Thái Nguyên cụ thể hóa lợi thế, tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội

Kết quả phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 cho thấy những chuyển biến tích cực của địa phương trong hành trình trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.

Phát huy lợi thế chiến lược

Nằm ở vị trí cửa ngõ kết nối vùng trung du và miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội và vùng đồng bằng sông Hồng, Thái Nguyên đang có lợi thế địa lý cùng hệ thống giao thông liên vùng đang tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh mở rộng giao thương, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào các chuỗi sản xuất, cung ứng trong nước và quốc tế.

Theo định hướng quy hoạch, khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò động lực công nghiệp, đô thị và dịch vụ, phát huy lợi thế liên kết với vùng Thủ đô. Khu vực phía Bắc được định hướng phát triển kinh tế xanh, lâm nghiệp bền vững, nông nghiệp đặc sản và du lịch sinh thái. Vùng chuyển tiếp đóng vai trò kết nối, phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản và các hoạt động kinh tế hỗ trợ.

Cùng với việc tổ chức lại không gian phát triển, Thái Nguyên chú trọng hoàn thiện kết cấu hạ tầng, coi đây là một trong những yếu tố quyết định khả năng thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.

Hệ thống cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, các tuyến quốc lộ và mạng lưới giao thông kết nối liên vùng đang phát huy vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa, liên kết sản xuất. Việc hoàn thành tuyến đường liên kết Thái Nguyên - Bắc Ninh - Phú Thọ tiếp tục góp phần mở rộng kết nối giữa các khu vực công nghiệp với thị trường và các trung tâm logistics phía Bắc.

Công nghiệp tạo đà tăng trưởng hai con số

Theo thống kê, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tỉnh 9 tháng năm 2026 ước tăng 11,24% so với cùng kỳ, đứng thứ 6 trong 34 tỉnh, thành phố cả nước. Riêng quý III, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 13,96%, xếp thứ 2 toàn quốc.

Trong cơ cấu tăng trưởng, công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu, tăng 15,63% trong 9 tháng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 23,23%, cho thấy đà phát triển mạnh mẽ của hoạt động sản xuất, đặc biệt trong các ngành chế biến, chế tạo và điện tử.

Cùng với công nghiệp, hoạt động xuất khẩu tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 9 tháng ước đạt 30,38 tỷ USD, tăng 28,24% so với cùng kỳ. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt khoảng 21.409 tỷ đồng, tăng 18,13%.

Những con số này đã phản ánh quy mô và tốc độ tăng trưởng, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Thái Nguyên trong mạng lưới sản xuất công nghiệp và thương mại quốc tế.

Đáng chú ý, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là một điểm sáng. Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh cấp mới 23 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 5,81 tỷ USD; đồng thời ghi nhận 22 dự án điều chỉnh tăng vốn, bổ sung khoảng 2,24 tỷ USD. Tổng vốn FDI đăng ký cấp mới và tăng thêm đạt trên 8 tỷ USD.

Với sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ lớn, tiêu biểu là Samsung, Thái Nguyên đã hình thành nền tảng sản xuất điện tử quy mô lớn, đồng thời mở ra cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao.

Tính đến tháng 10/2026, tỉnh đã thành lập 13 khu công nghiệp, trong đó 6 khu đang hoạt động, thu hút hàng trăm dự án đầu tư thứ cấp. Cùng với việc phát triển các khu công nghiệp mới và khu công nghệ số tập trung, Thái Nguyên đang tiếp tục chuẩn bị hạ tầng, quỹ đất để đón các dòng vốn đầu tư trong giai đoạn tiếp theo.

Đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư

Khu công nghiệp Yên Bình là một trong những ví dụ tiêu biểu về việc khai thác lợi thế địa phương để hình thành không gian sản xuất công nghiệp hiện đại, thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

Tiếp nối quá trình phát triển khu công nghiệp hiện hữu, dự án Khu công nghiệp Yên Bình 2 do Công ty CP Đầu tư phát triển Yên Bình làm chủ đầu tư được triển khai với diện tích 299,07 ha, tổng vốn đầu tư 3.650 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng bổ sung quỹ đất công nghiệp, nâng cao khả năng tiếp nhận các nhà đầu tư trong lĩnh vực điện tử và công nghiệp hỗ trợ.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển Yên Bình ghi nhận sự hỗ trợ của chính quyền địa phương trong quá trình triển khai các dự án Yên Bình và Yên Bình 2. Doanh nghiệp luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ về mọi mặt của lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Sự đồng hành này được doanh nghiệp ghi nhận ở việc thực hiện các thủ tục pháp lý và sự phối hợp trong công tác giải phóng mặt bằng. Đối với tỉnh, chất lượng môi trường đầu tư được phản ánh qua khả năng chuyển hóa các cam kết đầu tư thành những dự án đi vào hoạt động thực chất.

Bên cạnh đó, những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan và bản sắc văn hóa cũng tạo thêm dư địa phát triển cho ngành du lịch. Cùng với thương hiệu chè Thái Nguyên, không gian phát triển mới mở ra cơ hội khai thác giá trị kinh tế rừng, nông sản đặc sản và các điểm đến sinh thái như hồ Ba Bể, hồ Núi Cốc.

Trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 7,34 triệu lượt khách du lịch, với doanh thu ước đạt 10.489 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy tiềm năng phát triển du lịch của địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, gắn khai thác lợi thế với bảo vệ cảnh quan, môi trường và gìn giữ các giá trị văn hóa.

Theo ông Đỗ Trọng Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên, để biến những lợi thế sẵn có thành động lực tăng trưởng bền vững, ngành du lịch cần chú trọng phát triển các sản phẩm có chiều sâu, mang bản sắc riêng, đồng thời tăng cường liên kết giữa các chủ thể tham gia hoạt động du lịch. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị kinh tế từ du lịch.

Cùng quan điểm, bà Trần Nữ Ngọc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên nhận định, hoạt động du lịch của tỉnh thời gian gần đây đã có nhiều đổi mới, đặc biệt trong tổ chức sự kiện và quảng bá hình ảnh điểm đến. Tuy nhiên, những chuyển biến này chủ yếu mới tạo được hiệu ứng về mặt truyền thông, trong khi việc xây dựng các sản phẩm du lịch có chiều sâu, nhất là sản phẩm phục vụ khách quốc tế, vẫn chưa thực sự rõ nét.

Dẫn chứng từ sản phẩm du lịch đặc sắc “Hồ trên núi - Trà trong mây”, bà Ngọc Anh cho rằng, Thái Nguyên sở hữu những tài nguyên có khả năng tạo nên dấu ấn riêng trên bản đồ du lịch. Tuy nhiên, tại khu vực hồ Ba Bể, các dịch vụ du lịch vẫn còn mang tính tự phát, thiếu sự đầu tư đồng bộ và bài bản. Vì vậy, việc thu hút những nhà đầu tư có năng lực, tầm nhìn dài hạn để phát triển hệ thống dịch vụ và sản phẩm chất lượng cao là yêu cầu cần thiết, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế du lịch Thái Nguyên trong giai đoạn mới.