diendandoanhnghiep.vn

Kinh tế

Khơi thông dòng vốn cho năng lượng tái tạo Việt Nam

[ Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Phát Thịnh Group & Saigon Ratings ]

Đối với Việt Nam, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia không chỉ là yêu cầu cấp thiết để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô mà còn là vấn đề chiến lược hệ trọng góp phần thúc đẩy chuyển dịch mô hình kinh tế phát triển theo hướng xanh và bền vững.

Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề quan trọng để phát triển đất nước, là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia. Phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới.

nang luong
Phát triển năng lượng bền vững được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, nhu cầu nguồn vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài và những hạn chế của thị trường tài chính đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cơ chế huy động vốn trên thị trường và phân bổ các nguồn lực vốn đầu tư phát triển nhằm thu hút mạnh mẽ các nguồn lực xã hội.

Nhận diện nút thắt huy động vốn

Quá trình phát triển lĩnh vực năng lượng tái tạo Việt Nam nhìn từ góc độ tài chính hiện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.
Trước hết là sự mất cân đối giữa nhu cầu vốn dài hạn và khả năng cung ứng vốn của hệ thống tài chính.

Các dự án năng lượng tái tạo thường có quy mô vốn đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn dài, trong khi các nguồn vốn tín dụng ngân hàng chịu những giới hạn nhất định về kỳ hạn, thanh khoản và quản trị rủi ro.

Đi cùng, có rủi ro chính sách và khả năng dự báo doanh thu. Cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện, tiến độ cấp phép và khả năng giải tỏa công suất có ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và hiệu quả tài chính của dự án.

Nhận diện rộng hơn, thị trường vốn dài hạn của Việt Nam chưa phát huy đầy đủ vai trò. Việc huy động vốn thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu xanh và các quỹ đầu tư hạ tầng còn gặp nhiều trở ngại liên quan đến chất lượng tín dụng doanh nghiệp, tính minh bạch thông tin và khả năng đánh giá rủi ro dự án.

Bên cạnh đó, năng lực quản trị tài chính của một bộ phận doanh nghiệp còn hạn chế. Đòn bẩy tài chính cao, cơ cấu nguồn vốn thiếu cân đối và khả năng chống chịu trước biến động lãi suất, tỷ giá có thể ảnh hưởng đến năng lực đảm bảo khả năng thực hiện đầy đủ và đúng hạn các nghĩa vụ nợ của các chủ đầu tư.

Theo Bộ Công Thương ước tính, nhu cầu vốn đầu tư năng lượng giai đoạn 2026 -2030 khoảng 77 tỷ USD, tương đương 15,4 tỷ USD mỗi năm. Tính từ nay đến năm 2050, tổng nhu cầu vốn có thể lên tới khoảng 400 tỷ USD. Quy mô vốn lớn trong khi thời gian thu hồi vốn của các dự án năng lượng thường kéo dài khiến việc trông chờ vào một kênh tài chính duy nhất không khả thi. Do đó, cần những giải pháp để khơi thông dòng vốn, bao gồm dòng vốn trái phiếu xanh (với dư nợ hiện hữu khoảng 1 tỷ USD) nói chung, và trái phiếu cho năng lượng tái tạo nói riêng.

Khơi thông dòng vốn

Để huy động hiệu quả nguồn lực tài chính, chúng tôi cho rằng, Việt Nam cần triển khai đồng bộ các giải pháp theo hướng phát triển thị trường vốn, nâng cao chất lượng tín dụng và hoàn thiện cơ chế đầu tư.

Thứ nhất, hoàn thiện khung khổ pháp lý và nâng cao tính ổn định của môi trường đầu tư phát triển năng lượng tái tạo. Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện và cơ chế mua bán điện trực tiếp, đồng thời tiếp tục tháo gỡ những vấn đề khó khăn, vướng mắc trong chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo về thủ tục đầu tư, hạ tầng truyền tải và khả năng tiếp cận thị trường các chủ đầu tư.

Thứ hai, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các công cụ tài chính xanh. Trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu xanh và các hình thức tài trợ tài chính xanh cho các dự án năng lượng tái tạo sẽ góp phần bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, giảm áp lực phụ thuộc vào tín dụng hệ thống ngân hàng.

Thứ ba, tăng cường thu hút nguồn vốn quốc tế. Việt Nam cần khai thác hiệu quả các nguồn vốn từ định chế tài chính phát triển, quỹ đầu tư hạ tầng, quỹ đầu tư xanh và các chương trình hợp tác chuyển dịch năng lượng. Đồng thời, thúc đẩy mô hình tài chính hỗn hợp nhằm chia sẻ rủi ro và nâng cao khả năng huy động vốn thương mại.

Thứ tư, là tiếp tục thúc đẩy quá trình nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro tài chính và quản trị tín nhiệm doanh nghiệp. Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng đối với khả năng chủ đầu tư có thể tiếp cận và huy động thành công dòng vốn đầu tư dài hạn để phát triển các dự án năng lượng tái tạo.

Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị dòng tiền, kiểm soát đòn bẩy tài chính, tối ưu cơ cấu vốn và minh bạch thông tin tình hình thực hiện các nghĩa vụ nợ.

[ Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Phát Thịnh Group & Saigon Ratings ]

Đọc tiếp