Ngành Thuế Điện Biên: Kiến tạo khơi thông dòng vốn, không gian tăng trưởng mới

Qua đó, cơ quan thuế không chỉ làm tốt vai trò quản lý thu ngân sách mà còn kiến tạo một môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, công bằng và phát triển bền vững cho địa phương.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi mạnh mẽ, cộng đồng doanh nghiệp tại các địa phương miền núi, biên giới như Điện Biên phải đối mặt với không ít rào cản mang tính đặc thù. Địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh nằm rải rác ở các xã vùng sâu, vùng xa. Những yếu tố này vô hình trung làm gia tăng chi phí vận hành, chi phí nhân sự và thời gian thực hiện các TTHC.

Xóa bỏ rào cản địa lý, tiếp sức dòng tiền cho doanh nghiệp

Nhận diện rõ những thách thức đó, ngành Thuế tỉnh Điện Biên đã chọn cải cách hành chính (CCHC) và chuyển đổi số làm khâu đột phá, thực thi nhất quán phương châm “Lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ".

Trao đổi về chiến lược này, ông Nguyễn Quang Việt, Trưởng Thuế tỉnh Điện Biên, cho biết: “Về mặt chức năng và nhiệm vụ, Thuế tỉnh Điện Biên không có thẩm quyền tự cắt giảm hoặc ban hành mới các TTHC thuế, bởi thẩm quyền này thuộc về các cơ quan TƯ như Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Thuế. Tuy nhiên, để đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí vận hành, Thuế Điện Biên tập trung triển khai hai nhóm chương trình hành động cốt lõi".

Cụ thể, Thuế Điện Biên thường xuyên tổng hợp các vướng mắc, chồng chéo trong quá trình thực thi chính sách thực tế để tích cực tham gia đóng góp ý kiến với Bộ Tài chính và Cục Thuế. Mục tiêu là đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các quy trình không còn phù hợp, hướng tới đơn giản hóa tối đa cho người nộp thuế.

Đổi mới phương thức quản lý, chuẩn hóa quy trình làm việc nội bộ và nâng cao trách nhiệm công vụ của cán bộ thuế. Qua đó, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giải quyết các thủ tục hoàn thuế, miễn giảm thuế đúng hạn và trước thời hạn quy định.

Đồng thời, tăng cường đối thoại, hướng dẫn trực tuyến giúp doanh nghiệp nắm vững chính sách, hạn chế tối đa sai sót phải làm lại hồ sơ gây lãng phí nguồn lực.

Chia sẻ sâu hơn về những giá trị thực tiễn mà công nghệ mang lại, bà Phạm Thị Thúy, Phó Trưởng Thuế tỉnh Điện Biên, nhấn mạnh rằng việc triển khai kê khai - nộp thuế - hoàn thuế điện tử và ứng dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã tạo ra bước ngoặt lớn cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Hệ thống thuế điện tử cho phép doanh nghiệp thực hiện các thủ tục 24/7, kể cả ngày nghỉ hay lễ tết. Doanh nghiệp không còn phải cử nhân sự đi lại hàng chục, hàng trăm cây số đến cơ quan thuế hay ngân hàng để nộp hồ sơ, qua đó loại bỏ hoàn toàn chi phí in ấn, đi lại và chi phí nhân sự hành chính.

Ngoài ra, toàn bộ quy trình tiếp nhận, phân luồng và giải quyết hồ sơ hoàn thuế được thực hiện 100% trên môi trường số. Doanh nghiệp có thể chủ động theo dõi sát sao, trực tuyến từng khâu xử lý. Sự minh bạch và tốc độ giải quyết nhanh chóng giúp doanh nghiệp sớm nhận lại nguồn vốn hoàn thuế để kịp thời xoay vòng, tái đầu tư sản xuất kinh doanh.

Đáng chú ý, các nền tảng như Hệ thống Thuế điện tử (eTax), Ứng dụng eTax Mobile, Cổng thông tin Hóa đơn điện tử và Phần mềm Hỗ trợ kê khai được tích hợp hệ thống cảnh báo tự động. Những công cụ này hỗ trợ tra cứu nghĩa vụ thuế tức thời và kiểm tra tính lô - gic của dữ liệu, giúp kế toán giảm thiểu tối đa các lỗi nhập liệu thủ công và tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.

Đặc biệt, đối với lĩnh vực dịch vụ, du lịch và bán lẻ, những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã giải quyết triệt để bài toán giao dịch liên tục ngoài giờ hành chính. Các cơ sở bán lẻ, nhà hàng, khách sạn có thể xuất hóa đơn ngay lập tức 24/7 mà không bắt buộc phải ký số trên từng hóa đơn. Hệ thống vẫn ghi nhận giao dịch khi thiết bị mất kết nối mạng tạm thời và tự động đồng bộ khi có mạng trở lại. Đồng thời, chương trình “Hóa đơn may mắn” do Thuế tỉnh Điện Biên định kỳ tổ chức còn tạo hiệu ứng kích cầu tiêu dùng văn minh, thu hút khách hàng quay trở lại sử dụng dịch vụ.

Tháo gỡ vướng mắc dứt điểm từ cơ sở

Không dừng lại ở việc chuyển đổi số khâu tiếp nhận hồ sơ, ngành Thuế tỉnh Điện Biên còn đổi mới toàn diện công tác hỗ trợ, giải đáp vướng mắc cho người nộp thuế. Quan điểm xuyên suốt của đơn vị là đối thoại không đơn thuần để tuyên truyền chính sách một chiều, mà phải thực sự trở thành kênh tiếp nhận thông tin hai chiều để cơ quan Thuế đồng hành, tháo gỡ kịp thời khó khăn phát sinh.

