tuấn - Trưởng phòng Kinh tế xã Lao Chải khẳng định, hiệu quả của các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, tạo tư liệu sản xuất và tài sản cho các hộ dân; mở ra khả năng phát triển chăn nuôi, tăng thu nhập và từng bước tự chủ về sinh kế.

Tại Xã Bảo Yên, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đã tập trung nguồn lực nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, chăm sóc sức khỏe, phát triển nguồn nhân lực và thay đổi nhận thức của người dân. Việc thực hiện các chính sách theo hướng sát nhu cầu thực tế đang góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, tạo nền tảng để đồng bào dân tộc thiểu số từng bước vươn lên, giảm nghèo bền vững.

Trong năm 2026, xã Bảo Yên tập trung triển khai các chương trình có tác động trực tiếp đến đời sống người dân, trong đó chú trọng bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch, chăm sóc sức khỏe, nâng cao thể trạng, phát triển nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn và tăng cường truyền thông, vận động.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, xã triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là người dân tộc thiểu số; chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em; tuyên truyền, tư vấn, vận động người dân thay đổi hành vi chăm sóc sức khỏe, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và cải thiện chất lượng dân số.

Xã Bảo Yên đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch. Các câu lạc bộ văn hóa dân gian, đội văn nghệ truyền thống, hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao và các thiết chế văn hóa ở thôn được duy trì, tạo môi trường để đồng bào gìn giữ, trao truyền bản sắc.

Việc khai thác các giá trị văn hóa gắn với du lịch được kỳ vọng mở thêm cơ hội phát triển dịch vụ, tạo việc làm và thu nhập tại địa phương. Đây là hướng bổ trợ sinh kế, nhất là đối với những hộ có điều kiện tham gia các hoạt động dịch vụ, sản phẩm văn hóa và du lịch cộng đồng.

Để các chính sách thực sự tạo chuyển biến trong đời sống, Bảo Yên chú trọng quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, tránh thất thoát, lãng phí... Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân và thanh quyết toán kinh phí theo quy định. Xã phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao trong năm 2026, bảo đảm nguồn lực của Chương trình được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, thiết thực đối với người dân.

Nghĩa Đô là xã vùng III của tỉnh Lào Cai, có 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Với địa hình chia cắt, giao thông tại một số khu vực còn khó khăn, nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội còn lớn, trong những năm qua, nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia, đã góp phần bổ sung nguồn lực để xã Nghĩa Đô đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống người dân.

Đến hết tháng 9/2026, xã Nghĩa Đô đã giải ngân trên 57% nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Xã đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, phấn đấu hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch, đưa nguồn lực đầu tư phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia

Trong 9 tháng đầu năm 2026, các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia trong điều kiện vừa tiếp tục xử lý nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 kéo dài, vừa tổ chức thực hiện các chương trình giai đoạn 2026-2030, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và thực hiện bàn giao, chuyển tiếp nhiều nhiệm vụ, dự án. Công tác tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách; rà soát, phân bổ, điều chỉnh kế hoạch vốn; hướng dẫn, đôn đốc các đơn vị, địa phương được quan tâm thực hiện.

Tổng kế hoạch vốn thực hiện trong năm 2026 là hơn 2.276 tỷ đồng. Đến ngày 05/10/2026, tổng số vốn giải ngân đạt hơn 567 tỷ đồng; riêng phần vốn được xác định đủ điều kiện về thời gian để triển khai, vốn giai đoạn 2021-2025 kéo dài đạt tỷ lệ giải ngân đạt 54,3%.

Tại cuộc họp rà soát tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 mới đây, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu các sở, ngành, đơn vị, địa phương tập trung hoàn thành cao nhất kế hoạch vốn năm 2026.

Xác định những tháng cuối năm là giai đoạn cao điểm, tập trung cao nhất cho nhiệm vụ thực hiện và giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia. Với quan điểm chỉ đạo là: Không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm; không để các thủ tục thuộc thẩm quyền xử lý của cơ quan, đơn vị kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Đối với toàn bộ vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu giải ngân 100% trước ngày 31/12/2026. Phấn đấu hết tháng 10/2026, tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh tối thiểu đạt 75%; hết tháng 11/2026 tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh đạt tối thiểu 85%; đến ngày 31/12/2026 đạt tối thiểu 95%, trong đó vốn kéo dài phải hoàn thành 100%.

Đồng thời, các đơn vị tập trung xử lý 03 nhóm việc: Giải ngân ngay số vốn đã đủ điều kiện; hoàn thiện thủ tục đối với số vốn mới được giao; khẩn trương thu hồi, điều chỉnh số vốn không còn khả năng thực hiện để phân bổ cho các nhiệm vụ có khả năng giải ngân.

Đối với vốn đầu tư, phải đẩy nhanh tiến độ thi công gắn với nghiệm thu, thanh toán. Việc đẩy nhanh tiến độ phải đi đôi với bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng chế độ, đúng quy định pháp luật, bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.