Bắc Ninh định hình khu công nghiệp thế hệ mới

Ngày 4/11, nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, được sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp và các đơn vị phối hợp tổ chức Diễn đàn “Công nghiệp Bắc Ninh 2026: Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”. Diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ chuỗi Triển lãm Công nghiệp và Sản xuất Việt Nam 2026.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Đinh Nam Thắng, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh cho rằng, các khu công nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, từ hạ tầng sản xuất truyền thống sang hệ sinh thái công nghệ cao và chuỗi cung ứng bền vững.

Theo ông Thắng, quỹ đất, vị trí địa lý, hạ tầng kỹ thuật và nhà xưởng vẫn là những điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư, nhưng chưa đủ tạo lợi thế dài hạn. Doanh nghiệp còn cần tiếp cận công nghệ, nhân lực, nhà cung ứng, logistics, năng lượng và các dịch vụ hỗ trợ để duy trì hoạt động ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Thực tế, trong 10 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh đã cấp mới 183 dự án đầu tư, đồng thời điều chỉnh tăng vốn cho hơn 264 lượt dự án, với tổng vốn đăng ký cấp mới và điều chỉnh tăng của các dự án thứ cấp đạt 4.418,99 triệu USD. Cũng trong thời gian này, có 216 doanh nghiệp mới đi vào sản xuất. Hiện địa phương có 23/40 khu công nghiệp đã thành lập đi vào hoạt động, với hơn 2.310 dự án đầu tư còn hiệu lực.

Đáng chú ý, quỹ đất sạch đủ điều kiện thu hút đầu tư trong các khu công nghiệp hiện khoảng 600 ha và dự kiến tăng lên khoảng 1.155 ha vào cuối năm 2026.

Từ thực tiễn trên, ông Đinh Nam Thắng cho rằng, Bắc Ninh cần tập trung vào ba chuyển dịch chiến lược.

Trước hết, chuyển từ phát triển hạ tầng sản xuất sang hạ tầng hệ sinh thái, trong đó khu công nghiệp cần vượt ra khỏi các điều kiện truyền thống như đất đai, nhà xưởng, giao thông, điện, nước để phát triển hệ thống kết nối đồng bộ về công nghệ, nghiên cứu, đào tạo, logistics, năng lượng và dịch vụ hỗ trợ. Đặc biệt, các dự án công nghệ cao, bán dẫn, điện tử đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật chất lượng cao, nguồn điện ổn định và nhân lực có kỹ năng. Do đó, cần thường xuyên rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông, năng lượng, xử lý nước thải, viễn thông và dịch vụ cho người lao động, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư, vận hành và đổi mới.

Thứ hai, chuyển từ thu hút dự án riêng lẻ sang phát triển các cụm liên kết ngành. Bắc Ninh cần chuyển trọng tâm thu hút FDI sang lựa chọn các dự án công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn và khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước. Trong đó, doanh nghiệp FDI đóng vai trò dẫn dắt, doanh nghiệp nội địa tham gia cung ứng linh kiện, vật liệu, logistics và dịch vụ kỹ thuật. Để thực hiện mục tiêu có từ 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trở lên vào năm 2030, cần tăng cường kết nối cung – cầu, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực công nghệ, chất lượng và quản trị, đồng thời gắn đào tạo nhân lực với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Thứ ba, chuyển từ tăng trưởng theo quy mô sang cạnh tranh bằng chất lượng và tính bền vững. Theo đó, cần đánh giá hiệu quả phát triển khu công nghiệp không chỉ qua số lượng dự án và vốn đầu tư, mà còn ở năng lực công nghệ, năng suất và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp cần đẩy mạnh đổi mới thiết bị, tự động hóa, số hóa quy trình và phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước để giảm phụ thuộc vào các mắt xích đơn lẻ. Đồng thời, cần chú trọng tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, quản lý chất thải và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế, hướng tới phát triển công nghiệp bền vững.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh, lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới không chỉ được quyết định bởi số lượng khu công nghiệp, dự án hay tổng vốn đầu tư, mà còn nằm ở mức độ kết nối giữa các doanh nghiệp, khả năng chuyển hóa công nghệ thành năng suất và sự tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi giá trị.

Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra là kiến tạo những khu công nghiệp nơi nhà máy gắn với công nghệ, nhà đầu tư gắn với nhà cung ứng, sản xuất gắn với đổi mới sáng tạo và tăng trưởng gắn với trách nhiệm môi trường, xã hội.

Ban Quản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh cam kết tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, phối hợp với các sở, ngành kết nối nguồn lực và tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư trong phạm vi chức năng, thẩm quyền.