Đề xuất bỏ thủ tục trung gian, giảm chi phí cho doanh nghiệp đường sắt

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 33/2025/TT-BXD quy định về quản lý, khai thác vận tải đường sắt để trình Bộ Xây dựng ban hành.

Trong đó, đề xuất bãi bỏ thủ tục hành chính cấp, cấp lại giấy chứng nhận kiểm định. Thay vào đó, tổ chức kiểm tra sẽ trực tiếp cấp giấy chứng nhận sự phù hợp ngay sau khi có kết quả kiểm tra đạt yêu cầu.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết đã rà soát, đánh giá quy trình đăng kiểm hiện hành và nhận thấy vẫn còn một số khâu trung gian chưa thực sự cần thiết, làm phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Cụ thể, theo quy định tại Điều 10 và Điều 11 Thông tư số 33/2025/TT-BXD, sau khi linh kiện, phương tiện được kiểm tra đạt yêu cầu và được cấp báo cáo kiểm tra, tổ chức, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục lập hồ sơ đăng ký, nộp lại cho chính tổ chức kiểm tra để được cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định.

Quy trình này khiến doanh nghiệp mất thêm thời gian chờ đợi, phát sinh giấy tờ và chi phí đi lại, trong khi không tạo thêm giá trị cho công tác quản lý nhà nước.

Do đó, tại Dự thảo Thông tư sửa đổi lần này, Cục đề xuất bãi bỏ thủ tục hành chính cấp, cấp lại giấy chứng nhận kiểm định. Thay vào đó, tổ chức kiểm tra sẽ trực tiếp cấp giấy chứng nhận sự phù hợp ngay sau khi có kết quả kiểm tra đạt yêu cầu. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, giải pháp này giúp cắt giảm tối đa thời gian, chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao trách nhiệm của tổ chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đăng kiểm.

Một vấn đề đặt ra khi bỏ thủ tục hành chính cấp giấy chứng nhận là dịch vụ này sẽ không còn được thực hiện trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng thông tin Một cửa quốc gia. Vì vậy, dữ liệu liên quan cũng không còn được chia sẻ, liên thông với cơ quan Hải quan thông qua các hệ thống này.

Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định, dữ liệu về kết quả kiểm tra, chứng nhận vẫn được lưu trữ, quản lý trong cơ sở dữ liệu đăng kiểm của Cục và sẵn sàng chia sẻ khi cơ quan Hải quan có nhu cầu.

Để bảo đảm việc cập nhật, khai thác dữ liệu được thực hiện kịp thời, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đã điều chỉnh trong dự thảo Thông tư mới nhất về trách nhiệm của tổ chức kiểm tra.

Theo đó, ngoài trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu trong quá trình kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất, tổ chức kiểm tra còn phải chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu về phương tiện đã đăng kiểm lên cơ sở dữ liệu đăng kiểm ngay sau khi hoàn thành công tác đăng kiểm.

Việc kết hợp cắt giảm thủ tục trung gian với tăng cường chia sẻ dữ liệu được kỳ vọng vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm thông tin phục vụ công tác quản lý nhà nước được cập nhật đầy đủ, kịp thời. Qua đó, góp phần thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số trong lĩnh vực đăng kiểm phương tiện giao thông đường sắt.

Trước đó, tham gia tham vấn lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 33/2025/TT-BXD, đại diện các doanh nghiệp đường sắt đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi đánh giá sự phù hợp, hồ sơ kỹ thuật, quy định đối với phương tiện hoán cải, cũng như làm rõ trách nhiệm kỹ thuật và cơ chế hậu kiểm đối với phương tiện đường sắt đô thị. Nhiều ý kiến cũng đề nghị quy định theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện tiếp nhận công nghệ mới, đồng thời tránh phát sinh các yêu cầu kỹ thuật không cần thiết làm tăng thời gian và chi phí của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp cũng bày tỏ băn khoăn về việc phân cấp thẩm quyền đăng ký phương tiện, cấp giấy phép lái tàu; điều kiện đối với nhân viên đường sắt; phương thức đào tạo, sát hạch và các quy định áp dụng đối với những mô hình đường sắt đô thị, đường sắt tự động và công nghệ mới.