Quảng Ninh: Khát vọng bứt phá thành trung tâm năng lượng phía Bắc

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức cuộc họp chuyên đề nhằm nghe báo cáo rà soát, điều chỉnh, bổ sung các dự án nguồn và lưới điện vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII).

Đây là bước đi chủ động nhằm đón đầu làn sóng đầu tư của hàng nghìn doanh nghiệp đang đổ về các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn, khẳng định vị thế chiến lược của Quảng Ninh trong vai trò trung tâm năng lượng của toàn khu vực phía Bắc.

Hiện thực hóa quy hoạch và áp lực nguồn điện từ sự bùng nổ của cộng đồng doanh nghiệp

Theo báo cáo tổng hợp từ Sở Công Thương tỉnh Quảng Ninh, trong Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, địa phương được quy hoạch tổng cộng 29 dự án nguồn điện với tổng công suất thiết kế lên tới 10.186MW. Lộ trình triển khai được phân kỳ cụ thể: giai đoạn 2025–2030 tập trung 21 dự án với tổng công suất 3.502MW; giai đoạn 2031–2035 tiếp tục phát triển 8 dự án với tổng công suất 6.684MW. Song song với nguồn điện, hệ thống hạ tầng truyền tải cũng được đầu tư đồng bộ.

Trong giai đoạn 2025–2030, tỉnh dự kiến triển khai 27 dự án lưới điện, bao gồm 4 dự án đường dây và trạm biến áp 500kV cùng 23 dự án lưới điện 220kV. Giai đoạn 2031–2035 sẽ tiếp tục hoàn thiện thêm 11 dự án truyền tải khác.

Tính đến thời điểm hiện tại, công tác thu hút đầu tư đã đạt được những kết quả rất tích cực. Tỉnh đã lựa chọn thành công nhà đầu tư cho 6 trên 21 dự án nguồn điện thuộc giai đoạn 2025 - 2030, tổng công suất đạt 2.165MW, tương đương 61,8% tổng công suất được quy hoạch trong giai đoạn này. Về hạ tầng truyền tải, 7 dự án đường dây và trạm biến áp lớn đã và đang gấp rút triển khai, trong đó có 3 dự án đang trực tiếp thi công trên thực địa và 4 dự án đang hoàn tất các thủ tục chuẩn bị đầu tư.

Động lực thúc đẩy Quảng Ninh quyết liệt trong việc mở rộng quy hoạch năng lượng xuất phát từ sự tăng trưởng vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp. Toàn tỉnh hiện có hơn 17.000 doanh nghiệp đang hoạt động, cùng hàng trăm dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký đạt trên 14 tỷ USD. Riêng trong nửa đầu năm, Quảng Ninh đã thu hút thêm hàng chục dự án công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo từ các nhà đầu tư lớn đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Việc hàng loạt nhà máy sản xuất quy mô lớn đi vào hoạt động liên tục đẩy phụ tải điện tăng trưởng ở mức hai chữ số mỗi năm.

Đặc biệt, nhu cầu sử dụng điện bùng nổ tập trung tại Khu kinh tế ven biển Quảng Yên và Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh – nơi thu hút hàng trăm doanh nghiệp thứ cấp và các dự án đô thị thông minh.

Để giải quyết dứt điểm nguy cơ thiếu hụt điện năng cục bộ, Sở Công Thương cùng các địa phương và nhà đầu tư đã đề xuất nghiên cứu bổ sung khẩn cấp 3 trạm biến áp 220kV tại Hiệp Hòa, Đầm Nhà Mạc và Hà An. Ngoài ra, các đơn vị cũng đề xuất cập nhật thêm danh mục nguồn điện mới đa dạng từ điện khí LNG, điện gió, điện mặt trời, điện rác cho đến nhiệt điện. Trong đó, đáng chú ý nhất là đề xuất bổ sung 4 dự án nhiệt điện than với tổng công suất lên tới 5.940MW. Tính toán sơ bộ cho thấy, nếu các dự án nhiệt điện mới này được chấp thuận triển khai, tổng nhu cầu than tiêu thụ phục vụ cho toàn bộ hệ thống nhà máy nhiệt điện trên địa bàn tỉnh sẽ đạt khoảng 37 triệu tấn mỗi năm, đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo về năng lực cung ứng nhiên liệu toàn diện.

Đánh giá toàn diện và tầm nhìn năng lượng dài hạn cho tương lai

Phát biểu kết luận tại cuộc họp, ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo hạ tầng điện đi trước một bước. Tỉnh cam kết sẽ luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất, đồng hành và chủ động tháo gỡ khó khăn cho các nhà đầu tư năng lượng, hướng tới mục tiêu nhanh chóng đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm năng lượng hiện đại, bền vững của khu vực phía Bắc.

Tuy nhiên, đi đôi với mục tiêu phát triển, Lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu quy trình rà soát, đề xuất phải được thực hiện cực kỳ chặt chẽ, khoa học. Đối với các đề xuất cập nhật, bổ sung vào Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, đặc biệt là các dự án nhiệt điện than quy mô lớn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Công Thương chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan đánh giá toàn diện năng lực cung ứng nhiên liệu than dài hạn, nhu cầu sử dụng đất, phương án đấu nối kỹ thuật cũng như khả năng giải tỏa công suất của lưới điện truyền tải trước khi chính thức tham mưu cho tỉnh.

Đối với các dự án nguồn điện mới, các nhà đầu tư và cơ quan chuyên môn phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, làm rõ vị trí địa lý, quy mô công suất, phương án đấu nối, khả năng giải tỏa công suất, tiến độ cam kết và các điều kiện pháp lý đi kèm. Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương rà soát kỹ tính tương thích của các dự án với quy hoạch chung của tỉnh và quy hoạch phân khu.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là phải thực hiện đánh giá tác động sơ bộ đến môi trường sinh thái, đa dạng sinh học, bảo vệ rừng, nguồn nước và các yếu tố tự nhiên bản địa, đảm bảo không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng năng lượng thuần túy.

Một điểm đột phá đáng chú ý trong định hướng dài hạn của Quảng Ninh là tầm nhìn nghiên cứu phát triển điện hạt nhân tại khu vực xã Đầm Hà và xã Đường Hoa trong tương lai. Để chuẩn bị cho bước đi mang tính chiến lược này, UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị liên quan chủ động rà soát hiện trạng quản lý, sử dụng đất đai và các quy hoạch liên quan tại hai địa bàn trên. Việc chuẩn bị sớm quỹ đất sạch và quản lý ranh giới chặt chẽ sẽ giúp tránh tình trạng chồng lấn quy hoạch, tạo tiền đề thuận lợi khi triển khai các nghiên cứu chuyên sâu sau này.

Công tác hoàn thiện hồ sơ đang bước vào giai đoạn nước rút, với thời hạn hoàn thành được tỉnh đặt ra trước ngày 14/8/2026.

Ông Lê Văn Ánh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các đơn vị lập hồ sơ đề xuất phải khẩn trương hoàn thành toàn bộ tài liệu trình Sở Công Thương trước ngày 14/8/2026. Trên cơ sở đó, Sở Công Thương sẽ tổng hợp, thẩm định và tham mưu cho UBND tỉnh báo cáo Bộ Công Thương xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cập nhật, bổ sung vào Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Sự chủ động, quyết liệt này không chỉ giúp Quảng Ninh giải quyết bài toán năng lượng cho hàng chục nghìn doanh nghiệp trong ngắn hạn mà còn xây dựng nền móng vững chắc cho sự phát triển kinh tế bền vững trong nhiều thập kỷ tới.