Tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp nhờ thanh toán liền mạch

Đằng sau mỗi thao tác chạm thẻ, quét mã QR hay thanh toán bằng ví điện tử là cả một hạ tầng phức tạp, từ mã hóa thông tin thẻ, kết nối thanh toán nội địa đến kiểm tra gian lận. Hạ tầng ấy chỉ thực sự hiệu quả khi người dùng không nhận ra sự hiện diện của nó.

Từ lâu, thanh toán liền mạch được xem là một cách cải thiện trải nghiệm. Nay các doanh nghiệp dẫn đầu coi đó là quyết định chiến lược, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, khả năng mở rộng thị trường và mức độ rủi ro. Đầu tư vào hạ tầng này không rẻ, nhưng không đầu tư thì cái giá còn lớn hơn, bất kể quy mô doanh nghiệp.

Theo báo cáo thanh toán toàn cầu thường niên lần thứ 11 của Global Payments, năm 2025 ví điện tử chiếm 77% giá trị thương mại điện tử và 62% giá trị thanh toán tại điểm bán ở châu Á - Thái Bình Dương.

Các con số này chịu tác động lớn từ Trung Quốc và Ấn Độ, hai thị trường ví điện tử lớn nhất thế giới, nhưng xu hướng đang lan rộng. Tại Hong Kong, năm nay lần đầu tiên ví điện tử được dùng nhiều hơn thẻ.

Làn sóng kế tiếp là chuyển khoản trực tiếp giữa các tài khoản ngân hàng. Singapore đang đi theo hướng này với PayNow. Ở quy mô khu vực, Project Nexus, sáng kiến của một số ngân hàng trung ương, đang kết nối các hệ thống thanh toán tức thời của ASEAN, để quét mã QR ở nước ngoài tiện như thanh toán trong nước.

Điều này dẫn đến việc lợi thế cạnh tranh của nhà bán hàng đang dịch chuyển. Việc quầy thu ngân dán bao nhiêu logo thẻ ít quan trọng hơn việc hệ thống phía sau có vận hành ổn định, an toàn và liền mạch hay không.

Khi việc thanh toán diễn ra liền mạch, doanh nghiệp được lợi ở ba mặt: chi phí, thị trường và khả năng giữ chân khách. Cụ thể, việc nhận thanh toán qua chuyển khoản trực tiếp giữa các tài khoản ngân hàng và ví điện tử giúp doanh nghiệp bớt phụ thuộc vào thẻ ngân hàng, vốn có mức phí khoảng 2,8-2,9% giá trị giao dịch. Với doanh nghiệp có doanh thu lớn, khoản chênh lệch này đáng kể.

Bên cạnh đó, theo ông Danny Diab, Giám đốc điều hành Snap Fitness, chuỗi nhượng quyền phòng gym hoạt động tại nhiều thị trường cho biết khi chấp nhận đúng phương thức thanh toán mà khách quen dùng, từ ví điện tử, mã QR đến nhiều loại tiền tệ, doanh nghiệp tiếp cận được những nhóm khách trước đây khó phục vụ, như du khách nước ngoài. Ngược lại, nếu khách không thể thanh toán bằng các phương thức quen thuộc, doanh nghiệp có thể mất đơn hàng ngay ở bước cuối cùng.

Hệ thống ổn định, ít giao dịch lỗi và khôi phục nhanh khi có sự cố giúp doanh nghiệp không mất doanh thu lẫn thiện cảm của khách. Với doanh nghiệp hoạt động ở nhiều thị trường, việc khách có thể thanh toán và dùng dịch vụ xuyên biên giới mà không phải làm thêm thao tác nào còn tạo ra lợi thế khó sao chép. Đây được gọi là “hào kinh tế” - lợi thế khiến đối thủ khó đuổi theo.

Những lợi thế này không đến tự nhiên. Chúng chỉ có được khi doanh nghiệp đầu tư để hạ tầng phía sau vận hành ổn định, an toàn và kết nối được nhiều phương thức thanh toán.

Tuy nhiên, thanh toán càng thuận lợi không có nghĩa là rủi ro biến mất. Trách nhiệm phát hiện và xử lý sự cố chuyển từ khách hàng sang doanh nghiệp.

Nguy cơ gian lận thể hiện rõ nhất ở lĩnh vực chuyển tiền. Ông Ken Zheng, Giám đốc điều hành nền tảng chuyển tiền quốc tế trực tuyến Panda Remit, cho biết khách hàng ngày càng muốn biết từng đồng tiền đi đâu, và sự minh bạch đó chỉ có được khi thanh toán tức thời đi kèm kiểm tra gian lận theo thời gian thực.

Trước đây, một lệnh chuyển tiền mất vài ngày mới hoàn tất, tạo khoảng đệm để phát hiện lừa đảo trước khi tiền đến nơi. Giờ đây, giao dịch xong trong vài giây, khoảng đệm ấy không còn. Doanh nghiệp buộc phải giám sát từng giao dịch ngay lập tức.

Theo ông Zheng, cách làm này giúp tỷ lệ tổn thất do gian lận tại Panda Remit năm ngoái chưa đến 1 điểm cơ bản (0,01% giá trị giao dịch). Mức trung bình của ngành chuyển tiền hiện vượt 50 điểm cơ bản (0,5%).