Ông Jensen Huang có mất ghế CEO Nvidia sau vụ bê bối?

Ngày 8/11, hội đồng quản trị Nvidia thông báo mở cuộc điều tra độc lập sau các thông tin cho rằng ông Jensen Huang là mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài.

Theo CBS News, cuộc điều tra do một ủy ban gồm các thành viên độc lập phụ trách, với sự hỗ trợ của luật sư bên ngoài. Hội đồng quản trị cho biết chưa có cơ sở để tin rằng an ninh quốc gia hay bí mật của Nvidia bị xâm phạm, nhưng sẽ xem xét toàn bộ thông tin hiện có, đồng thời khẳng định vẫn tin tưởng ông Huang và đội ngũ lãnh đạo. Ông Huang vẫn tiếp tục điều hành công ty trong thời gian điều tra.

Phiên 9/11, cổ phiếu Nvidia giảm 4,27% xuống 178,67 USD, trong khi chỉ số S&P 500 tăng 2,35%. Theo tính toán, Nvidia mất khoảng 192 tỷ USD vốn hóa so với phiên trước đó.

Cuộc khủng hoảng bất ngờ

Vụ việc bắt nguồn từ bài điều tra của New York Times công bố ngày 29/10. Theo tờ báo, các cơ quan tình báo Mỹ năm ngoái phát hiện bà Alice Huang (tên tiếng Trung Hoàng Lạc, không có quan hệ họ hàng với ông Jensen Huang), khi đó là lãnh đạo tại công ty Megaspeed có trụ sở ở Singapore, đã buôn lậu chip AI tiên tiến vào Trung Quốc, đồng thời xây dựng “mối quan hệ thân thiết” với CEO Nvidia. Theo CNBC, tình báo Mỹ đánh giá bà đã được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ để thu thập thông tin về ông Huang.

Megaspeed không phải một khách hàng nhỏ. Theo New York Times, doanh nghiệp này đã trở thành một trong những bên mua lớn nhất của Nvidia, với khoảng 4,8 tỷ USD thiết bị, và bị Mỹ nghi ngờ giúp Trung Quốc lách lệnh cấm xuất khẩu chip AI. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã giám sát việc soạn thảo một bản ghi nhớ năm 2025 về mối quan hệ này.

Đến nay, chưa có cáo buộc hình sự nào được đưa ra đối với ông Jensen Huang hay bà Alice Huang, và bà Alice Huang chưa lên tiếng về các cáo buộc.

Vụ việc đã nhanh chóng chuyển thành vấn đề chính trị lưỡng đảng. Ba Chủ tịch Ủy ban thuộc đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã yêu cầu ông Huang tham dự một buổi điều trần kín vào ngày 18/11, đúng một ngày sau khi Nvidia công bố kết quả kinh doanh quý. Các nghị sĩ Dân chủ cũng kêu gọi mở điều tra hoặc yêu cầu ông ra điều trần, trong đó có Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren.

Nguy cơ nào chờ Jensen Huang?

Phần lớn giới phân tích phố Wall cho rằng ông Huang nhiều khả năng sẽ giữ được vị trí CEO Nvidia, nhưng không loại trừ kịch bản xấu. Ông Dan Ives của Yorkville Ives & Co. gọi đây là thời điểm “vết nhơ” đối với ông Huang. Ives nhận định thị trường cho rằng ông Huang có lẽ sẽ giữ được ghế CEO Nvidia, nhưng với cuộc điều tra của hội đồng quản trị, mọi khả năng đều có thể xảy ra, tạo ra sự bất định rất lớn.

Ông Patrick Moorhead, CEO và chuyên gia phân tích trưởng của Moor Insights & Strategy, nói rằng ông không tin ông Huang sẽ bị buộc rời đi, trừ khi cuộc điều tra phát hiện vấn đề nghiêm trọng cụ thể.

Trên thực tế, Nvidia không có người kế nhiệm rõ ràng và trước đó thị trường từng kỳ vọng ông Huang sẽ ở lại ít nhất 10 năm nữa. Công ty tư vấn Melius cho rằng Nvidia có đội ngũ lãnh đạo mạnh, bao gồm Giám đốc Công nghệ Michael Kagan và Giám đốc Khoa học Bill Dally, đủ để giữ cho cỗ máy vận hành. Nhưng CEO Jensen Huang là người “có một không hai” và năng lượng của ông cần thiết để duy trì niềm tin vào xu hướng AI.

Giáo sư Jeffrey Sonnenfeld của Đại học Yale, người từng trao giải thưởng lãnh đạo cho ông Huang, nói với CNN rằng các công ty AI đang vận hành theo “mô hình hệ mặt trời” xoay quanh một cá nhân. Ông chỉ ra việc ông Huang có tới 60 cấp dưới báo cáo trực tiếp và cho rằng việc hội đồng quản trị không có kế hoạch kế nhiệm là “bất thường”. Bernstein cũng nhận định cấu trúc này tập trung chiến lược vào một người và không có nhân vật số hai rõ ràng.

Giám đốc Tài chính Colette Kress thường được nhắc đến, nhưng giới phân tích cho rằng bà không phải người kế nhiệm tự nhiên cho vai trò nhà đổi mới và tầm nhìn công nghệ. Chuyên gia quản trị Charles Elson nhận định không thể xây dựng một công ty quy mô như vậy xoay quanh một người duy nhất.

Ngày 17/11, Nvidia công bố kết quả kinh doanh quý. Đây sẽ là lần đầu tiên ông Huang đối diện giới phân tích kể từ khi vụ việc bùng nổ, và cách ông trả lời các câu hỏi về quản trị có thể quan trọng không kém số liệu tài chính. Một ngày sau, buổi điều trần kín tại Hạ viện sẽ cho thấy mức độ quyết liệt của Mỹ.

Dù kết cục thế nào, vụ việc đã buộc Nvidia và nhiều tập đoàn công nghệ do nhà sáng lập điều hành phải đối diện câu hỏi về kế hoạch kế nhiệm, một vấn đề giới đầu tư khó có thể tiếp tục bỏ qua khi một doanh nghiệp đơn lẻ có ảnh hưởng lớn tới thị trường chứng khoán toàn cầu.