Hình thức đối thoại được tổ chức linh hoạt hơn, lồng ghép giữa tuyên truyền, tập huấn và đối thoại trực tiếp theo từng nhóm đối tượng, lĩnh vực, ngành nghề và địa bàn. Riêng trong Quý III/2026, Thuế tỉnh Điện Biên đã tổ chức và phối hợp tổ chức 09 hội nghị với trên 573 lượt người nộp thuế tham dự, tiếp nhận và giải đáp hơn 73 lượt vướng mắc tại hội nghị và sau hội nghị. Nhiều chương trình được thiết kế theo nhóm đối tượng cụ thể, như phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý; phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh bồi dưỡng kiến thức thuế, bảo hiểm xã hội cho cán bộ quản lý hợp tác xã.

Đánh giá về tinh thần đổi mới này, ông Nguyễn Quang Việt, Trưởng Thuế tỉnh Điện Biên, khẳng định: “Chúng tôi đặc biệt chú trọng nâng chất lượng giải đáp thay vì chỉ tăng số lượng hội nghị. Trước và trong các chương trình đối thoại, những vấn đề doanh nghiệp quan tâm được tổng hợp theo từng nhóm chính sách để bộ phận chuyên môn chuẩn bị nội dung trả lời. Các vấn đề thuộc thẩm quyền được giải đáp trực tiếp, rõ căn cứ; nội dung phức tạp cần phối hợp nhiều đơn vị hoặc xin ý kiến cấp có thẩm quyền sẽ được phân công theo dõi và tiếp tục trả lời sau hội nghị. Mục tiêu là không để kiến nghị của doanh nghiệp dừng lại ở việc “ghi nhận”, mà phải xác định được đầu mối xử lý, hướng xử lý và kết quả cuối cùng”.

Song song với việc tháo gỡ vướng mắc thủ tục, việc triển khai kịp thời các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế và tiền thuê đất của Nhà nước được thực hiện vô cùng quyết liệt nhằm đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất kinh doanh. Ngay sau khi các chính sách được ban hành, Thuế tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền qua cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, thư điện tử và tổ chức các hội nghị đối thoại trực tiếp (như 02 hội nghị lớn vào tháng 3 và tháng 7 năm 2026 thu hút trên 300 lượt doanh nghiệp tham gia).

Hiệu quả thực tiễn từ các chính sách hỗ trợ tiền thuê đất đạt được những con số ấn tượng. Minh chứng, trong năm 2025, tổng số tiền thuê đất được miễn, giảm và gia hạn trên địa bàn tỉnh đạt 28,79 tỷ đồng, trong đó giảm tiền thuê đất 13,6 tỷ đồng, miễn tiền thuê đất 90 triệu đồng và gia hạn tiền thuê đất 15,1 tỷ đồng.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng số tiền thuê đất được miễn, giảm và gia hạn đạt 34,315 tỷ đồng, bằng 119,19% so với cả năm 2025. Trong đó, số tiền được giảm là 225 triệu đồng; số tiền được miễn là 90 triệu đồng.

Điểm sáng, số tiền thuê đất được gia hạn đạt tới 34 tỷ đồng, bằng 225,17% so với cả năm 2025. Kết quả này cho thấy chính sách gia hạn tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực tài chính ngắn hạn, tạo điều kiện chủ động cân đối dòng tiền để duy trì và mở rộng sản xuất kinh doanh.

Hài hòa nhiệm vụ thu và sứ mệnh phát triển

Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là công tác thanh tra, kiểm tra chống thất thu thuế. Làm thế nào để vừa đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước, vừa tránh làm phiền và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường của doanh nghiệp?

Trả lời bài toán này, ngành Thuế tỉnh Điện Biên đã quán triệt định hướng kiểm tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng, hiệu quả kiểm tra. Cơ quan thuế chủ động phân tích dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử và các thông tin liên quan để đánh giá mức độ tuân thủ, xác định trọng tâm, trọng điểm và lựa chọn đối tượng kiểm tra theo quy định. Cách làm này giúp tập trung nguồn lực vào những trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao, kịp thời phát hiện, ngăn ngừa hành vi vi phạm, đồng thời hạn chế việc kiểm tra tràn lan, chồng chéo và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Chia sẻ sâu hơn về phương thức quản lý này, ông Dương Duy Bẩy, Phó Trưởng Thuế tỉnh Điện Biên, nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định hiệu quả kiểm tra không chỉ thể hiện ở số thu truy thu, xử phạt mà còn ở khả năng phòng ngừa vi phạm, nâng cao tính tự giác tuân thủ pháp luật và giảm phiền hà cho người nộp thuế. Mục tiêu là quản lý thuế chặt chẽ nhưng không gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp; bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với cơ quan thuế”.

Trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn; kết luận, xử lý trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và quy định pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp giải trình, làm rõ các nội dung liên quan. Đối với những sai sót do vô ý, cơ quan thuế tận tình hướng dẫn khắc phục theo quy định; đối với hành vi vi phạm cố tình, thực hiện xử lý nghiêm minh, khách quan, đúng tính chất và mức độ vi phạm.

Có thể khẳng định, sự chuyển mình mạnh mẽ trong công tác CCHC và chuyển đổi số của Thuế tỉnh Điện Biên đang đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Ngành Thuế cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ mọi rào cản về TTHC, giúp cộng đồng doanh nghiệp an tâm phát triển sản xuất kinh doanh, góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế chung của tỉnh Điện Biên.